“Vụ việc giải phóng mặt bằng mở rộng Quốc lộ 7 ở Hợp Minh (Nghệ An): Những chênh lệch khó lý giải trong diện tích đất thu hồi

Nguồn gốc đất rõ ràng

Theo hồ sơ, năm 1978 ông Xuân nhận chuyển nhượng thửa đất từ ông Nguyễn Đình Thả có xác nhận của UBND xã Bảo Thành. Thửa đất được thể hiện trên bản đồ 299/TTg (1980) là thửa số 9, diện tích 924m2 đất thổ cư, mặt tiền giáp QL7. Năm 1995, UBND huyện Yên Thành đã cấp Giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất (GCN QSDĐ) cho hộ ông Xuân với diện tích 924m2, thời hạn sử dụng lâu dài.

Đến năm 2005, khi tỉnh Nghệ An triển khai đo đạc bản đồ địa chính, diện tích thửa đất của ông Xuân được ghi nhận còn 821m2- tức hụt mất 103m2 so với GCN đã cấp. Theo phản ánh, diện tích bị “cắt” này chính là phần đất giáp QL7, nhưng khi đó chỉ thực hiện giải tỏa vật kiến trúc theo Nghị định 36/CP (1995), không có quyết định thu hồi đất, không bồi thường đất.

Điều đáng nói, đến nay số liệu diện tích thửa đất vẫn tiếp tục biến động khó hiểu: trong hồ sơ phục vụ GPMB năm 2023, diện tích đất ông Xuân chỉ còn 726,4m2, tức giảm thêm gần 100m2 so với bản đồ 2005. Như vậy, từ 924m2 được cấp “sổ đỏ”, đất của ông Xuân hiện chỉ còn được công nhận... 726,4m2.

Cơ sở pháp luật rõ ràng, chênh lệch bồi thường - vì sao?

Trong đợt thu hồi 2023, UBND huyện Yên Thành xác định diện tích đất bị ảnh hưởng là 2,9m2, bồi thường cho ông Xuân 2.355.000 đồng tiền tài sản gắn liền với đất. Tuy nhiên, theo tính toán từ hồ sơ pháp lý, diện tích đất thực tế bị thu hồi vượt quá ranh giới đã cấp GCN là 56,7m2 nhưng chưa hề được bồi thường.

Ông Xuân cho biết: “Gia đình tôi có đầy đủ giấy tờ pháp lý, đất đã được cấp sổ đỏ từ 1995, sử dụng ổn định từ trước 1980. Vậy cớ sao diện tích đất lại liên tục “hao hụt”? Cái mất 103m2 từ năm 2005 đến nay chưa được giải thích, giờ lại thêm gần 60m2 nữa mà không được đền bù”.

Theo Khoản 1 Điều 75 Luật Đất đai 2013, hộ gia đình, cá nhân có GCNQSDĐ khi Nhà nước thu hồi đất phục vụ dự án vì lợi ích quốc gia, công cộng, đều thuộc diện được bồi thường. Cùng với đó, Điều 8 Quyết định 24/2022/QĐ-UBND của UBND tỉnh Nghệ An cũng quy định rõ trường hợp có sự chênh lệch diện tích đo đạc thực tế so với giấy tờ thì phải xác định lại nguồn gốc, thời gian sử dụng đất để bồi thường.

Nghị định 47/2014/NĐ-CP và Nghị định 01/2017/NĐ-CP của Chính phủ cũng nhấn mạnh nguyên tắc: Khi ranh giới đất không thay đổi, người dân có giấy tờ thì diện tích được xác định theo thực tế. Trong trường hợp của ông Xuân, ranh giới thửa đất giáp QL7 đã được thể hiện rõ trong Bản đồ 299, nên việc chỉ căn cứ bản đồ năm 2005 để “hạ” diện tích là không phù hợp.

Lo ngại “tiền bồi thường đi đâu”?

Ông Xuân đặt câu hỏi: “Dự án QL7 có tổng mức đầu tư hơn 1.300 tỷ đồng, riêng tiền giải phóng mặt bằng đã gần 260 tỷ đồng. Nếu đất hợp pháp, có sổ đỏ như của gia đình tôi không được bồi thường, thì số tiền ấy đã chi trả cho những diện tích đất nào?”.

Đằng sau nỗi bức xúc của ông Xuân, còn có sự lo ngại lớn hơn của nhiều hộ dân: Đất đã được Nhà nước cấp sổ đỏ mà vẫn bị thu hồi “thiếu” bồi thường, thì quyền lợi của người dân còn được pháp luật bảo vệ đến đâu?

Một số CCB và người dân tại xã Hợp Minh bày tỏ: Vụ việc này không chỉ đơn thuần là quyền lợi của một hộ dân, mà còn là thước đo kỷ cương pháp luật. “Đất có giấy tờ, có sổ đỏ mà vẫn bị thu hồi hụt, không được bồi thường, thì niềm tin của dân vào chính quyền sẽ ra sao?” - một CCB nêu câu hỏi.

Kỷ cương xã hội được tạo dựng từ sự công minh của pháp luật. Nếu đất có giấy tờ hợp pháp, được Nhà nước cấp sổ đỏ mà người dân vẫn bị mất quyền lợi, thì đó là dấu hiệu đáng báo động. Với những người lính từng chiến đấu bảo vệ đất nước, nay trở về đời thường, họ càng có trách nhiệm lên tiếng để bảo vệ sự minh bạch trong quản lý đất đai. Đây không chỉ là quyền lợi của vài hộ dân, mà còn là niềm tin của nhân dân với chính quyền cơ sở.

(Còn nữa)