HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH ƯU ĐÃI NGƯỜI CÓ CÔNG VỚI CÁCH MẠNG: Tiếp nối đạo lý, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới

Sau hơn 5 năm triển khai thực hiện, Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng năm 2020 đã phát huy hiệu quả tích cực, góp phần giải quyết chế độ, chính sách đối với hàng triệu NCC và thân nhân trên cả nước. Tuy nhiên, trước yêu cầu đổi mới tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số quốc gia, một số quy định của Pháp lệnh đã bộc lộ những điểm chưa còn phù hợp với thực tiễn. Việc xây dựng Dự thảo Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng là yêu cầu khách quan, nhằm tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý, bảo đảm chính sách được thực hiện thống nhất, hiệu quả và ngày càng đi vào cuộc sống.

Thực tiễn luôn là thước đo của chính sách. Mỗi văn bản quy phạm pháp luật, dù được chuẩn bị kỹ lưỡng đến đâu, cũng cần được rà soát, bổ sung khi điều kiện kinh tế - xã hội và tổ chức bộ máy có sự thay đổi.

Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng năm 2020 được ban hành trong bối cảnh mô hình tổ chức bộ máy nhà nước còn khác với hiện nay. Những năm gần đây, việc thực hiện chủ trương của Đảng về sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; xây dựng chính quyền địa phương hai cấp; điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ của các bộ, ngành đã tạo ra nhiều thay đổi trong tổ chức thực hiện chính sách đối với NCC.

Điều đó đòi hỏi các quy định về thẩm quyền giải quyết hồ sơ, xác nhận đối tượng, ban hành quyết định hưởng chế độ cũng phải được điều chỉnh tương ứng. Nếu không kịp thời sửa đổi, sẽ dẫn đến khoảng trống pháp lý hoặc sự thiếu thống nhất trong áp dụng pháp luật giữa các địa phương, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ giải quyết chế độ, chính sách.

Một thực tế khác là trong quá trình triển khai Pháp lệnh đã phát sinh những nội dung chưa được quy định đầy đủ, nhất là đối với chế độ dành cho thân nhân người hoạt động cách mạng trước ngày 1-1-1945 và từ ngày 1-1-1945 đến trước Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945. Đây đều là những đối tượng có nhiều cống hiến đặc biệt cho sự nghiệp cách mạng của dân tộc, vì vậy việc hoàn thiện quy định để bảo đảm quyền lợi chính đáng là yêu cầu có ý nghĩa cả về chính trị, pháp lý và nhân văn.

Bên cạnh đó, yêu cầu xây dựng nền hành chính hiện đại, phục vụ người dân cũng đặt ra nhiệm vụ tiếp tục đơn giản hóa thủ tục, giảm khâu trung gian, tạo điều kiện thuận lợi hơn trong giải quyết các chế độ ưu đãi. Chính sách chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi người dân được tiếp cận nhanh chóng, minh bạch và thuận tiện. Điểm đáng chú ý của Dự thảo Pháp lệnh là phạm vi sửa đổi không lớn, nhưng tập trung đúng vào những nội dung đang phát sinh vướng mắc trong thực tiễn.

Trước hết là việc sửa đổi các quy định liên quan đến cơ quan, người có thẩm quyền thực hiện chính sách ưu đãi NCC nhằm phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy mới. Đây là bước hoàn thiện cần thiết để bảo đảm sự thống nhất của hệ thống pháp luật, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan trong giải quyết chế độ đối với NCC. Việc phân định rõ thẩm quyền góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và hạn chế tình trạng chồng chéo, đùn đẩy trách nhiệm, rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ, giảm phiền hà cho người dân. Đây cũng là yêu cầu xuyên suốt của cải cách hành chính, lấy người dân làm trung tâm phục vụ.

Một điểm mới quan trọng khác là hoàn thiện quy định về chế độ đối với thân nhân người hoạt động cách mạng trước ngày 1-1-1945 và từ ngày 1-1-1945 đến trước Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945. Dự thảo bổ sung, điều chỉnh một số quy định về trợ cấp mai táng, trợ cấp tuất và các quyền lợi liên quan, góp phần khắc phục những khoảng trống pháp lý đã được thực tiễn đặt ra.

Đặc biệt, Dự thảo không làm thay đổi bản chất của chính sách ưu đãi NCC. Những chế độ cơ bản về trợ cấp, phụ cấp, bảo hiểm y tế, điều dưỡng, hỗ trợ giáo dục, nhà ở và các chính sách ưu đãi khác tiếp tục được giữ ổn định.

NCC là những người đã cống hiến, hy sinh vì độc lập dân tộc, vì hạnh phúc của nhân dân. Mỗi chính sách ưu đãi là sự ghi nhận của Đảng, Nhà nước và xã hội đối với những đóng góp to lớn ấy. Vì vậy, hoàn thiện pháp luật về ưu đãi NCC sẽ tạo điều kiện để chính sách đến với người dân nhanh hơn, chính xác hơn và công bằng hơn. Khi thủ tục được đơn giản hóa, trách nhiệm được quy định rõ ràng, hồ sơ được giải quyết kịp thời, niềm tin của nhân dân đối với chính sách của Đảng và Nhà nước sẽ tiếp tục được củng cố.

Trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, cải cách thể chế và chuyển đổi số quốc gia, việc hoàn thiện Pháp lệnh Ưu đãi NCC với cách mạng vừa bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, vừa cụ thể hóa chủ trương xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, hoạt động vì nhân dân phục vụ.

Chăm lo NCC là trách nhiệm chính trị, là nghĩa tình, đồng thời cũng là thước đo bản chất tốt đẹp của chế độ ta. Việc sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh lần này sẽ giải quyết những vướng mắc trước mắt và tạo nền tảng pháp lý vững chắc để chính sách ưu đãi NCC tiếp tục được thực hiện hiệu quả, phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới. Đó cũng chính là cách thiết thực nhất để tiếp nối truyền thống “Đền ơn đáp nghĩa”, để sự tri ân đối với những NCC được thể hiện bằng những chính sách đúng đắn, công bằng và giàu tính nhân văn của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.