Chủ động nhận diện thủ đoạn mới, nâng cao hiệu quả phòng, chống tội phạm mua bán người

Hoạt động của tội phạm mua bán người tiếp tục diễn biến phức tạp, xuất hiện nhiều phương thức, thủ đoạn mới, trong đó nổi lên là việc lợi dụng mạng xã hội, các ứng dụng nhắn tin và nền tảng tuyển dụng trực tuyến để tuyển mộ, lừa đưa người ra nước ngoài. Các đối tượng thường đăng tải thông tin tuyển dụng với những lời quảng cáo hấp dẫn như “việc nhẹ, lương cao”, “thu nhập hàng nghìn USD mỗi tháng”..., đánh vào tâm lý mong muốn tìm kiếm việc làm có thu nhập cao của người dân, nhất là thanh niên, phụ nữ, người lao động tự do và những người có hoàn cảnh kinh tế khó khăn. Cùng với đó, Chính phủ Campuchia triển khai quyết liệt các đợt truy quét những trung tâm lừa đảo trực tuyến, nhiều tổ chức tội phạm đã thu hẹp hoạt động hoặc dịch chuyển sang các tỉnh của Lào, nhiều địa bàn gần biên giới Việt Nam để tiếp tục hoạt động. Xu hướng này cũng làm gia tăng nguy cơ hình thành các đường dây mua bán người mới.

Qua thực tiễn đấu tranh cho thấy, các đường dây hiện nay thường có sự cấu kết chặt chẽ giữa các đối tượng trong nước với người Việt Nam cư trú ở nước ngoài và các đối tượng người nước ngoài, hình thành các đường dây khép kín từ khâu tuyển mộ, tổ chức xuất cảnh trái phép đến tiếp nhận, mua bán và ép nạn nhân tham gia hoạt động lừa đảo trực tuyến hoặc cưỡng bức lao động ép gia đình nộp tiền chuộc mới được trở về. Đây là xu hướng nổi lên của tội phạm mua bán người trong thời gian gần đây, cho thấy sự đan xen ngày càng chặt chẽ giữa tội phạm mua bán người với tội phạm lừa đảo xuyên quốc gia. Bên cạnh các tuyến biên giới đất liền, tình trạng mua bán người thông qua môi giới lao động trên biển vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ.

Trước những diễn biến ngày càng phức tạp của tội phạm mua bán người, Bộ đội Biên phòng đã triển khai giải pháp trọng tâm nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh. Trọng tâm trước hết là nâng cao chất lượng công tác nắm tình hình, điều tra cơ bản và quản lý địa bàn. Các đơn vị tập trung rà soát, đánh giá các tuyến, địa bàn và đối tượng trọng điểm; kịp thời phát hiện dấu hiệu hình thành các đường dây mua bán người ngay từ nội địa, khu vực biên giới và trên môi trường mạng. Đồng thời, tăng cường quản lý các trường hợp có nguy cơ cao, chủ động phát hiện các hoạt động môi giới xuất cảnh trái phép, tuyển dụng lao động trái pháp luật và những hành vi có liên quan đến mua bán người để áp dụng các biện pháp ngăn chặn từ sớm.

Một nhiệm vụ được đặc biệt quan tâm là đổi mới nội dung và phương thức tuyên truyền theo hướng thiết thực, sát địa bàn, sát đối tượng và sát phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm. Ngoài việc tuyên truyền trực tiếp tại cơ sở, Bộ đội Biên phòng tăng cường ứng dụng các nền tảng truyền thông số, hệ thống truyền thanh cơ sở và các mô hình tuyên truyền của đơn vị để cảnh báo kịp thời những thủ đoạn mới; hướng dẫn người dân nhận diện dấu hiệu lừa đảo, nâng cao kỹ năng tự bảo vệ và phòng tránh nguy cơ trở thành nạn nhân.

Cùng với đó, Bộ đội Biên phòng tiếp tục đẩy mạnh hợp tác quốc tế và phối hợp liên ngành trong phòng, chống mua bán người. Cục Phòng, chống ma túy và tội phạm đã tham mưu Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng chỉ đạo các đơn vị tăng cường trao đổi thông tin với lực lượng Công an, các bộ, ngành liên quan, chính quyền địa phương, cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài và lực lượng chức năng các nước láng giềng nhằm xác minh đối tượng, điều tra các đường dây xuyên quốc gia, giải cứu nạn nhân và bảo hộ công dân.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, các đơn vị Bộ đội Biên phòng đã giải cứu, tiếp nhận, sàng lọc, phát hiện và xử lý 38 vụ, liên quan 20 đối tượng, 62 nạn nhân và người đang trong quá trình xác minh là nạn nhân; tăng 15 vụ, 5 đối tượng và 14 nạn nhân so với cùng kỳ năm 2025. Những kết quả trên cho thấy hiệu quả của việc nắm chắc tình hình địa bàn, chủ động phát hiện dấu hiệu phạm tội và triển khai các biện pháp nghiệp vụ ngay từ cơ sở.

Trong đấu tranh chuyên án, Bộ đội Biên phòng đã xác lập 8 chuyên án, đấu tranh thành công 5 chuyên án mua bán người, bắt giữ và làm rõ hành vi phạm tội của 20 đối tượng; đồng thời phối hợp giải cứu nhiều nạn nhân bị mua bán ra nước ngoài. Các đơn vị cũng tiếp nhận nhiều nạn nhân do lực lượng chức năng nước ngoài trao trả; tiến hành sàng lọc, xác minh, hỗ trợ theo quy định, đồng thời mở rộng điều tra nhằm truy bắt các đối tượng chủ mưu, cầm đầu và các mắt xích của đường dây.

Qua điều tra, xác minh các vụ việc cho thấy, phần lớn nạn nhân đều bị lừa đưa sang nước ngoài dưới danh nghĩa tìm kiếm việc làm hoặc lao động có thu nhập cao, sau đó bị bán vào các khu phức hợp lừa đảo trực tuyến, cơ sở đánh bạc hoặc nơi cưỡng bức lao động. Đây là xu hướng nổi lên của tội phạm mua bán người trong thời gian gần đây, đòi hỏi các lực lượng chức năng phải tiếp tục đổi mới phương thức phát hiện, đấu tranh và mở rộng hợp tác quốc tế.

Song song với đấu tranh trực tiếp, công tác phòng ngừa nghiệp vụ cũng đạt nhiều kết quả quan trọng. Bộ đội Biên phòng cũng đã đấu tranh thành công 8 chuyên án tổ chức xuất, nhập cảnh trái phép, khởi tố 15 đối tượng tổ chức cho 30 người xuất, nhập cảnh trái phép; đồng thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý 3.740 vụ với 4.185 lượt người xuất, nhập cảnh trái phép. Thực tiễn cho thấy, nhiều trường hợp nếu không được phát hiện, ngăn chặn kịp thời rất có thể sẽ trở thành nạn nhân của các đường dây mua bán người hoặc bị đưa vào các cơ sở lừa đảo trực tuyến ở nước ngoài

Thời gian tới, nhất là những tháng cuối năm các đường dây sẽ tiếp tục dịch chuyển địa bàn hoạt động, tăng cường cấu kết với các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia nhằm đối phó với sự đấu tranh của lực lượng chức năng.

Trước tình hình đó, mỗi người dân cần nâng cao tinh thần cảnh giác, tuyệt đối không tin vào các lời mời gọi “việc nhẹ, lương cao”, “xuất khẩu lao động không cần điều kiện” hoặc các thông tin tuyển dụng chưa được kiểm chứng. Khi có nhu cầu làm việc ở nước ngoài, cần tìm hiểu kỹ thông tin, chỉ thực hiện thông qua các doanh nghiệp được cấp phép và các kênh chính thống; tuyệt đối không xuất cảnh trái phép hoặc giao giấy tờ tùy thân cho các đối tượng môi giới.

Đối với Bộ đội Biên phòng, thời gian tới sẽ tiếp tục triển khai hiệu quả Chương trình phòng, chống mua bán người giai đoạn 2026-2030; tập trung nắm chắc tình hình trên các tuyến biên giới, cửa khẩu, vùng biển, địa bàn ngoại biên và trên môi trường mạng; nâng cao chất lượng điều tra cơ bản, phân tích, dự báo tình hình để kịp thời phát hiện, xác lập và đấu tranh với các đường dây mua bán người, nhất là các đường dây đưa người ra nước ngoài để cưỡng bức lao động, bóc lột tình dục hoặc ép tham gia hoạt động lừa đảo trực tuyến. Bên cạnh đó, nâng cao hiệu quả quản lý, kiểm soát xuất, nhập cảnh; tăng cường phối hợp với Công an, các bộ, ngành, địa phương, cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài và lực lượng chức năng các nước láng giềng trong trao đổi thông tin, điều tra, giải cứu nạn nhân và truy bắt các đối tượng cầm đầu các đường dây mua bán người xuyên quốc gia.