Đưa di sản đến gần hơn với công chúng

 Chuyên đề: “Thưởng lãm Châu phê- Lưu dấu Mộc bản”, đây là hoạt động văn hóa đặc sắc, đưa công chúng đến gần hơn với Châu bản và Mộc bản triều Nguyễn – Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam, đồng thời mở ra một trải nghiệm tiếp cận di sản theo cách sinh động, tương tác vàgiàucảmxúc.

Đây không chỉ là sự kiện văn hóa đầu xuân mà còn là điểm nhấn trong quá trình vận hành Không gian giới thiệu Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu – một mô hình cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển vănhóa Việt Nam.

Một trong những định hướng quan trọng của Nghị quyết số 80-NQ/TW là phát triển công nghiệp văn hóa gắn với nâng cao sức mạnh mềm quốc gia. Trong bối cảnh đó, tài liệu lưu trữ không chỉ còn là đối tượng bảo quản trong kho, mà cần được khai thác như một nguồn lực văn hóa đặc thù, tham gia trực tiếp vào hệ sinh thái sáng tạocủaquốcgia.

Theo địnhhướngcủa Nghị quyết, 100% học sinh, học viên, sinh viên trong hệ thống giáo dục quốc dân cần được tiếp cận và tham gia thường xuyên các hoạtđộngnghệthuật, giáodục di sản văn hóa. Sự kiện mở cửa miễn phí không gian giới thiệu đã trực tiếp tạo điều kiện thuận lợi để các trường học, cơ sở đào tạo đưa hoạt động tham quan, học tập tại lưu trữ vào chương trình ngoại khóa và trải nghiệm thực tế. Sự kiện mang đến cơ hội để công chúng tận mắt chiêm ngưỡng những nét châu phê bằng mực son của các Hoàng đế triều Nguyễn, cùng những lời chúc hanh thông, dấu triện cát tường còn được bảo tồn nguyên vẹn trên Châu bản và Mộc bản.

Không dừng lại ở việc tham quan, người xem còn được hòa mình vào không gian di sản đa chiều với nhiều hoạt động trải nghiệm.Tại đây, người dân và du khách có thể tìm hiểu các tài liệu quý được tuyển chọn từ hơn 30 km giá tài liệu lưu trữ quốc gia, phản ánh tiến trình lịch sử, văn hóa, xã hội, chủ quyền quốc gia và hoạt động quản trị nhà nước qua nhiều thời kỳ.

Đặcbiệt, hai khối Di sản tư liệu thế giới là Châu bản triều Nguyễn và Mộc bản triều Nguyễn, cùng hệ thống tài liệu về giai đoạn Pháp thuộc, các cuộc kháng chiến và di sản của Chủ tịch Hồ Chí Minh, tạo nên chiều sâu nội dung nổi bật, phục vụ hiệu quả các buổi sinh hoạt chuyên đề và giáo dục truyền thống.

Không gian giới thiệu được xây dựng theo hướng đổi mới phương thức quản lý văn hóa, từ bảo quản thụ động sang kiến tạo môi trường tiếp cận mở và ứng dụng công nghệ số. Sự kết hợp giữa tài liệu nguyên bản, hệ thống số hóa, tra cứu điện tử và sản phẩm đa phương tiện giúp hoạt động trưng bày không còn làhìnhthứctĩnh,màtrởthành “lớp học lịch sử trực quan”, nơi người học có thể thực sự tiếp xúc với những chứng tích xác thực của lịch sử. Các chuyên đề được tổ chức định kỳ, cập nhật theo từng chủ điểm, bảo đảm tính khoa học, giáo dục và thời sự, trong đó “Thưởng lãm Châu phê - Lưu dấu Mộc bản” là một ví dụ tiêu biểu.

Đến với sự kiện, người dân và du khách có thể khám phá, trải nghiệm ở từngkhuvực.Tại khu vực trưng bày Châu bản triều Nguyễn, các phiên bản tài liệu với bút tích châu phê thể hiện ước vọng “Quốc thái dân an - Thiên hạ thái bình” được giới thiệu một cách trang trọng. Ở khu trải nghiệm “Lưu dấu Mộc bản”, khách tham quan có thể trực tiếp thực hành kỹ thuật in dập mộc bảntrêngiấydó,khámpháquytrình khắc mộc bản trên gỗ thị, in tranh mộc bản Thanh Liễu. Tại quầy trải nghiệm lưu, in dấu ấn “Thể Thiên Hành Kiện”; “ Minh Mệnh Thần Hàn”; “ Thiệu Trị Thần Hàn”, du khách có thể đóng dấu của vua lên những tấm thiệp đầu xuân,in ngự bút của các vua lên Châu bản triều Nguyễn và lưu giữ bản in như một kỷ niệm đầu năm mới. 

Tại không gian media hiện đại trình chiếu các thước phim tư liệu như “Hoàng cung đón Tết”, và “Nghệ thuật sankhắcMộcbản”,cáchìnhảnhgiúpngườixem có cái nhìn sinh động, sâu sắc về đời sống cung đình xưa và kỹ thuật in khắc truyền thống. Mỗi vị khách tham dự còn được nhận một phong bao lì xì thiết kế phiên bản giới hạn như lời chúc may mắn đầu xuân.

Ban tổ chức cho biết: Chuỗi hoạt động được tổ chức từ 9h – 16h, trong các ngày 3 - 5/3/2026 (tức 15 - 17 tháng Giêng năm Bính Ngọ) tại trụ sở Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước, số 12 Đào Tấn, Giảng Võ, Hà Nội. Cũng theo Ban tổ chức, việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm chuyên đề không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả giáodục di sản mà cònthể hiện sự chuyển đổi tư duy quản lý theo hướng kiến tạo, phục vụ và gắn với chuyển đổi số. Qua đó, di sản không chỉ được gìn giữ vẹn toàn mà còn tiếp tục lan tỏa giá trị trong đời sống đương đại, kết nối quá khứ với hiện tại bằng những hình thức tiếp cận sáng tạo, thiết thực và gần gũi với công chúng.