Lupus ban đỏ nguy hiểm thế nào?

Tỷ lệ bệnh nhân mắc lupus ban đỏ tăng trong vài năm trở lại đây, nữ giới mắc nhiều hơn nam, độ tuổi thường gặp nhất là từ 15 - 40 tuổi, có thể gặp ở cả trẻ em và người già. Lupus ban đỏ có cơ chế bệnh sinh rất phức tạp, có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến hệ miễn dịch, trong đó có 3 yếu tố chính gây ảnh hưởng đó là yếu tố di truyền. Thứ hai là yếu tố về nội tiết, bệnh hay gặp ở nữ hơn. Thứ ba là yếu tố môi trường, đặc biệt là việc tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, các yếu tố gây rối loạn quá trình miễn dịch như phơi nhiễm với thuốc lá, các chất độc, các nhóm thuốc điều trị có thể làm tăng lupus ban đỏ.

Thạc sĩ, bác sĩ (ThS.BS) Đặng Thị Lương, Khoa Điều trị nội trú ban ngày, Bệnh viện Da liễu Trung ương cho biết: “Bệnh lupus ban đỏ là bệnh có biểu hiện khá đa dạng, một số triệu chứng có thể phát hiện sớm hoặc định hướng sớm bệnh có thể gặp là một ban đỏ xuất hiện ở vùng mặt hoặc các vùng da thường xuyên tiếp xúc với ánh sáng khác như cổ, ngực, tay. Tiếp đó là triệu chứng về đau khớp, rụng tóc, kèm theo một số biểu hiện toàn thân như mệt mỏi, sốt không rõ nguyên nhân hoặc loét ở vùng miệng. Khi thấy xuất hiện một trong những dấu hiệu này thì người dân nên đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và điều trị kịp thời tránh những biến chứng nguy hiểm”.

Thực tế khi thăm khám cho các bệnh nhân tại Bệnh viện Da liễu Trung ương, các bác sĩ thường thấy nhiều trường hợp chỉ nghi là viêm da tiếp xúc hoặc dị ứng với tác nhân nào đó. Tuy nhiên, khi khám thì phát hiện bệnh nhân đã bị lupus ban đỏ. Với những dấu hiệu mờ nhạt của bệnh rất dễ bị nhầm lẫn với các bệnh về da khác ở giai đoạn sớm. Do đó, người dân cần hết sức chú ý đến những tổn thương da, không chủ quan, nhất là khi bị rụng tóc và thấy mệt mỏi toàn thân. Biến chứng của lupus ban đỏ không chỉ gây tổn thương da, tóc mà nó còn tổn thương nghiêm trọng đến các cơ quan như cơ xương khớp, gây biến dạng các khớp gây ảnh hưởng đến việc đi lại của người bệnh. Bên cạnh đó, người bị lupus ban đỏ có thể bị tổn thương các cơ quan nội tạng quan trọng như tổn thương viêm cầu thận, suy thận, lúc này bệnh nhân sẽ phải lọc máu, thậm chí phải ghép thận. Một số tổn thương nguy hiểm có thể gây ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng, diễn biến nhanh như ảnh hưởng đến cơ quan thần kinh gây các triệu chứng loạn thần hoặc các tổn thương tim phổi có thể gây tử vong sớm. Bệnh nhân đã được chẩn đoán lupus ban đỏ cần phải được thăm khám thường xuyên để sàng lọc tổn thương cơ quan nội tạng để điều trị kịp thời tránh nguy hiểm đến tính mạng.

Bệnh lupus ban đỏ là bệnh lý tự miễn, hiện chưa có biện pháp điều trị khỏi hoàn toàn nhưng có thể kiểm soát ổn định bệnh nếu được phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Bệnh lupus ban đỏ không lây, có thể sinh hoạt bình thường cùng người thân.

Theo ThS.BS Đặng Thị Lương, thời gian gần đây, bệnh nhân lupus đến viện khám bị tổn thương thận tăng do mọi người tự điều trị tại nhà bằng cách bôi thuốc lá, điều trị các phương pháp khác mà không đến các bệnh viện chuyên khoa thăm khám. Số bệnh nhân khác sau điều trị ổn định nghĩ là khỏi bệnh nên không tái khám, không uống thuốc theo chỉ định đến khi bệnh nặng hơn, xuất hiện tổn thương thận mới đến viện tái khám. Các trường hợp này rất khó khăn trong việc tái điều trị lại bệnh, nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến suy thận.

Bệnh nhân Nguyễn T.H.X (sinh năm 1988), quê Lào Cai đang điều trị lupus ban đỏ tại Bệnh viện Da liễu Trung ương chia sẻ: “Em bị lupus cánh bướm 2 bên má, đỡ bên này thì lại bị bên kia, giờ nó bị trên thái dương. Đầu tiên em bị rụng tóc rất nhiều, rụng cả mảng tóc, sau đó em bị đau khớp, đỡ đau khớp thì em bị nổi ban 2 bên má và sưng to, em đi khám thì bị lupus ban đỏ. Em chữa được 4 năm rồi, bệnh cũng ổn định. Mọi người nếu có biểu hiện bất thường nên đi khám sớm, nếu để lâu sẽ ảnh hưởng đến sức khoẻ lâu dài”.

Người dân cần đặc biệt lưu ý, nếu bị các bệnh lý về da nên đi thăm khám tại các bệnh viện chuyên khoa để được chẩn đoán bệnh và điều trị kịp thời. Nếu người dân tự đi mua thuốc dùng không theo chỉ định của bác sĩ sẽ bỏ qua việc chẩn đoán sớm bệnh, làm các dấu hiệu của bệnh thay đổi, mờ nhạt do điều trị không đúng cách hoặc do tác dụng phụ của thuốc, điều này gây khó khăn cho bác sĩ khi khám. Nguy hiểm hơn nếu người bệnh dùng thuốc có corticosteroid mạnh có thể gây teo da, mỏng da tại chỗ, nặng hơn có thể bị nhiễm trùng và nấm trên da. Nếu bôi thời gian dài, diện tích da tổn thương rộng có thể gây tổn thương tuyến thượng thận hoặc các bệnh lý rối loạn chuyển hoá kèm theo. Nhóm đối tượng nữ mang thai nếu bị lupus ban đỏ cần hết sức cẩn trọng, phải được thăm khám và uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Với các bác lớn tuổi phải điều trị bệnh nền như tiểu đường, huyết áp cao, phải uống nhiều loại thuốc khác nhau nếu bị tổn thương da nên đi thăm khám sớm bởi bác sĩ da liễu để xác định nguyên nhân. Tuyệt đối không tự ý mua thuốc về điều trị.

ThS.BS Đặng Thị Lương nhấn mạnh, nếu bạn nghi ngờ mình bị lupus ban đỏ hoặc bệnh nhân đã được chẩn đoán bị lupus ban đỏ nên thăm khám bởi các bác sĩ chuyên khoa, tái khám thường xuyên để kiểm soát bệnh ổn định. Không được chủ quan tự điều trị, không uống, đắp thuốc không rõ nguồn gốc để tránh những biến chứng nghiêm trọng. Các bệnh nhân bị lupus ban đỏ cần chú ý bảo vệ da khỏi ánh nắng mặt trời, tránh ánh nắng trực tiếp gây khởi phát bệnh và làm tình trạng của bệnh nặng hơn, nên bôi kem chống nắng, mặc áo, mũ rộng vành để bảo vệ da. Hạn chế hút thuốc lá, uống ít rượu bia, giảm muối trong khẩu phần ăn, duy trì chế độ tập luyện lành mạnh, phù hợp thể lực.