Cựu chiến binh Nguyễn Hữu Hiền và kỷ niệm nơi vùng biên Đắk Đam

Tôi gặp bác Nguyễn Hữu Hiền, nguyên chiến sĩ Quân y Công an vũ trang Đắk Lắk, thuộc C3 - Đoàn Thanh Xuyên, từng công tác tại Đồn Biên phòng Đắk Đam, Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Lâm Đồng, giai đoạn 1975-1989. Người cựu chiến binh nay mái tóc đã bạc gần hết nhưng giọng nói vẫn sang sảng, ánh mắt vẫn ánh lên vẻ cương nghị của người lính năm xưa.

Câu chuyện bắt đầu bác Hiền kể về những ngày đầu sau khi đất nước thống nhất. Khi ấy, vùng biên giới Đắk Đam còn vô cùng hoang vu, đường sá gần như chưa có, rừng già bạt ngàn, thú dữ, sốt rét rừng luôn rình rập. Cơ sở vật chất thiếu thốn đủ bề, lương thực tiếp tế nhiều khi phải gùi bộ hàng chục cây số. Những người lính trẻ ngày ấy phần lớn chỉ mới mười tám, đôi mươi. Có người vừa rời ghế nhà trường, có người mới chia tay người yêu, có người lần đầu tiên xa quê hương. Họ mang theo ba lô và một trái tim đầy nhiệt huyết, không ai nghĩ nhiều đến khó khăn, không ai tính toán thiệt hơn, điều duy nhất họ biết là Tổ quốc cần mình.

Trong ký ức của bác Hiền, cuộc sống khi ấy gian khổ đến mức nhiều hôm cả đơn vị chỉ có rau rừng ăn với muối, nước sinh hoạt phải gùi từ suối về, những cơn sốt rét ác tính khiến không ít đồng đội kiệt sức. Nhưng tất cả vẫn động viên nhau vượt qua. “Lúc ấy nghèo thật, khổ thật, nhưng vui lắm” - bác Hiền cười.

Niềm vui của người lính ngày ấy chỉ giản dị là nhận được lá thư từ quê nhà, được chia nhau điếu thuốc, gói lương khô hay bát cơm nóng sau nhiều ngày hành quân. Quan trọng hơn cả là luôn có đồng đội ở bên.

Trong rất nhiều người đồng đội từng sát cánh chiến đấu, bác Hiền nhắc nhiều nhất đến bác Mẫn Đức Chính. Hai người bằng tuổi, cùng vào chiến trường giữa rừng sâu. Nhắc đến người bạn ấy, bác quay mặt đi rất lâu như để giấu những giọt nước mắt đang trực trào. Bác kể, Chính là người vui tính, chân chất và đặc biệt rất thương đồng đội. Ngày ấy, em gái của Chính từng lên đơn vị thăm anh. Cô gái vùng Kinh Bắc với nụ cười hiền, má lúm đồng tiền duyên dáng khiến đám lính trẻ trêu nhau không ngớt. Trong câu chuyện vui ấy, Chính cười phá lên: “Cho tao đổi gói lương khô lấy em gái nhé!”. Một câu nói đùa rất lính, không ai ngờ, sau này nó lại trở thành lời nhắc cuối cùng trước lúc người chiến sĩ trẻ nhắm mắt.

Năm 1977, chiến sự ở khu vực biên giới Tây Nguyên diễn ra ngày càng ác liệt. Ngày 17-11-1977, bác Mẫn Đức Chính bị thương rất nặng trong khi thực hiện nhiệm vụ tại khu vực Đồn Biên phòng Đắk Đam. Khi bác Hiền được thông báo và chạy vào hầm quân y, người đồng đội thân thiết đang nằm đó, máu đã thấm đỏ vai áo, khuôn mặt tái nhợt, hơi thở yếu dần. Hai người nhận ra nhau ngay lập tức. Bác Hiền kể đến đây thì nghẹn lại, bác nói ngày ấy mình không biết phải nói gì, chỉ biết nắm chặt lấy bàn tay người đồng đội. Rồi bất ngờ, Chính mỉm cười rất nhẹ: “Cho mày đổi lương khô lấy em gái tao rồi!”. Ngay trong khoảnh khắc đối diện với cái chết, người lính ấy vẫn cố mang đến nụ cười cho bạn. Ít phút sau, Chính thều thào: “Tao đi đây Hiền nhé...”. Đó là câu nói cuối cùng.

Chiến tranh kết thúc. Đất nước thanh bình, những người lính năm xưa trở về với cuộc sống đời thường, có người làm nông, có người tại ngũ, có người trở thành ông, thành bà, nhưng với bác Hiền, trong sâu thẳm trái tim mình luôn còn một lời hẹn chưa thực hiện, đó là về quê thắp cho bạn một nén hương. Để rồi hơn bốn mươi năm sau ngày người đồng đội hy sinh, bác Hiền đã thực hiện được điều ấy. Bác vượt hàng nghìn cây số từ Tây Nguyên ra Bắc Ninh đúng vào ngày giỗ của bác Mẫn Đức Chính cùng lời hứa với gói lương khô năm nào.

Gần nửa thế kỷ đã trôi qua, thời gian đủ để nhiều thứ đổi thay, những cánh rừng năm xưa đã xanh trở lại, Đồn Biên phòng Đắk Đam hôm nay đã khang trang hơn, những con đường đất đỏ ngày nào đã được trải nhựa. Biên giới bình yên, cuộc sống đồng bào đổi mới từng ngày nhưng trong trái tim người CCB, người đồng đội vẫn mãi là chàng trai tuổi đôi mươi với nụ cười hiền hậu. Có lẽ đó chính là giá trị thiêng liêng nhất của tình đồng đội, được xây dựng bằng sự sẻ chia, bằng niềm tin tuyệt đối vào nhau và bằng cả sự hy sinh vì đồng chí, đồng đội.