Gắn kết tinh hoa gốm Việt – Nhật, bảo tồn và phát huy di sản nghề truyền thống

Ngày 19/9/2025 tại Trung tâm điều phối các hoạt độngsáng tạo Hà Nội đã diễn ra lễ khai mạc triển lãm “Dáng hình của đất”, sự kiện do Trung tâm Điều phối các hoạt động sáng tạo Hà Nội, Bảo tàng Hà Nội phối hợp cùng làng nghề gốm Phù Lãng (Bắc Ninh, Việt Nam), làng gốm Toho (Nhật Bản) và các nghệ nhân trong, ngoài nước tổ chức. Đây là một hoạt động nhằm kết nối, hỗ trợ nâng cao năng lực sáng tạo cho cộng đồng nghệ thuật truyền thống, đồng thời giới thiệu và tôn vinh những giá trị cốt lõi của nghề gốm.

Triển lãm là một phần kết quả từ Dự án phát triển nghề làm gốm tại xã Phù Lãng, tỉnh Bắc Ninh; giữa làng gốm Phù Lãng và làng Toho, mở ra một hành trình gắn kết lâu dài, cùng nhau gìn giữ và phát huy giá trị nghềgốm truyền thống. Đây là hành trình lâu dài để gìn giữ và phát huy nghề gốm truyền thống trong bối cảnh hiện đại, đồng thời nuôi dưỡng thế hệ trẻ Phù Lãng – những người đang tiếp nối ngọn lửa nghề qua các tác phẩm thủ công nung củi, sử dụng đất đặc trưng và men tro tự nhiên.

“Dáng hình của đất” trưng bày 67 tác phẩm độc bản của học viên và nghệ nhân hai làng nghề, mỗi sản phẩm là minh chứng cho sự kiên nhẫn, khát vọng đưa gốm thủ công đến gần hơn với đời sống đương đại. Không chỉ là triển lãm nghệ thuật, sự kiện còn thể hiện tình hữu nghị và sự đồng hành giữa cộng đồng nghệ nhân và các cơ quan quản lý trong công tác bảo tồn, phát triển di sản văn hoá làng nghề.

Đặc biệt, triển lãm có sự góp mặt của các nghệ nhân Nhật Bản nổi tiếng trong nhiều loại hình nghệ thuật như gốm, trà đạo, Ikebana (nghệ thuật cắm hoa), origami... Tại đây, văn hoá Nhật Bản sẽ giao thoa và hoà quyện cùng văn hoá Việt Nam, mở ra không gian trải nghiệm đa dạng, phong phú cho công chúng.

Phát biểu tại triển lãm, Giám đốc Bảo tàng Hà Nội Nguyễn Tiến Đà nhấn mạnh, Triển lãm này – nơi mà những câu chuyện bằng đất, bằng lửa, và bằng tình yêu dành cho nghệ thuật gốm truyền thống được kể lại qua từng sản phẩm gốm. Mỗi sản phẩm không chỉ là một vật dụng hay một tác phẩm nghệ thuật, mà còn là dấu ấn của văn hóa, của bàn tay và trái tim của những người thợ và những nghệ nhân gốm. Theo ông Đà:Điều làm tôi xúc động là hôm nay, gốm Phù Lãng – vốn mộc mạc, gần gũi – đã cùng gốm Toho – tinh tế, tỉ mỉ – đứng chung trong một không gian. Đó chính là minh chứng cho sự gặp gỡ và gắn kết giữa hai nền văn hóa, hai ngôi làng, hai cộng đồng làng nghề truyền thống. Đến với triển lãm này, chúng ta không chỉ được ngắm nhìn các tác phẩm mà còn có những trải nghiệm tuyệt vời: được nặn gốm bằng tay, được uống một chén trà đạo Nhật Bản, được hướng dẫn cắm hoa Ikebana –như một hình thức thiền. Tôi tin rằng, đến đây mỗingười sẽ tìm thấy cho riêng mình một khoảnh khắc thật yên bình, thật đẹp trong suốt những ngày triển lãm. Tôi hy vọng rằng sau khi bước ra khỏi triển lãm, mỗi ngườisẽ mang theo một chút cảm hứng sáng tạo, một chút niềm yêu với cái đẹp giản dị mà sâu lắng từ đất, từ gốm và từ người. “ Thông qua triển lãm này, Ban tổ chức mong muốn thúc đẩy, nuôi dưỡng và lan toả tinh thần yêu gốm thủ công truyền thống, đồng thời khẳng định sự kết nối văn hoá bền vững giữa Việt Nam và Nhật Bản. Triển lãm ‘Dáng hình từ đất’ sẽ là cầu nối văn hóa bền chặt, mở ra những cơ hội hợp tác và sáng tạo mới”, ông Đà chia sẻ.

                                                                                                        Tuấn Sơn