Theo những nén hương tri ân

Mỗi bước chân là một lời tri ân

Cuối tháng Bảy, miền Trung vẫn trong những ngày nắng gắt. Trên những cung đường về Quảng Trị, Hà Tĩnh, dòng người từ khắp mọi miền Tổ quốc lặng lẽ tìm về các nghĩa trang liệt sĩ để dâng hương, tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ. Giữa dòng người ấy, Đoàn công tác Báo CCB Việt Nam cũng tiếp nối hành trình về nguồn. Dẫu quãng đường dài, thời tiết khắc nghiệt, nhưng không ai bận tâm đến sự mệt nhọc. Bởi mỗi bước chân hôm nay đều hướng về những người đã hiến dâng tuổi xuân, xương máu cho độc lập, tự do của Tổ quốc.

Hai ngày liên tiếp, Đoàn công tác do Đại tá Đỗ Phú Thọ - Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Hội CCB Việt Nam, Tổng Biên tập Báo CCB Việt Nam làm Trưởng đoàn đã lần lượt dâng hương tại Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc, Đền tưởng niệm liệt sĩ Bến phà Long Đại, Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Trường Sơn, Thành cổ Quảng Trị, Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Đường 9, Nghĩa trang Liệt sĩ xã Triệu Cơ (Quảng Trị); tham quan Địa đạo Vịnh Mốc; đồng thời tham gia tổ chức Lễ cầu siêu, tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ ở bờ Bắc dòng sông Thạch Hãn. Mỗi nơi đoàn dừng chân đều là một “địa chỉ đỏ” được ghi dấu bằng máu xương của các Anh hùng liệt sĩ.

Ở Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc, những nén hương được thành kính dâng lên trước phần mộ 10 nữ thanh niên xung phong đã hóa thành biểu tượng bất tử của tuổi trẻ Việt Nam.

Đến Bến phà Long Đại, ký ức về một “tọa độ lửa” năm xưa hiện lên qua những câu chuyện về các chiến sĩ, thanh niên xung phong lấy thân mình giữ mạch máu giao thông nơi “huyết mạch” Trường Sơn.

Ở Thành cổ Quảng Trị, trong không gian tĩnh lặng, giữa màu xanh của cỏ cây hôm nay, khó ai có thể hình dung nơi đây từng hứng chịu hàng trăm nghìn tấn bom đạn trong 81 ngày đêm mùa hè đỏ lửa năm 1972. Mỗi tấc đất Thành cổ đều thấm máu các anh hùng liệt sĩ. Đứng trước Đài tưởng niệm trung tâm, chúng tôi lặng người khi nghe tiếng chuông ngân vọng giữa không gian. Không ai nói với ai, tất cả đều thành kính cúi đầu rất lâu...

Tại Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Đường 9 và Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Trường Sơn, nơi gần 21 nghìn Anh hùng liệt sĩ đang yên nghỉ, từng đoàn người lặng lẽ đi giữa những hàng bia mộ thẳng tắp. Có những ngôi mộ ghi đầy đủ tên tuổi, quê quán. Nhưng cũng còn rất nhiều tấm bia chỉ khắc dòng chữ: “Mộ Liệt sĩ chưa xác định được thông tin”. Mỗi dòng chữ vô danh ấy là một nỗi day dứt chưa nguôi của cả dân tộc...

Tri ân để tiếp nối

Không chỉ dâng hương tưởng niệm, trong hành trình về nguồn năm nay, Báo CCB Việt Nam cùng các doanh nghiệp, nhà hảo tâm đã trao 70 suất quà tới thương binh, bệnh binh, thân nhân gia đình liệt sĩ và người có công trên địa bàn tỉnh Quảng Trị. Những phần quà không lớn về giá trị vật chất nhưng chứa đựng nghĩa tình của những người làm báo CCB đối với những gia đình đã cống hiến, hy sinh vì Tổ quốc.

Phát biểu tại chương trình, Đại tá Đỗ Phú Thọ khẳng định: “Đền ơn đáp nghĩa”, “Uống nước nhớ nguồn” luôn là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Hội CCB Việt Nam. Với trách nhiệm là cơ quan ngôn luận của Hội, nhiều năm qua Báo CCB Việt Nam luôn đồng hành cùng các doanh nghiệp, nhà hảo tâm tổ chức các hoạt động tri ân trên khắp cả nước. Bình quân mỗi năm, Báo vận động được từ 500 triệu đồng đến 1 tỷ đồng để chăm lo người có công, gia đình chính sách, làm công tác an sinh xã hội; đồng thời thường xuyên tổ chức các hoạt động về nguồn, dâng hương tại các nghĩa trang liệt sĩ, di tích lịch sử cách mạng.

Đại tá Đỗ Phú Thọ chia sẻ, hành trình về nguồn không chỉ để tưởng nhớ các Anh hùng liệt sĩ mà còn góp phần giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ, lan tỏa đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, khơi dậy trách nhiệm của toàn xã hội trong chăm lo người có công với cách mạng. Đồng chí bày tỏ mong muốn các cấp, các ngành, doanh nghiệp và cộng đồng tiếp tục chung tay để người có công có cuộc sống ngày càng tốt đẹp hơn, đúng như mục tiêu mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh: Người có công phải có mức sống bằng hoặc cao hơn mức sống trung bình của người dân tại địa phương.

Theo suốt hành trình, điều khiến người viết xúc động không chỉ là những nghi lễ trang nghiêm mà còn là những câu chuyện đời bình dị. CCB Mạnh Đình Thịnh, nguyên chiến sĩ C18, E64, F320B, trực tiếp chiến đấu trong 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị, năm nay đã 73 tuổi. Sau hơn nửa thế kỷ, ông mới có dịp trở lại chiến trường xưa. Đứng giữa Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Đường 9, người lính già nhiều lần lặng đi. Ông nói, trở lại lần này, điều khiến ông xúc động nhất là đất nước đổi thay từng ngày, nhưng đồng đội thì mãi mãi nằm lại. “Chúng tôi còn sống phải có trách nhiệm trở về thắp cho đồng đội một nén hương. Đó là món nợ ân tình mang theo suốt cuộc đời”.

Ở một góc khác của Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Trường Sơn, bà Nguyễn Thị Minh Hà (79 tuổi, ở Khu Rừng Cọ, Ecopark, xã Văn Giang, tỉnh Hưng Yên) lặng lẽ thắp hương trước từng phần mộ. Hơn 15 năm qua, năm nào bà cũng trở lại các nghĩa trang liệt sĩ trên khắp cả nước, từ Trường Sơn, Đường 9, Thành cổ Quảng Trị, Ngã ba Đồng Lộc, Truông Bồn đến Bình Phước, Tây Ninh..., mang theo hy vọng tìm được anh trai - liệt sĩ Nguyễn Anh Dũng, hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968. Dù đến nay vẫn chưa tìm được hài cốt anh, bà chưa bao giờ từ bỏ niềm hy vọng.

Đứng trước hàng vạn phần mộ liệt sĩ, giọng bà nhiều lần nghẹn lại. Bà tâm sự, mỗi chuyến đi không chỉ để tìm người anh ruột của mình, mà còn để thắp nén hương tri ân tất cả những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc. “Tôi luôn coi các anh như cha, như anh, như em của chính mình. Chừng nào còn đủ sức khỏe, tôi vẫn sẽ tiếp tục những chuyến đi này. Đó là nghĩa vụ, là trách nhiệm của người còn sống đối với những người đã hy sinh” - bà Hà xúc động chia sẻ.

Còn với bà Trần Thị Kim Oanh, ở tổ dân phố 26, phường Khương Đình, TP. Hà Nội, con gái Liệt sĩ Trần Thanh Đàm, mỗi lần trở lại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Triệu Cơ (Quảng Trị) là một lần cảm xúc lại ùa về. Cha của bà hy sinh năm 1967 khi đang làm nhiệm vụ cứu dân, lúc ấy bà vừa tròn sáu tuổi, em trai vừa lên ba. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, ký ức về người cha gần như không còn, tất cả những gì bà biết chỉ là qua lời kể của mẹ và người thân.

Bà nghẹn ngào tâm sự: “Mỗi lần đứng trước phần mộ của ba, tôi đều có cảm giác như được gặp lại ba, được ở gần ba hơn. Mẹ tôi trước đây năm nào cũng vào Quảng Trị thăm mộ. Nay mẹ tuổi cao, sức khỏe yếu, tôi thay mẹ thực hiện việc ấy. Dù bận đến đâu, mỗi năm tôi cũng cố gắng trở về một, hai lần để thắp nén hương cho ba và hai bác của mình cũng là liệt sĩ đang yên nghỉ tại đây”.

Điều khiến bà Oanh yên lòng là nghĩa trang ngày càng được chăm sóc khang trang, sạch đẹp, các phần mộ luôn được chính quyền địa phương và những người quản trang gìn giữ chu đáo. Thế nhưng, mỗi lần đi qua những hàng bia còn khắc dòng chữ “Mộ Liệt sĩ chưa xác định được thông tin”, bà lại không khỏi day dứt. Bà mong công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ sẽ tiếp tục được đẩy mạnh để ngày càng nhiều gia đình biết được nơi người thân yên nghỉ.

Không chỉ những người từng trải qua chiến tranh, hành trình ấy còn để lại nhiều suy ngẫm với tuổi trẻ. Lần đầu xuống lòng Địa đạo Vịnh Mốc, em Đặng Thị Hiền - sinh viên năm thứ ba Trường Đại học Sư phạm Huế, không giấu nổi sự ngỡ ngàng. Những đường hầm sâu hun hút, những căn phòng nhỏ, giếng nước, bếp Hoàng Cầm, nhà hộ sinh... khiến cô sinh viên vốn chỉ biết lịch sử qua sách giáo khoa thực sự cảm nhận được ý chí phi thường của cha ông. Em Hiền chia sẻ, chuyến đi đã thôi thúc em tìm hiểu nhiều hơn về lịch sử và sống có trách nhiệm hơn với đất nước.

Theo Đại tá Trần Ngọc Sâm - Phó chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh, Chủ tịch Hội CCB tỉnh Quảng Trị, những hoạt động về nguồn, tri ân của Báo CCB Việt Nam có ý nghĩa rất thiết thực, không chỉ động viên người có công mà còn góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, bồi đắp lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ. Đồng chí mong muốn Báo sẽ tiếp tục đồng hành cùng địa phương trong công tác tri ân, chăm lo các gia đình chính sách và vận động cung cấp thông tin phục vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.

Chiều muộn, khi Đoàn công tác rời Quảng Trị, những nén hương trên các phần mộ vẫn còn nghi ngút khói. Con đường phía trước vẫn dài, hành trình tri ân rồi sẽ khép lại. Nhưng những điều đọng lại trong lòng mỗi người sẽ còn theo mãi. Bởi lòng biết ơn không chỉ được thể hiện trong một chuyến đi, một nén hương hay một phần quà. Lòng biết ơn chỉ thực sự trọn vẹn khi được tiếp nối bằng trách nhiệm hôm nay để xứng đáng với những người đã ngã xuống để bảo vệ độc lập, tự do cho Tổ quốc.