Vĩnh biệt người anh hùng “còn sống, còn chiến đấu”

Chặt cánh tay bị thương để tiếp tục mang bộc phá vào lô cốt địch

Anh hùng La Văn Cầu là người dân tộc Tày, sinh năm 1932, ở xã Phong Nặm, huyện Trùng Khánh (cũ), nay là xã Đình Phong, tỉnh Cao Bằng. Với khát khao được cầm súng đánh giặc, giải phóng đất nước, năm 1948, khi mới 16 tuổi, thanh niên La Văn Cầu đã khai tăng lên 18 tuổi để được vào bộ đội. Khói lửa chiến trường đã tôi luyện chàng thanh niên dân tộc ít người thành người chiến sĩ quả cảm.

Trong trận đánh đồn Đông Khê, mở màn của Chiến dịch Biên giới năm 1950, chiến sĩ La Văn Cầu được phân công làm Tổ trưởng Tổ bộc phá, với nhiệm vụ phá hàng rào lô cốt của đối phương để mở đường cho đồng đội tiến lên. Trong quá trình chiến đấu, cánh tay phải của ông bị địch bắn nát, lủng lẳng, vướng víu. Với ý chí “còn sống còn chiến đấu”, La Văn Cầu đã yêu cầu đồng đội chặt đứt phần cánh tay bị thương, dùng tay còn lại ôm khối bộc phá nặng 12kg lao lên phá hủy lô cốt địch, mở đường cho đơn vị xung phong giành thắng lợi.

Tấm gương chiến đấu của La Văn Cầu đã cổ vũ phong trào thi đua giết giặc lập công trong toàn quân, trở thành lá cờ đầu trong phong trào thi đua sử dụng bộc phá công đồn - một hình thức chiến thuật mới của quân đội ta từ Chiến dịch Biên giới năm 1950.

Khi tổng kết chiến dịch Biên giới, chiến sĩ trẻ La Văn Cầu được Đại tướng Võ Nguyên Giáp biểu dương “La Văn Cầu - lá cờ đầu của phong trào thi đua giết giặc lập công”.

Trước đó, chiến sĩ La Văn Cầu đã tham gia trận phục kích Bông Lau - Lũng Phầy, dũng cảm xung phong tiêu diệt nhiều sinh lực địch, góp phần làm nên những chiến thắng quan trọng trên chiến trường Cao Bằng.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, ngày 19-5-1952, La Văn Cầu vinh dự là một trong bảy chiến sĩ đầu tiên trên cả nước được Chủ tịch Hồ Chí Minh phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân tại Đại hội chiến sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu toàn quốc lần thứ nhất.

Người Anh hùng truyền cảm hứng cho lớp trẻ

Sau chiến tranh, dù mang thương tật nặng, mất cánh tay phải, Anh hùng La Văn Cầu vẫn tiếp tục cống hiến trong Quân đội, đảm nhiệm nhiều chức vụ trong lĩnh vực tuyên huấn, thanh niên và công tác cán bộ. Hình ảnh người sĩ quan chào điều lệnh bằng tay trái đã là niềm tự hào và truyền cảm hứng cho rất nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ trong Quân đội. Năm 1996, Anh hùng La Văn Cầu được nghỉ hưu với quân hàm Đại tá.

Thế nhưng, dù nghỉ hưu, Đại tá CCB La Văn Cầu vẫn không có ngày nghỉ, ông tiếp tục tham gia công tác xã hội, là Ủy viên Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và thường xuyên nói chuyện lịch sử truyền thống, truyền cảm hứng cho tuổi trẻ.

Bà con trong khu dân cư nơi ông sinh sống quá quen thuộc với hình ảnh một ông già cụt tay phải, cầm chổi bằng tay trái hằng ngày dậy rất sớm để dọn vệ sinh trong khu dân cư. Sáng sáng, ông xách làn đi chợ, chiều muộn nói chuyện thân mật với các cháu thiếu nhi. Người đó chính là Anh hùng La Văn Cầu.

Với những thành tích xuất sắc sau khi nghỉ hưu, năm 2009, Anh hùng La Văn Cầu được Chủ tịch UBND TP. Hà Nội tặng Bằng khen; năm 2017 được Thủ tướng tặng Bằng khen. Năm 2019, ông được TP. Hà Nội vinh danh là “Công dân tiêu biểu của Thủ đô”. Anh hùng La Văn Cầu là người duy nhất ở Việt Nam được đặt tên đường, trường học khi còn sống.

(Nguồn: Báo Cựu Chiến binh Việt Nam số 1651, ngày 1-7-2026)