Chính quyền hai cấp ở Thanh Hóa: Vượt khó nơi miền núi

Việc triển khai chính quyền hai cấp giúp rút ngắn thời gian xử lý công việc, giảm bớt thủ tục, tạo điều kiện để tỉnh chỉ đạo trực tiếp xuống cơ sở. Đây là một trong những bước đi quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, phù hợp với tinh thần cải cách hành chính và chuyển đổi số.

Nỗ lực vượt khó

Tổ chức bộ máy chính quyền hai cấp ở Thanh Hóa, đặc biệt tại các miền núi, đang đứng trước nhiều khó khăn về nhân lực, cơ sở hạ tầng, và nguồn lực phát triển kinh tế – xã hội. Dù vậy, các địa phương vẫn nỗ lực đổi mới phương thức điều hành, đưa chính sách vào cuộc sống.

Tuy nhiên, trong thực tế vận hành, khoảng cách địa lý giữa tỉnh và xã – đặc biệt ở vùng cao, vẫn là trở ngại lớn. Nhiều xã cách trung tâm tỉnh hàng trăm cây số, giao thông đi lại khó khăn, nhất là mùa mưa lũ. Các xã miền núi của Thanh Hóa, thuộc các huyện cũ như Mường Lát, Quan Hóa, Quan Sơn, Lang Chánh… đang gặp phải hàng loạt vấn đề.

Ông Phạm Hồng Chương, Phó Chủ tịch – Giám đốc Trung tâm hành chính công xã Thiên Phủ chia sẻ, khi bỏ cấp huyện, khối lượng công việc và trách nhiệm của cấp xã tăng lên rõ rệt. Cán bộ, công chức xã vừa phải xử lý các thủ tục hành chính cho người dân, vừa đảm đương thêm các nhiệm vụ chuyên môn mà trước đây do cấp huyện đảm trách. Cán bộ xã vừa là người tiếp nhận hồ sơ, vừa là “tuyên truyền viên”, hướng dẫn bà con cách dùng dịch vụ công trực tuyến, từng bước hình thành thói quen mới.

Tại các xã miền núi tỉnh Thanh Hóa nguồn nhân lực còn yếu, thiếu và mỏng bởi biên chế công chức hạn chế, trong khi yêu cầu quản lý về đất đai, xây dựng, an ninh trật tự, chính sách an sinh xã hội… ngày càng nhiều. Nhiều cán bộ hiện tại đang kiêm nhiệm 2–3 lĩnh vực, áp lực công việc rất lớn.

Cơ sở hạ tầng cũng còn hạn chế, chuyển đổi sang chính quyền hai cấp đòi hỏi ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin, nhất là triển khai chính quyền số. Tuy nhiên, nhiều xã miền núi Thanh Hóa vẫn thiếu máy tính cấu hình cao, đường truyền internet không ổn định, trụ sở làm việc xuống cấp. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ xử lý hồ sơ và khả năng kết nối thông tin giữa tỉnh và xã.

Nhiều chính sách mới khó áp dụng nhanh do đặc thù dân cư là đồng bào dân tộc thiểu số, trình độ tiếp cận thông tin còn hạn chế. Nguồn lực tài chính hạn hẹp, ngân sách xã phụ thuộc gần như hoàn toàn vào cấp trên, khiến việc chủ động triển khai bị thụ động và gặp khó.

Ông Trịnh Vinh Lực, Bí Thư xã Sơn Điện chia sẻ, khi cấp huyện không còn, xã trở thành “cầu nối” trực tiếp giữa tỉnh và người dân. Khối lượng công việc tăng, đòi hỏi cán bộ xã phải nhanh chóng học hỏi kỹ năng, nắm chắc pháp luật, và xử lý linh hoạt nhiều tình huống. Mô hình chính quyền hai cấp đang đặt ra nhiều thử thách, nhưng với sự quan tâm hỗ trợ của tỉnh, cùng nỗ lực của cán bộ xã, niềm tin vào một nền hành chính hiệu quả, gần dân hơn ngày càng rõ ràng.

Kỳ vọng vào sự điều chỉnh linh hoạt

Để khắc phục, tỉnh Thanh Hóa đã tăng cường cán bộ từ tỉnh về hỗ trợ xã, nhất là tại các xã đặc biệt khó khăn. Nghiên cứu hỗ trợ ngân sách bước đầu để các xã sớm ổn định và hoạt động thông suốt. Với kế hoạch đầu tư hệ thống hội nghị trực tuyến đến cấp xã, thí điểm dịch vụ công lưu động để đưa thủ tục hành chính đến tận bản, làng. Đầu tư thiết bị cho Trung tâm phục vụ hành chính công cấp cơ sở.

Cùng với đó, công tác đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng cho đội ngũ cán bộ xã được đẩy mạnh, giúp họ đáp ứng yêu cầu công việc trong bối cảnh mới.

Thực tế triển khai tại miền núi Thanh Hóa cho thấy, mô hình chính quyền hai cấp có ưu điểm về tinh gọn bộ máy và rút ngắn quy trình, nhưng cũng bộc lộ không ít bất cập khi áp dụng ở địa bàn rộng, giao thông khó khăn.

Ông Lộc Văn Hào, Phó Chủ tịch xã Quan Hóa – Giám đốc Trung tâm hành chính công xã nhấn mạnh, mặc dù là xã vùng cao nhưng chúng tôi đã nhanh chóng khắc phục khó khăn và đưa chính quyền mới vào hoạt động thông suốt. Nhưng địa phương và người dân kỳ vọng Nhà nước sẽ tiếp tục có cơ chế đặc thù về nhân lực, ngân sách, hạ tầng cho vùng miền núi, để chính quyền hai cấp thực sự phát huy hiệu quả, đảm bảo mọi người dân dù ở trung tâm hay vùng xa đều được phục vụ tốt nhất.
Điều làm nên sức mạnh của chính quyền hai cấp ở miền núi Thanh Hóa không chỉ là cơ chế tinh gọn, mà chính là tinh thần bám dân của đội ngũ cán bộ cơ sở. Họ hiểu rằng, ở nơi địa bàn xa xôi, một lời giải thích kiên nhẫn, một buổi xuống bản tận tình hướng dẫn, có giá trị hơn hàng chục văn bản chỉ đạo.