Lớp học đặc biệt của người thầy mang quân hàm xanh

Trung tá Cự Bá Pó (SN 1978) là một người con sinh ra trong gia đình đồng bào dân tộc Mông ở xã Huồi Tụ, huyện miền núi rẻo cao Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An. Sinh ra từ đồng bào nên anh hiểu ở vùng cao, vùng biên giới vẫn còn nhiều hủ tục, tập quán lạc hậu kéo theo hệ lụy nhiều người dân không được đến trường đi học. Đặc biệt là với các chị em phụ nữ. Ở thời điểm của anh được gia đình hỗ trợ ăn học thực sự là điều may mắn.

“Cũng vì miếng cơm manh áo kéo theo nhiều hủ tục bao đời nay. Nhất là với chị em phụ nữ phần vì chưa được các gia đình xem trọng, phần vì hủ tục lập gia đình sớm nên việc được học chữ là điều khó. Thành ra trong tôi hiểu và mong muốn những người đó được học chữ để dễ giao tiếp, tiếp cận với đời sống văn minh đang phát triển nhanh chóng bên ngoài để cuộc sống của họ được khấm khá hơn, biết quan tâm việc học tập cho con cái mình hơn sau này”, Trung tá Pó chia sẻ.

Cũng chính vì thế ngay từ những năm cuối thập niên 90 khi chỉ mới là người lính binh nhất, binh nhì nhưng anh đã từng xin đơn vị đi dạy các lớp xóa mù cho bà con ở các bản xa biên giới. Thời điểm đó miền núi Nghệ An đường sá còn rất khó đi lại, các bản làng gần như điện lưới chưa, sóng điện thoại chưa. Nhưng trên tay với cây đèn măng xông người lính Cự Bá Pó không kể mưa gió, ngày đêm vẫn đi đến các lớp học bằng tranh tre để dạy xóa mù chữ cho bà con dân bản.

Bẵng đi thời gian anh Pó được cử đi học rồi chuyển qua nhiều Đồn biên phòng trong tỉnh Nghệ An. Còn nơi địa bàn miền núi, biên giới các lớp xóa mù dần cũng thưa đi bởi chính sách quan tâm giáo dục của nhà nước qua nhiều thập kỷ lập các lớp xóa mù do các đơn vị bộ đội, trường học dạy nên tỷ lệ người mù chữ cũng giảm đáng kể.

Nhưng sau một thời gian làm cán bộ vận động quần chúng anh phát hiện ở nhiều bản sâu và xa vẫn đang có nhiều người mù chữ. Đặc biệt tình trạng tái mù xảy ra nhiều ở đối tượng là phụ nữ bởi ít đi xa, ít có điều kiện tiếp xúc bên ngoài thời gian dài dẫn đến tình trạng không giao tiếp nên lại quên đi mặt chữ.

Nhận thấy đây là việc thực hiện tốt trong hoạt động quần chúng nên ngày 9/5, các cấp lãnh đạo của Bộ đội biên phòng tỉnh Nghệ An cũng như được sự đồng thuận của chính quyền địa phương nên lớp học xóa mù đã được mở tại bản Piêng Vai, xã biên giới Mỹ Lý, tỉnh Nghệ An.

Lớp học được mở xuyên suốt cả tuần và lấy điểm trường bản Piêng Vai, Trường PTDTBT tiểu học Mỹ Lý 1 làm nơi học. Do buổi ngày lớp học dành cho các học sinh học và những người học sinh đặc biệt này đã có tuổi cũng phải đi làm nương, làm rẫy nên lớp chỉ học về đêm. Hàng ngày sau khi thực hiện xong các nhiệm vụ ở đơn vị anh Pó lại vượt cả hơn chục cây số từ đơn vị lên bản Piêng Vai để dạy học cho bà con.

“Do tôi là người Mông rất rõ tiếng nên thời gian đầu cơ bản tôi phải dạy cả tuần để vừa dạy bà con chữ bằng tiếng của bà con để bà con nhanh hiểu hơn. Sau còn được sự hỗ trợ của các giáo viên trường tiểu học. Người học hầu hết đã có tuổi nên học rất chậm và thời gian đầu nhiều người không chịu đi học tôi phải đến từng nhà động viên từng người. Ngay đến cả vợ trưởng bản Piêng Vai cũng bị tái mù chữ tôi cũng đến động viên và nhờ chồng tác động chị ấy mới đến lớp”, trung tá Pó kể.

Cứ đêm đến trên dọc những con đường bản nhỏ dốc những ánh đèn pin của 11 học sinh đặc biệt này lại í ới nhau đến lớp trong làn sương mù giữa tiết trời giá rét đặc trưng của vùng bản làng người Mông. Trong những lớp học đó không chỉ là tiếng đánh vần từng chữ, những cái cầm tay chỉ viết từng nét cho học sinh của các giáo viên và người thầy đặc biệt mang quân hàm xanh Cự Bá Pó.

Anh Pó còn kể, có trường hợp hai chị em không chồng không con và thường xuyên đau ốm là Lầu Y Trữ, Lầu Y No ở với nhau. Cả hai chị em đều muốn đến lớp nhưng sợ làm rẫy không đủ ăn nên lúc đầu không dám bỏ rẫy để đêm về đi học. Được sự động viên của anh Pó và cũng được Đồn BP Mỹ Lý đưa vào hỗ trợ đảm bảo lương thực, thực phẩm sinh hoạt nên cả hai chị em đã quyết tâm theo đuổi “giấc mơ con chữ” lâu nay.

Đến nay 11 học sinh lớp xóa mù cơ bản đã đọc được, viết được. Nhiều học sinh đã làm tốt các phép tính cộng trừ, nhân chia và viết được cả đoạn văn dài. Lớp học xóa mù của người lính biên phòng này đã giúp cho họ tự tin hơn khi tiếp xúc với bên ngoài và đi ra khám phá thế giới bên ngoài.

Theo Thiếu tá Phan Đức Tâm, Chính trị viên Đồn BP Mỹ Lý cho biết, đồng chí Pó là một người rất năng nổ các hoạt động hỗ trợ người dân phát triển kinh tế cũng như xóa bỏ các phong tục tập quán, hủ tục lạc hậu. Lớp học cho đồng bào Mông, bản Piêng Vai đồng chí Pó là người tiên phong và tích cực để có được thành công như hiện tại. Theo dự kiến lớp học xóa mù này sẽ học liên tiếp các đêm trong vòng một năm từ ngày 9/5/2025 đến tháng 5/2026.