Xuất khẩu nông lâm thủy sản tập trung chuyển đổi số và nông nghiệp xanh trong giai đoạn phát triển mới

Xuất khẩu nông lâm thủy sản 2025 tăng trưởng tích cực bất chấp biến động toàn cầu

Đến dự có Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến, cùng đại diện các hiệp hội, tổ chức chuyên môn trực thuộc ngành, cùng các cơ quan thông tấn, báo chí. Tại buổi họp báo, các vấn đề trọng tâm trong năm 2026 và giai đoạn 2026 - 2030 đã được công bố. 

Mặc dù, đứng trước tình hình thế giới diễn biến phức tạp, đối mặt với nhiều khó khăn thách thức. Căng thẳng thương mại gia tăng, cùng các yêu cầu cao hơn về truy xuất nguồn gốc, quy định về an toàn thực phẩm trong xuất khẩu nông sản và thiên tai, thời tiết cực đoan nhưng toàn ngành đã có những điểm sáng trong xuất khẩu các mặt hàng nông lâm thuỷ sản.

Theo đó, kết quả sản xuất, kinh doanh tháng 12 và năm 2025 đã có sự tăng trưởng so với cùng kỳ. Kim ngạch xuất khẩu nông lâm thuỷ sản (NLTS) tháng 12 năm 2025 ước đạt 6,21 tuệ USD, tăng 9,7% số với tháng 11 và tăng 7,9% số với cùng kỳ năm trước. 

Trong đó, giá trị xuất khẩu các mặt hàng nông sản đạt 37,24 tỷ USD, tăng 13,7%; giá trị xuất khẩu sản phẩm chăn nuôi đả 627,8 triệu USD, tăng 17,4%; giá trị xuất khẩu thủy sản đạt 11,32 tỷ USD, tăng 12,7%; giá trị xuất khẩu lâm sản đạt 18,5 tỷ USD, tăng 6,6%...

Xét theo vùng lãnh thổ, châu Á là thị trường xuất khẩu lớn nhất về các mặt hàng NLTS của Việt Nam với thị phần chiếm 45,2% là. Tiếp theo là thị trường châu Mỹ và châu Âu lần lượt là 22,8% và 13,2%. Còn lại là châu Phi và châu Đại Dương. 

Xét theo thị trường chỉ tiết, Trung Quốc với thị phần 22,3%, Hoa Kỳ với thị phần 20,6% và Nhật Bản với 7,1% thị phần. So với năm trước, ước tính giá trị xuất khẩu NLTS của Việt Nam cả năm 2025 sang Trung Quốc tăng 15,9%, Hoa Kỳ tăng 5,4% và Nhật Bản tăng cao nhất với 20,5%. 

Nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong năm 2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường ngoài các biện pháp tăng cường quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, phát triển nông nghiệp bền vững. Toàn ngành phấn đấu tổng kim ngạch xuất khẩu NLTS đạt 73 - 74 tỷ USD; trong đó, nhóm hàng nông sản khoảng 40 tỷ USD (tăng 7,2%), các mặt hàng thủy sản khoảng 12 tỷ USD (Tăng 7,6%), lâm sản và đồ gỗ khoảng 18,8 tỷ USD (tăng 3,6%). 

Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết, theo chỉ đạo của Chính phủ trong năm 2026 và giai đoạn 2026 - 2030 ngoài các nhiệm vụ trọng tâm sẽ đẩy mạnh phát triển theo chuyển đổi số và nông nghiệp xanh để bứt phá về giá trị. “Đây là hai giải pháp song song cần thực hiện trước tình hình hiện tại và giai đoạn mới”, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến, nhấn mạnh. 

Cụ thể, trong năm 2026, chuẩn hoá vùng nguyên liệu theo “đơn hàng thị trường”. Mở rộng mã số vùng trồng/ao nuôi, quản lý chất lượng đầu vào, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc; tổ chức sản xuất theo tiêu chuẩn (GAP, hữu cơ, bền vững), giảm rủi ro cảnh báo và trả hàng. 

Đẩy mạnh chế biến sâu và đa dạng hàng hoá sản phẩm. Ưu tiên đầu tư công nghệ chế biến, bảo quản, đóng gói; phát triển sản phẩm tinh chế/tiện lợi, ready - to - rất; tận dụng phụ phẩm để tạo chuỗi giá trị mới (thức ăn, vật liệu sinh học, chiết xuất…)

Giảm “chi phí logistics” để tăng biên giá trị. Phát triển khó lạnh, chuỗi lạnh, trung tâm logistics vùng; tối ưu vận tải, cửa khẩu/cảng; chuẩn hoá quy trình số để rút ngắn thời gian thông quan và giảm chi phí tuân thủ…

Bên cạnh đó, chuyển đổi xanh để vào phân khúc giá cao. Đo lường/giảm dấu chân Carbon, chứng nhận bền vững; thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn và sản xuất phát thải thấp. Đây là “giấy thông hành” vào các thị trường, chuỗi bán lẻ cao cấp.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, nông nghiệp xanh để bứt phá giá trị xuất khẩu năm 2026

Đối với giai đoạn 2026 - 2030, Bộ phấn đấu đạt kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt 95 - 100 USD, tăng trưởng 6 - 8%/năm. Cùng với đó, sẽ có những định hướng, giải pháp cụ thể trong giải quyết các điểm nghẽn, hình thành và phát triển các chuỗi cung ứng nông sản bền vững. Đẩy mạnh đơn giản hoá các thủ tục xuất khẩu, kiểm dịch, kiểm định chất lượng môi trường.

Đẩy mạnh hướng dẫn, tập huấn, sản xuất theo tiêu chuẩn, quy chuẩn và yêu cầu thị trường. Nghiên cứu và phát triển sản phẩm mới có chất lượng và khác biệt cao, trong đó có sản phẩm theo tiêu chuẩn Halal, hữu cơ, OCOP.

Tập trung mở cửa và duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu tại các thị trường lớn, truyền thống như Trung Quốc, Hoa Kỳ, Nhật Bản, EU thông qua đàm phán kỹ thuật, xử lý rào cản thương mại, nâng cao chất lượng… 

Cùng với đó, đẩy mạnh khoa học công nghệ, chuyển đổi số, nhất là thực hiện hiệu quả các nghị quyết, chương trình hành động về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; tăng cường ứng dụng công nghệ cao, công nghệ số trong sản xuất, chế biến và quản lý nông lâm thủy sản. 

Đặc biệt, sẽ đẩy mạnh công nghệ viễn thám, trí tuệ nhân tạo trong quản lý vùng trồng, vùng nuôi, dự báo sản lượng, giám sát thời tiết, sâu bệnh; rà soát, đơn giản hoá tiêu chuẩn theo hướng hài hoà quốc tế…

Phát triển hạ tầng logistics, công nghiệp chế biến sâu. Xây dựng và phát triển hệ thống logistics phục vụ nông nghiệp, nông thôn hiện đại; chú trọng khâu tạm trữ, bảo quản trong thời gian thu hoạch rộ, khó tiêu thụ. Kết hợp logistics với chế biến và liên kết chuỗi để giảm chi phí trung gian, nâng cao sức cạnh tranh, thúc đẩy kết nối thị trường trong và ngoài nước.