Quảng Trị: Bến phà 2 Long Đại được ghi nhận giá trị kỷ lục Việt Nam

Tối 14/10, UBND tỉnh Quảng Trị phối hợp với Tổ chức Kỷ lục Việt Nam tổ chức lễ đón nhận bằng tôn vinh giá trị nội dung kỷ lục Việt Nam đối với Di tích lịch sử quốc gia Bến phà 2 Long Đại - nơi 16 thanh niên xung phong hy sinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, tại xã Trường Ninh.

Dự buổi lễ có ông Lê Ngọc Quang, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng; ông Vương Quốc Tuấn, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị; ông Bùi Hoàng Phương, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị; Giáo sư, Viện sĩ Hoàng Quang Thuận, Viện trưởng Viện Công nghệ viễn thông thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng sáng lập Tổ chức Kỷ lục Việt Nam; cùng các cựu chiến binh, cựu thanh niên xung phong, đại diện các sở, ngành, đoàn viên, thanh niên và người dân địa phương.

Theo nội dung được ghi nhận, điểm nhấn đặc biệt của Di tích là đài tưởng niệm hình bó lúa gồm 16 bông, cao 16m, mỗi bông nặng 1,6 tấn. Hình tượng bó lúa trên đỉnh ngôi sao vàng là biểu tượng tưởng nhớ 16 thanh niên xung phong quê huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình (cũ) đã anh dũng hy sinh tại Bến phà 2 Long Đại.

Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, Bến phà 2 Long Đại là một trong những trọng điểm giao thông chiến lược trên tuyến vận tải Trường Sơn. Dưới mưa bom, bão đạn của quân đội Mỹ, quân và dân ta vẫn kiên cường bám trụ, giữ vững mạch máu giao thông chi viện cho chiến trường miền Nam.

Cách đây 54 năm, 16 thanh niên xung phong thuộc Đại đội C130, Tiểu đoàn 2, Sư đoàn 571, Đoàn 559 được giao nhiệm vụ mở đường, bảo đảm giao thông trên hệ thống đường Trường Sơn. Đơn vị đóng quân tại khu vực Bến phà 2 Long Đại, khi đó thuộc xã Hiền Ninh, tỉnh Quảng Bình (cũ), nay là xã Trường Ninh, tỉnh Quảng Trị.

Ngày 19/9/1972, trong lúc làm nhiệm vụ vận chuyển hàng hóa tại bến phà, các chiến sĩ bị máy bay Mỹ ném bom, khiến 15 người hy sinh tại chỗ. Bốn ngày sau, một chiến sĩ tiếp tục hy sinh trong đợt không kích khác. Tổng cộng, 16 thanh niên xung phong, gồm 7 nữ và 9 nam, đều quê Kiến Xương đã nằm lại nơi đây.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Lê Minh Tuấn, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Trị nhấn mạnh sự hy sinh của 16 thanh niên xung phong Đại đội C130 là dấu mốc đau thương nhưng đầy tự hào trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc. Di tích Bến phà 2 Long Đại vì thế không chỉ là nơi tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ mà còn là địa chỉ giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Năm 2025, từ nguồn xã hội hóa hơn 20 tỷ đồng do các cá nhân và Tập đoàn T&T đóng góp, tỉnh Quảng Trị đã tu bổ, tôn tạo di tích, trong đó xây dựng đài tưởng niệm hình bó lúa 16 bông. Công trình mang ý nghĩa tri ân sâu sắc đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Sau khi được tôn tạo, di tích tiếp tục phát huy vai trò là “địa chỉ đỏ” trong các hoạt động tri ân, giáo dục truyền thống. Ngày 9/9/2025, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quyết định xếp hạng Bến phà 2 Long Đại là di tích lịch sử cấp quốc gia.

Ông Lê Minh Tuấn cho rằng, việc ghi nhận giá trị kỷ lục Việt Nam góp phần làm nổi bật những giá trị lịch sử, văn hóa và nhân văn của di tích; đồng thời nhắc nhở các thế hệ luôn ghi nhớ công lao, sự hy sinh của những người đã cống hiến tuổi trẻ cho sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc.

Giáo sư, Viện sĩ Hoàng Quang Thuận khẳng định, sự kiện này thể hiện sự trân trọng đối với những giá trị lịch sử của Bến phà 2 Long Đại, cũng như nỗ lực của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Quảng Trị trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích.

Ông bày tỏ mong muốn địa danh lịch sử này tiếp tục được gìn giữ, trở thành địa chỉ đỏ trong giáo dục truyền thống, giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về những mất mát, hy sinh của cha ông, từ đó nâng cao ý thức trách nhiệm đối với quê hương, đất nước.

Sự kiện Bến phà 2 Long Đại được ghi nhận giá trị kỷ lục Việt Nam góp phần lan tỏa ý nghĩa của một địa danh gắn với tuyến đường Trường Sơn huyền thoại. Nơi đây tiếp tục là điểm đến tri ân, nhắc nhớ về sự hy sinh của các thế hệ đi trước và bồi đắp lòng yêu nước cho thế hệ hôm nay.