Cần xem xét lại dự án du lịch ở hồ Thác Bà

Dự án Khu du lịch quốc gia hồ Thác Bà do Tập đoàn Sun group làm chủ đầu tư đã được cấp Chính phủ phê duyệt năm 2024 đang gây một làn sóng phản hồi mạnh mẽ trong các nhà khoa học, đặc biệt là các nhà địa chất học vì lo ngại đến những hậu quả khôn lường có thể xảy ra nếu dự án này được thực hiện.

Hồ Thác Bà được hình thành năm 1961 khi đắp đập chặn dòng sông Chảy để làm Nhà máy thủy điện Thác Bà tạo ra một hồ nước rộng mênh mông có chiều dài khoảng 80km, chỗ rộng nhất khoảng 30km với mực nước sâu từ 46 đến 58m. Hồ có sức chứa xấp xỉ 4 tỷ mét khối. Khu vực hồ Thác Bà được ví là vịnh Hạ Long trên núi, là một địa danh du lịch nổi tiếng chỉ cách Hà Nội khoảng 150km.

Dự án Khu du lịch hồ Thác Bà là một dự án lớn được chia thành hai giai đoạn. Giai đoạn 1 dự kiến hoàn thành vào năm 2030 và giai đoạn 2 dự kiến hoàn thành vào năm 2040. Quy mô của dự án là 53.000ha của huyện Yên Bình và   huyện Lục Yên.  

Mục tiêu của dự án là xây dựng và phát triển Khu du lịch quốc gia hồ Thác Bà thành một trong những động lực phát triển du lịch của cả nước, là một trong những khu du lịch quốc gia có thương hiệu gắn với các loại hình du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, hội nghị, hội thảo, lịch sử, văn hóa, tham quan nghiên cứu.

Theo các nhà khoa học thì dự án này sẽ làm thay đổi rất nghiêm trọng địa hình địa chất, cảnh quan thiên nhiên môi trường của khu vực hồ Thác Bà có thể gây nên những hậu quả không lường hết được.

Một là, khu vực hồ Thác Bà nằm trong địa hình cực kỳ phức tạp được hình thành do sự đứt gãy của hai khối đá khổng lồ ép lại với nhau trong quá trình hình thành vỏ trái đất cách đây nhiều triệu năm. Sự đứt gẫy nằm sâu trong lòng đất kéo dài từ tây nam Asqua chân dãy núi Himalaya cao nhất thế giới, chạy qua Mianma, Lào và đến miền Bắc Việt Nam. Theo sông Hồng và các sông chảy vào vịnh Bắc Bộ.

Hai là, xung quanh hồ Thác Bà là các ngọn núi đá non và đất, về mùa mưa rất dễ xảy ra các trận lũ ống lũ quét gây sụt lún đất, đá.

Trong dự án có việc phải làm hai con đường quanh hồ Thác Bà và do đó phải đào và san lấp khối đất đá vô cùng lớn. Cùng với đó là sẽ xây dựng hàng trăm, hàng nghìn nhà cao tầng và các biệt thự, khu vui chơi tạo nên khối lượng bê tông hàng triệu mét khối đè lên nền đất yếu mong manh vì nằm trên vùng đứt gẫy của vỏ trái đất.

Các nhà khoa học kiến nghị dừng Dự án của Tập đoàn Sun Group vì quy mô to lớn của dự án này sẽ chồng lên khối lượng bê tông, đất đá khổng lồ cộng với  sức nặng của 4 tỷ mét khối nước sẽ gây nguy cơ sụt lún cực kỳ nghiêm trọng. Các nhà khoa học hoàn toàn ủng hộ việc thực hiện các dự  án ở khu vực hồ Thác Bà với điều kiện tuân thủ quy luật địa chất học và khoa học xây dựng không gây tác động làm suy yếu độ cứng của vỏ trái đất.

Cuộc động đất khủng khiếp tại Mianma và Thái Lan vừa xảy ra gây thiệt hại rất to lớn về người và của. Xung động của trận động đất làm rung chuyển cả Thủ đô Hà Nội và T.P Hồ Chí Minh là sự cảnh báo về Việt Nam có thể xảy ra động đất lớn. Chính vì thế, các nhà khoa học đề nghị Chính phủ cần xem xét lại Dự án Khu du lịch quốc gia hồ Thác Bà. Trước mắt là tạm dừng việc thực hiện dự án và tổ chức hội thảo khoa học mời các nhà khoa học có uy tín, đặc biệt là các nhà địa chất học của Việt Nam và thế giới để thẩm định và đánh giá về dự án này để có giải pháp khoa học tốt nhất, hạn chế tác động làm suy yếu vỏ trái đất.

Trần Nhung