Tỉnh Lâm Đồng - Hoãn phiên tòa phúc thẩm lần 3 vụ 6 CCB kêu oan

Sáng 2-6, Tòa án nhân dân (TAND) tỉnh Lâm Đồng, tiến hành xét xử vụ án hình sự phúc thẩm lần 3 thụ lý số: 94/2026/TLPT-HS, ngày 10-4-2026, xảy ra từ năm 2015, đối với 6 bị cáo (ban đầu là 7 bị cáo, nhưng bị cáo Đoàn Xuân Trường đã chết trong quá trình xét xử sơ thẩm lần 1, nên đã đình chỉ điều tra) đều là cựu chiến binh (CCB), gồm: Vũ Tất Đắc, sinh năm 1953; Hoàng Văn Sằn, sinh năm 1957; Ngân Xuân Dũng, sinh năm 1960; Đỗ Mạnh Hùng, sinh năm 1962; Nguyễn Nam Thái, sinh năm 1967; và Cao Minh Điếm, sinh năm 1968, cùng trú tại thôn 6, xã Trường Xuân, tỉnh Lâm Đồng (trước ngày 1-7-2025, là thôn 6, xã Trường Xuân, huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông). Thẩm phán Hoàng Rung K’Nhơn, Chủ tọa phiên xét xử.

CẦN TRIỆU TẬP GIÁM ĐỊNH VIÊN CẤP BỘ

Tại tòa, 6 CCB và Luật sư bào chữa cho các CCB có mặt. Nhưng, nguyên đơn dân sự là UBND phường Bắc Gia Nghĩa, tỉnh Lâm Đồng; các giám định viên Huỳnh Văn Triệu, Nguyễn Cao Cường, Nguyễn Thanh Tùng, và điều tra viên Hoàng Minh Phương vắng mặt.

Trong phần bắt đầu phiên xét xử, Luật sư - TS Nguyễn Thị Kim Vinh (Đoàn Luật sư thành phố Hồ Chí Minh), nguyên Thẩm phán TAND Tối cao, cho rằng do các bị cáo kháng cáo kêu oan, nên đề nghị tòa triệu tập thêm giám định viên thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) để làm rõ có sự mâu thuẫn giữa kết luận giám định của bộ và của ông Huỳnh Văn Triệu. Theo luật sư Nguyễn Thị Kim Vinh, Kết luận giám định của Hội đồng giám định tư pháp thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, ngày 27-6-2022 đã kết luận: “Thiếu căn cứ về hệ thống số liệu của các Biên bản hiện trường, không có ảnh vệ tinh nên không thể giám định được ranh giới diện tích rừng, trạng thái rừng bị thiệt hại tại lô 3, 6 khoảnh 1, Tiểu khu 1710”. Đây là kết luận phản ánh đúng bản chất vụ án, bảo đảm quyền lợi hợp pháp cho 6 CCB. Thế nhưng, tòa cấp sơ thẩm lần 3 lại không đề cập đến.

 Do tòa sơ thẩm lần 3 không xem xét kết luận giám định của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, nên Luật sư đề nghị tòa triệu tập giám định viên của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn để đảm bảo quyền lợi cho 6 CCB. Trước đề nghị của Luật sư - TS Nguyễn Thị Kim Vinh, và để đảm bảo quyền lợi của 6 CCB, sau khi hội ý, Hội đồng xét xử đã quyết định hoãn phiên tòa phúc thẩm lần 3. Theo đó, phiên tòa sẽ được mở lại vào ngày 29-6 tới đây.

Được biết, trước khi mở phiên tòa phúc thẩm lần thứ 3, Thượng tướng Bế Xuân Trường, Phó chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hội CCB Việt Nam đã có Văn bản số 293/CCB-BCH, ngày 29-5, gửi Chánh án TAND Tối cao và Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) Tối cao đề nghị chỉ đạo giải quyết khách quan, công tâm, đúng pháp luật vụ án 6 CCB bị kết tội hủy hoại rừng, tránh để xảy ra “oan sai”.

Trong Văn bản số 293/CCB-BCH, Chủ tịch Hội CCB Việt Nam nhấn mạnh: "Các bị cáo trong vụ án đều là CCB, từng tham gia Quân đội, có nhiều đóng góp trong chiến đấu, bảo vệ Tổ quốc. Việc thực hiện hành vi bị cáo buộc cũng không xuất phát từ động cơ vụ lợi cá nhân. Vì vậy, việc giải quyết vụ án cần đặc biệt thận trọng, không để xảy ra oan sai!".

ĐỦ CĂN CỨ XÁC ĐỊNH 6 CCB KHÔNG PHẠM TỘI

Trước đó, ngày 18-5-2020, Ủy ban Thẩm phán TAND Cấp cao tại thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành Quyết định giám đốc thẩm số 16/2020/HS-GĐT, chỉ ra 9 vấn đề khẳng định chưa đủ căn cứ buộc tội, và yêu cầu hủy toàn bộ Bản án phúc thẩm số 117/2017/HS-PT, ngày 14, 15-12-2017 của TAND Đắk Nông và Bản án sơ thẩm số 45/2017/HS-ST, ngày 12-9-2017 của TAND Gia Nghĩa để điều tra lại. Quyết định giám đốc thẩm của TAND Cấp cao tại thành phố Hồ Chí Minh còn xác định kết luận giám định tháng 4-2015 và kết luận giám định lại tháng 7-2016 đều do ông Huỳnh Văn Triệu ký, không phải giám định viên có chuyên môn, là trái với điều 34, Luật Giám định tư pháp. Vì thế, các cơ quan tố tụng căn cứ vào kết luận trên để điều tra, truy tố, xét xử 6 bị cáo là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng.

Trong Văn bản số 293/CCB-BCH, ngày 29-5 gửi Chánh án TAND Tối cao và Viện trưởng VKSND Tối cao, Thượng tướng Bế Xuân Trường, Chủ tịch Hội CCB Việt Nam nhấn mạnh: Kết luận của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn là căn cứ rất quan trọng. Tuy nhiên, cơ quan tố tụng lại không sử dụng, mà tái sử dụng kết luận giám định của ông Huỳnh Văn Triệu để kết tội bị cáo là vi phạm thủ tục tố tụng - một kết luận đã bị TAND Cấp cao tại thành phố Hồ Chí Minh bác bỏ(!).

Thượng tướng Bế Xuân Trường cho rằng: Lẽ ra, cơ quan điều tra phải căn cứ vào kết luận giám định của Kết luận của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn để đình chỉ vụ án, đình chỉ bị can theo điểm b, khoản 1, Điều 230, Bộ luật Tố tụng Hình sự, do đã hết thời hạn điều tra vụ án mà không chứng minh được bị can đã thực hiện tội phạm".

Theo hồ sơ vụ án: Đầu năm 2015, Chi hội CCB thôn 6, xã Trường Xuân, huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông họp bàn việc phát dọn khu đất được cho là không còn rừng để trồng keo gây quỹ hoạt động. Sau đó, các hội viên tham gia chặt cây bụi, dây leo và một số cây gỗ nhỏ gom thành đống chờ đốt. Kết luận giám định tháng 4-2015 của giám định viên tư pháp Huỳnh Văn Triệu (Hạt Kiểm lâm thành phố Gia Nghĩa cũ) xác định diện tích rừng sản xuất bị hủy hoại là 0,98 ha, thiệt hại hơn 53 triệu đồng.

Năm 2020, TAND Cấp cao tại thành phố Hồ Chí Minh xét xử giám đốc thẩm đã chỉ ra 9 vấn đề lớn cho thấy chưa đủ căn cứ buộc tội nên đã hủy toàn bộ các bản án sơ thẩm và phúc thẩm ở tỉnh Đắk Nông từng kết tội 6 CCB để điều tra lại.

Đến đầu năm 2026, TAND khu vực 6 - Lâm Đồng xét xử sơ thẩm lần 3 tiếp tục giữ nguyên quan điểm kết tội 6 bị cáo về tội hủy hoại rừng với mức án như cũ tuyên phạt từ 6 - 7 tháng tù; và bồi thường thiệt hại hơn 53 triệu đồng.

Sau phiên tòa sơ thẩm lần 3, Luật sư Nguyễn Thị Kim Vinh cho rằng chưa đủ căn cứ để xác định các CCB phạm tội “Hủy hoại rừng” theo quy định tại Điều 189 Bộ luật hình sự 1999. Và đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩn lần 3 áp dụng quy định tại khoản 1, Điều 189, Bộ Luật hình sự 1999; khoản 2 Điều 157; điểm d, khoản 1, Điều 355;  khoản 1, Điều 359, Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015, hủy toàn bộ Bản án số 06/2026/HS-ST, ngày 30-1-2026 của TAND khu vực 6 - tỉnh Lâm Đồng và tuyên 6 CCB không phạm tội “Hủy hoại rừng”, đồng thời tuyên hoàn trả cho các CCB khoản tiền các CCB khắc phục hậu quả không đúng quy định./.