Tổng Bí thư Tô Lâm: Hà Nội phải kiến tạo mô hình quản trị hoàn toàn mới

Sáng 16/10, Đại hội Đại biểu Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2025 - 2030 chính thức khai mạc, với sự tham dự của 550 đại biểu tiêu biểu, đại diện cho gần nửa triệu đảng viên của 136 đảng bộ thuộc Thành ủy.

Phát biểu chỉ đạo tại Đại hội, Tổng Bí thư Tô Lâm nhắc lại lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Cả nước nhìn về Thủ đô ta. Thế giới trông vào Thủ đô ta. Tất cả chúng ta phải ra sức giữ gìn trật tự an ninh, làm cho Thủ đô ta thành một Thủ đô bình yên, tươi đẹp, mạnh khỏe cả về vật chất và tinh thần"; "Đảng bộ Hà Nội phải làm gương cho các Đảng bộ khác".

Tổng Bí thư nhấn mạnh, những lời chỉ dạy ấy vừa là niềm vinh dự, tự hào vừa là trách nhiệm rất lớn của Thủ đô Hà Nội. Từ tinh thần đó, Tổng Bí thư đặt ra hai câu hỏi chiến lược định vị tầm nhìn và phương thức hành động của cả nhiệm kỳ để Đại hội cùng thảo luận, nhìn lại chặng đường vừa qua để xác định đúng điểm xuất phát trong bước tiến mới.

Thứ nhất, Hà Nội sẽ định hình bản sắc và mô hình phát triển thế nào để vừa giữ hồn Thăng Long vừa vươn mình thành đại đô thị sáng tạo, xanh, thông minh, kết nối toàn cầu, tương xứng với diện mạo Thủ đô của một nước phát triển thu nhập cao theo định hướng xã hội chủ nghĩa vào năm 2045?

Thứ hai, Đảng bộ thành phố Hà Nội sẽ nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu thế nào để biến mục tiêu, quyết sách thành kết quả, để nhân dân Thủ đô cùng tham gia và được thụ hưởng thành quả phát triển?

Theo Tổng Bí thư, nhiệm kỳ vừa qua, mặc dù đối mặt với muôn vàn khó khăn, thử thách, trong đó có nhiều vấn đề mới phát sinh, chưa có tiền lệ, song Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô đã luôn nỗ lực, phấn đấu giữ vững sự ổn định và phát triển, đóng góp tích cực vào những thành tựu chung của đất nước.

Tổng Bí thư nêu rõ, bước vào kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP Hà Nội cần nhận thức sâu sắc vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng của Thủ đô đối với đất nước; nhận thức đầy đủ sự quan tâm, tạo điều kiện của Trung ương đối với Thủ đô, phải thấy rõ trách nhiệm rất lớn của Hà Nội trước mong muốn và kỳ vọng của nhân dân cả nước, nhân dân Thủ đô.

Bảy yêu cầu, nhiệm vụ trên hành trình tới tương lai

Để Hà Nội bước vào giai đoạn phát triển mới, đòi hỏi một tầm nhìn tổng thể và hệ thống, nơi tư tưởng, thể chế, không gian, kinh tế và con người hòa quyện thành một chỉnh thể phát triển bền vững.

Từ đó, Tổng Bí thư gợi ý các đồng chí 7 yêu cầu, nhiệm vụ cụ thể.

Thứ nhất, xây dựng Đảng bộ và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, nêu gương, hành động, trách nhiệm.

Đây là trục đột phá đầu tiên, quyết định mọi thành công. Đảng bộ Hà Nội phải thật sự tiêu biểu, mẫu mực, gương sáng về bản lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng, năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu. Mỗi cán bộ, đảng viên phải dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; nói đi đôi với làm; vì nhân dân phục vụ.

Tập trung nâng cao hiệu lực, hiệu quả của chính quyền 2 cấp, chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo, phục vụ, thực hiện phân cấp, phân quyền rõ ràng, kèm theo trách nhiệm và có kiểm soát.

Phải thay đổi triệt để tư duy bằng tinh thần mới: "Hà Nội đã nói là làm-làm nhanh, làm đúng, làm hiệu quả, làm đến cùng."

Thứ hai, cần đặt "Văn hiến- Bản sắc- Sáng tạo" ở vị trí trung tâm của mọi định hướng phát triển Thủ đô, coi đó là nguồn lực nội sinh mạnh mẽ, là căn cốt hình thành bản lĩnh, trí tuệ và sức vươn của Hà Nội, làm nền tảng để Thủ đô khẳng định vai trò đầu tàu, vị thế dẫn dắt và sức lan tỏa của quốc gia trong thời kỳ mới.

Hà Nội phải được kiến tạo như một "Thành phố văn hiến- bản sắc-sáng tạo", hướng tới một "Thủ đô văn minh- hiện đại-bền vững" với trí tuệ thời đại và tầm vóc toàn cầu: nơi Văn hiến là gốc rễ, kết tinh trí tuệ dân tộc, nuôi dưỡng niềm tin, khát vọng và bản lĩnh, tạo sức hấp dẫn riêng có mà không đô thị nào sao chép được; bản sắc là điểm tựa, lợi thế cạnh tranh cốt lõi, giúp Hà Nội không chỉ giữ được linh hồn lịch sử mà còn tạo ra sức hút để dẫn dắt sáng tạo, phát triển kinh tế tri thức, thu hút nhân tài; sáng tạo là động lực phát triển, chuyển hóa, biến di sản thành giá trị sống, vừa bảo tồn, vừa phát triển, vừa mở rộng tầm vóc đô thị, từ quy hoạch, kiến trúc, nghệ thuật đến giáo dục, khoa học và quản trị.

Thứ ba, Hà Nội phải kiến tạo một mô hình quản trị hoàn toàn mới, đủ năng lực điều phối, dẫn dắt, và giải quyết triệt để những vấn đề cấp bách, đồng thời mở ra một tầm nhìn phát triển lâu dài, bền vững.

Hà Nội -Thủ đô ngàn năm văn hiến, với khoảng trên dưới mười triệu dân, với vị trí trung tâm chính trị quốc gia đang phải đối mặt với những thách thức đô thị tích luỹ từ lịch sử phát triển: Các khu chung cư cũ, kẹt xe kéo dài, ô nhiễm không khí dai dẳng, ngập lụt khi mưa lớn, và sự quá tải hạ tầng nội đô. Những thách thức ấy không chỉ là bài toán hạ tầng mà là phép thử năng lực quản trị ở tầm quốc gia, là phép thử đối với tầm vóc và bản lĩnh của Thủ đô.

Thứ tư, hoàn thiện mô hình đô thị đa cực, đa trung tâm, biến mỗi cực phát triển thành một trung tâm động lực thực sự, được kết nối chặt chẽ bằng hạ tầng xương sống, các trục chiến lược và hành lang liên kết tổng hợp.

Không thể tiếp tục dồn nén mọi chức năng hành chính, kinh tế, giáo dục, y tế, văn hoá,… vào khu nội đô lịch sử vốn đã quá tải, mà phải tổ chức lại không gian đô thị theo các cực phân tán, nhưng vẫn đảm bảo liên kết đồng bộ.

Hạ tầng phải đi trước một bước, đồng bộ và thông minh: đường bộ cao tốc, hệ thống tàu điện ngầm, đường sắt trên cao, cảng sông, sân bay, mạng lưới điện-nước- thông tin phải liên kết theo tư duy "trục-vành đai- ga".

Quy hoạch không còn là bản vẽ tĩnh, mà là một chiến lược hạ tầng động, liên tục cập nhật bằng dữ liệu số, giám sát bằng mô hình mô phỏng, đảm bảo mọi dự án đều được triển khai có căn cứ, minh bạch và hiệu quả.

Thứ năm, phát triển Hà Nội thành trung tâm khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, động lực trung tâm thúc đẩy phát triển vùng và quốc gia dựa trên kinh tế tri thức.

Hà Nội phải trở thành nơi kiến tạo chính sách mới, thử nghiệm công nghệ mới, đào tạo nhân tài mới và khởi nguồn ý tưởng mới cho quốc gia.

Thứ sáu, lấy con người làm trung tâm và thước đo mọi sự phát triển, xây dựng Thủ đô nhân văn, hạnh phúc, công bằng và văn minh, trở thành hình mẫu văn hoá, tri thức dẫn dắt quốc gia.

Trong mọi chiến lược phát triển, con người phải là điểm khởi đầu và cũng là đích đến. Với Hà Nội- trung tâm hội tụ tinh hoa dân tộc, nơi kết tinh lịch sử, văn hóa và trí tuệ Việt Nam thì vai trò của con người càng trở nên cốt lõi, không chỉ là chủ thể phát triển, mà còn là thước đo để đánh giá thành công của mọi chính sách, công trình và mọi thiết kế tương lai của Thủ đô.

Phát triển con người là trung tâm cốt lõi của phát triển Thủ đô. Điều này không chỉ bao gồm nâng cao năng lực, phẩm giá và chất lượng sống, mà còn là phát triển văn hóa ứng xử và đạo đức công dân. Hà Nội cần đề cao tinh thần "thanh lịch, nghĩa tình, trách nhiệm" trong đời sống hiện đại, đồng thời xây dựng một môi trường công vụ chuẩn mực, trong sạch, gần dân, nơi mọi hành vi của cán bộ và cơ quan nhà nước đều phản ánh trách nhiệm và sự gắn bó với nhân dân.

Thứ bảy, giữ vững quốc phòng-an ninh; mở rộng đối ngoại, hợp tác vùng và quốc tế.

Hà Nội phải luôn là pháo đài vững chắc về chính trị, an ninh, trật tự an toàn xã hội. Chủ động nắm tình hình từ sớm, từ xa; phòng ngừa, đấu tranh hiệu quả với tội phạm, nhất là tội phạm công nghệ cao, tội phạm có tổ chức; nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn, thích ứng biến đổi khí hậu. Lấy cảm giác an toàn và bình yên của người dân và du khách làm thước đo cho sự bình yên của Thủ đô.