Ngày 6/7, TP Hồ Chí Minh sẽ triển khai tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng

TP Hồ Chí Minh sẵn sàng triển khai tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng

Theo đó, vào sáng 6/7, UBND TP Hồ Chí Minh và Ban Chỉ đạo 515 thành phố sẽ tổ chức lễ triển khai công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng). Đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt, không chỉ nhằm tìm kiếm, quy tập hài cốt các cán bộ, chiến sĩ đã hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968 mà còn thể hiện trách nhiệm của Đảng, Nhà nước và nhân dân trong công tác "Đền ơn đáp nghĩa", góp phần làm sáng tỏ những khoảng trống của lịch sử, đồng thời mang lại hy vọng cho nhiều gia đình liệt sĩ sau gần sáu thập kỷ chờ đợi.

Kế hoạch tìm kiếm, quy tập được xây dựng trên cơ sở kết luận của Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà tại hội thảo xác minh thông tin về các mộ liệt sĩ ở khu vực Nghĩa địa Chí Hòa trước đây, nay là Công viên Lê Thị Riêng.

Qua nhiều năm thu thập tài liệu lưu trữ, đối chiếu hồ sơ lịch sử và ghi nhận lời kể của các nhân chứng từng trực tiếp tham gia hoặc chứng kiến các sự kiện trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, các cơ quan chức năng xác định khu vực Công viên Lê Thị Riêng có nhiều dấu hiệu là nơi chôn cất tập thể các cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh.

Để kiểm chứng thông tin, từ giữa tháng 6, Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh đã phối hợp với Viện Thiết kế thuộc Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật, Trường Đại học Bách khoa, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên và Công ty Cổ phần Cấp nước Bến Thành tiến hành khảo sát bằng công nghệ radar xuyên đất tại ba khu vực nghi vấn trong công viên.

Ba khu vực khảo sát gồm khu vực khoảng 800 m² gần Nhà truyền thống và cầu Thê Húc; khu vực khoảng 500 m² gần quán cà phê chim cảnh; và khu vực khoảng 1.200 m² gần sân bi sắt. Đây đều là những vị trí được đánh giá có khả năng là nơi chôn cất tập thể khoảng 900 liệt sĩ hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968.

Kết quả khảo sát bước đầu ghi nhận nhiều tín hiệu dị thường dưới lòng đất. Đáng chú ý, dữ liệu do các đơn vị độc lập thực hiện có sự tương đồng, tạo cơ sở khoa học quan trọng để thành phố quyết định triển khai khai quật, tìm kiếm theo đúng quy trình chuyên môn.

Theo kế hoạch, chương trình sẽ bắt đầu lúc 7 giờ sáng ngày 6/7 bằng lễ dâng hoa, dâng hương tại Tượng đài cố Tổng Bí thư Trần Phú và Bia tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ trong Công viên Lê Thị Riêng.

Sau nghi lễ tưởng niệm, Ban Chỉ đạo 515 TP Hồ Chí Minh sẽ công bố kế hoạch triển khai tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ; báo cáo công tác chuẩn bị, quá trình khảo sát và phương án tổ chức thực hiện.

Dự kiến lãnh đạo Chính phủ và lãnh đạo TP Hồ Chí Minh sẽ phát biểu chỉ đạo, động viên các lực lượng trực tiếp làm nhiệm vụ. Chương trình cũng có hoạt động tặng quà động viên cán bộ, chiến sĩ tham gia tìm kiếm trước khi thực hiện nghi thức dâng hương tại khu vực nghi có mộ tập thể và chính thức triển khai công tác khai quật.

Buổi lễ dự kiến kết thúc trước 9 giờ cùng ngày, tuy nhiên các lực lượng chuyên trách sẽ tiếp tục thực hiện nhiệm vụ tại hiện trường trong thời gian tiếp theo.

UBND TP Hồ Chí Minh giao Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh chủ trì toàn bộ hoạt động. Đơn vị này chịu trách nhiệm khảo sát hiện trường, xác định vị trí khai quật, thành lập Ban Chỉ huy điều hành và các tổ chuyên môn như tổ kỹ thuật, tổ kiểm đếm và lập hồ sơ hiện trường, tổ lấy mẫu, tổ hậu cần, tổ tuyên truyền, tổ bảo vệ hiện trường cùng nhiều lực lượng hỗ trợ khác.

Đội quy tập hài cốt liệt sĩ được chuẩn bị đầy đủ nhân lực, phương tiện, thiết bị chuyên dụng nhằm bảo đảm việc khai quật diễn ra đúng quy trình, an toàn tuyệt đối.

Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh cũng phối hợp với Công an thành phố và UBND phường Hòa Hưng bảo đảm an ninh khu vực, bố trí nơi ăn ở cho các lực lượng tham gia, chuẩn bị khu vực nhà quàn tạm, vị trí lấy mẫu hài cốt, lễ vật phục vụ nghi lễ cũng như các điều kiện hậu cần cần thiết.

Trong khi đó, Công an TP Hồ Chí Minh xây dựng phương án bảo vệ các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước tham dự buổi lễ; bảo đảm an ninh, trật tự, điều tiết giao thông, bố trí lực lượng phòng cháy chữa cháy, cứu nạn cứu hộ và kiểm soát chặt chẽ hiện trường để không xảy ra tình huống ảnh hưởng đến công tác khai quật.

Sở Y tế TP Hồ Chí Minh chịu trách nhiệm hướng dẫn quy trình lấy mẫu hài cốt, bảo quản và bàn giao mẫu phục vụ giám định ADN. Thành phố cũng đã đề nghị Bộ Quốc phòng hỗ trợ lực lượng pháp y nhằm phục vụ công tác xác định danh tính liệt sĩ nếu phát hiện hài cốt.

UBND TP Hồ Chí Minh yêu cầu toàn bộ quá trình thực hiện phải tuân thủ phương châm "chắc đến đâu làm đến đó, dễ làm trước, khó làm sau, thận trọng, tỉ mỉ", bảo đảm tuyệt đối an toàn về người, phương tiện và trang thiết bị.

Cùng với công tác chuyên môn, thành phố yêu cầu các cơ quan báo chí thống nhất thông tin theo kết quả xác minh của cơ quan chức năng.

Việc tuyên truyền phải dựa trên các tài liệu lịch sử, ý kiến nhân chứng, kết quả khảo sát và khai quật; tuyệt đối không suy diễn về số lượng, danh tính hay vị trí cụ thể của các hài cốt trước khi có kết luận chính thức. Đồng thời không khẳng định khu vực chỉ có liệt sĩ hoặc chỉ có cán bộ, chiến sĩ khi chưa có đầy đủ căn cứ khoa học.

Yêu cầu này nhằm bảo đảm tính chính xác, khách quan và trang trọng đối với một sự kiện có ý nghĩa lịch sử đặc biệt, tránh gây hiểu nhầm hoặc tạo kỳ vọng không có cơ sở đối với thân nhân các liệt sĩ.

Việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng mang ý nghĩa nhân văn, lịch sử và chính trị đặc biệt sâu sắc.

Trước hết, đây là sự tri ân đối với những cán bộ, chiến sĩ đã hy sinh vì độc lập, thống nhất đất nước. Gần sáu thập kỷ đã trôi qua kể từ cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968, nhưng trách nhiệm tìm kiếm những người còn nằm lại chiến trường vẫn luôn được Đảng, Nhà nước và nhân dân đặt lên hàng đầu.

Mỗi hài cốt được tìm thấy không chỉ là sự trở về của một người lính mà còn là sự khẳng định rằng sự hy sinh của họ chưa bao giờ bị lãng quên. Đó là sự tiếp nối truyền thống "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" đã trở thành giá trị bền vững của dân tộc Việt Nam.

Đối với thân nhân các liệt sĩ, công tác tìm kiếm mở ra hy vọng sau nhiều thập kỷ chờ đợi. Nhiều gia đình vẫn chưa biết nơi người thân an nghỉ, chưa có điều kiện hương khói hay chăm sóc phần mộ. Nếu xác định được danh tính thông qua giám định ADN và các phương pháp khoa học khác, nhiều gia đình sẽ có cơ hội đón người thân trở về trong vòng tay quê hương, phần nào nguôi ngoai nỗi đau chiến tranh.

Ở góc độ lịch sử, việc quy tập còn góp phần làm sáng tỏ những sự kiện còn bỏ ngỏ, bổ sung tư liệu về các trận đánh, địa điểm chôn cất tập thể và số phận của những người đã hy sinh. Sự kết hợp giữa lời kể nhân chứng, hồ sơ lưu trữ, khảo sát radar xuyên đất và giám định ADN cho thấy cách tiếp cận khoa học, khách quan và thận trọng trong việc xác minh lịch sử.

Hoạt động này cũng thể hiện trách nhiệm của Nhà nước trong thực hiện chính sách đối với người có công. Không chỉ lực lượng quân đội mà nhiều cơ quan, đơn vị, nhà khoa học, chuyên gia, chính quyền địa phương cùng phối hợp thực hiện, thể hiện quyết tâm chung trong việc hoàn thành nghĩa vụ thiêng liêng đối với các anh hùng liệt sĩ.

Đối với xã hội, đây còn là bài học giáo dục truyền thống có giá trị sâu sắc. Quá trình tìm kiếm, quy tập giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về những hy sinh to lớn của cha ông, từ đó bồi đắp lòng yêu nước, ý thức giữ gìn hòa bình và trách nhiệm đối với lịch sử dân tộc.

Đặc biệt, việc thành phố yêu cầu thực hiện theo nguyên tắc "thận trọng, tỉ mỉ", không suy diễn về kết quả khi chưa có đủ căn cứ khoa học, cũng thể hiện sự tôn trọng đối với sự thật lịch sử, đối với các liệt sĩ và thân nhân của họ. Đây là cách làm nhân văn, khoa học và có trách nhiệm, bảo đảm mọi kết quả đều được xác minh bằng chứng cứ khách quan.

Có thể thấy rằng, việc triển khai tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng không chỉ là một nhiệm vụ chuyên môn mà còn là hành trình tri ân những người đã hy sinh vì Tổ quốc. Mỗi bước khai quật, mỗi mẫu ADN được phân tích, mỗi thông tin lịch sử được đối chiếu đều hướng đến mục tiêu cao nhất là đưa các liệt sĩ về nơi an nghỉ xứng đáng, trả lại tên tuổi cho những người còn thiếu thông tin và mang đến sự thanh thản cho thân nhân sau nhiều năm mong ngóng.

Hoạt động này đồng thời góp phần hàn gắn những vết thương chiến tranh, gìn giữ ký ức lịch sử và lan tỏa các giá trị nhân văn trong xã hội. Dù thời gian có lùi xa, sự hy sinh của các anh hùng liệt sĩ vẫn luôn được trân trọng, ghi nhớ và tri ân. Đây cũng là minh chứng cho cam kết của TP Hồ Chí Minh và cả nước trong việc tiếp tục thực hiện công tác tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính liệt sĩ, để không một người con đã ngã xuống vì Tổ quốc bị lãng quên trong dòng chảy lịch sử.