THỰC PHẨM BẨN VÀ MA TRẬN GIẢ TẠO: KHI NIỀM TIN CÔNG CHÚNG BỊ ĐẦU ĐỘC

Nỗi ám ảnh mang tên "Sát thủ thầm lặng"

​Cơn sóng lo âu đang lan rộng khắp các ngõ ngách, từ mâm cơm gia đình đến các bếp ăn tập thể. Việc thực phẩm giả, thực phẩm bẩn được phù phép bằng hóa chất để trở nên tươi ngon, bắt mắt đã trở thành một vấn nạn nhức nhối. Đau xót hơn, khi những thương hiệu vốn được coi là "niềm tự hào quốc gia" hay những doanh nghiệp có bề dày lịch sử bị cáo buộc vi phạm quy trình an toàn, người dân bỗng thấy mình lạc lõng trong một ma trận đầy rẫy sự lừa lọc.

​Đây không còn đơn thuần là chuyện vi phạm quy định kinh doanh; đây là tội ác xâm phạm trực tiếp đến tính mạng và giống nòi. Những hệ lụy từ thực phẩm bẩn không đến ngay lập tức mà tích tụ qua năm tháng, dẫn đến các căn bệnh nan y, suy yếu thể trạng của cả một thế hệ. Khi bát cơm, ly sữa – những thứ cơ bản nhất của sự sống – trở thành mối đe dọa, thì đó chính là dấu hiệu của một sự khủng hoảng đạo đức kinh doanh trầm trọng.

Trách nhiệm thuộc về ai?

​Câu hỏi “Trách nhiệm thuộc về đơn vị nào?” vang lên đầy nhức nhối trong các diễn đàn xã hội. Câu trả lời, thực tế, nằm ở một hệ thống quản lý còn nhiều lỗ hổng.

​Doanh nghiệp và đạo đức kinh doanh: Đầu tiên và trực tiếp nhất là lòng tham vô đáy của những nhà sản xuất. Vì lợi nhuận, họ sẵn sàng đánh đổi sức khỏe đồng bào, phớt lờ các tiêu chuẩn vệ sinh dịch tễ. ​Cơ quan quản lý thị trường và kiểm dịch: Sự thiếu sâu sát, thậm chí là buông lỏng quản lý trong khâu kiểm soát đầu vào nguyên liệu và quy trình chế biến đã tạo kẽ hở cho cái ác tồn tại. Dư luận có quyền đặt câu hỏi: Tại sao những sai phạm nghiêm trọng, quy mô lớn chỉ bị phát hiện khi sự đã rồi, hoặc qua đơn thư tố cáo, thay vì qua công tác kiểm tra định kỳ?

​Hệ thống giám sát chất lượng: Sự chồng chéo hoặc đùn đẩy trách nhiệm giữa các ban ngành khiến việc xử lý thường rơi vào tình trạng “bắt cóc bỏ dĩa”.

Chế tài hiện nay: Đã đủ sức răn đe?

​Nhìn vào thực trạng, rõ ràng hệ thống pháp lý và chế tài hiện nay vẫn chưa đủ “sức nặng” để chặn đứng vòi bạch tuộc của thực phẩm bẩn. Phần lớn các vụ việc mới chỉ dừng lại ở mức xử phạt hành chính – một con số quá nhỏ bé so với lợi nhuận khổng lồ từ việc buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng.

​Bộ Luật Hình sự đã có những quy định về tội “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm”, nhưng số lượng vụ án bị truy tố và mức án tù dành cho các chủ doanh nghiệp vi phạm vẫn còn quá ít. Khi cái giá của việc phạm tội quá thấp, kẻ thủ ác sẽ không biết sợ. Để bảo vệ giống nòi, chúng ta cần những bản án nghiêm khắc hơn, thậm chí là đóng cửa vĩnh viễn và tịch thu toàn bộ tài sản của những đơn vị cố tình đầu độc người dân.

​ ​Niềm tin xã hội là thứ khó xây nhưng rất dễ vỡ. Một khi lòng tin vào thực phẩm nội địa bị xói mòn, hậu quả không chỉ là sự thiệt hại về kinh tế cho các doanh nghiệp làm ăn chân chính, mà còn là sự bất ổn về tâm lý trong nhân dân.

​Đã đến lúc các cơ quan quản lý cần một cuộc tổng tấn công mạnh mẽ vào “giặc nội xâm” thực phẩm bẩn. Chúng ta không thể mãi chạy theo giải quyết phần ngọn bằng những đợt thanh tra hình thức. Chỉ khi nào đạo đức kinh doanh được thượng tôn và pháp luật được thực thi một cách nghiêm minh, không có vùng cấm, khi đó bữa cơm của người Việt mới thực sự bình yên.