Nghị lực của người thương binh nặng

Tiếng gọi biên cương

CCB Nguyễn Đình Đạt, sinh năm 1958, tại Hà Nội. Năm 18 tuổi, nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc, ông nhập ngũ, được biên chế vào lực lượng Công an nhân dân vũ trang, huấn luyện ở Trường sĩ quan Biên phòng Sơn Tây. Nhưng chưa đầy nửa năm, biên giới Tây Nam rực lửa, giặc Pol Pot điên cuồng tấn công, thảm sát dân thường khắp các tỉnh An Giang, Kiên Giang, Tây Ninh... Ông Đạt cùng đơn vị lên tàu vào miền Nam để bảo vệ từng tấc đất, mái nhà biên cương.

Ông Đạt kể: “Chốt 811, xã Vĩnh Hội Đông (Phú Châu, An Giang), nơi chúng tôi được phân công, nằm ở ngã ba sông, chỉ cách biên giới Campuchia chừng 200m. Địch đặt đại liên sẵn, súng luôn chĩa sang chốt ta, chỉ đợi sơ hở là nhả đạn như mưa. Đi lại phải khom người, không dám đứng thẳng. Ngủ thì mặc nguyên quần áo, tay ôm súng. Sợ lắm chứ, nhưng đâu có đường lui”.

Tưởng đã không trở về

Ngày 16-12-1977, rạng sáng. Trận địa Zặc Lài ấp Phước Hưng, xã Long Bình nơi ông Đạt và đồng đội vừa nhận bàn giao, bất ngờ bị tập kích dữ dội. Cả tiểu đội chìm trong hỏa lực của địch. Tiếng súng B40, lựu đạn, đại liên... gào rít trong màn đêm đẫm khói.

Ông Đạt khi đang bò ra chiến hào, bất ngờ phát hiện hai bóng đen bò từ phía sông áp sát. Biết là địch đã luồn vòng đánh sau lưng, ông lập tức xông lên, tay không vật lộn với tên lính Pol Pot có súng và lựu đạn. Trong lúc sinh tử, ông giật quả đạn B40 đập thẳng vào đầu địch, hô to: “Miên đánh đằng sau, anh em ơi!”. Liền sau đó, ông lĩnh trọn 4 phát đạn vào tay, đùi, bụng và mạng sườn. Hai mảnh lựu đạn nữa găm vào người ông. Ông vẫn cố lăn xuống sông để thoát thân, máu chảy xối xả hòa vào nước, lòng thầm nghĩ “chắc mình sẽ chết mất xác...”.

Nhưng định mệnh chưa gọi tên. Ông vướng vào dây thừng kéo thuyền, gắng gượng đạp nước ghé vào mạn xuồng, gọi yếu ớt: “Cứu tao với!”. Đồng đội là anh Mến phát hiện, lao ra kéo ông lên thuyền, giữa tiếng đạn nổ sau lưng.

Khi sang được bên sông, ông Đạt gần như đã mất ý thức, ruột nát, xương gãy, tay chân rời rạc. Trong giây phút tỉnh táo cuối cùng, ông dặn: “Hưởng ơi, nếu có gì mày nhớ mang ba lô về cho bố mẹ tao, nói tao chết ngày ấy...” - nói xong, ông ngất lịm.

Người cõng ông suốt cả cánh đồng sình lầy ra Trạm quân y là ông Tăng Văn Thanh. Ông nhớ lại: “Tôi vừa cõng vừa khom lưng tránh đạn, máu Đạt chảy ướt cả lưng tôi. Lúc ấy, tôi chỉ mong đưa bạn về kịp trạm xá để cứu chữa...”.

Sau trận chiến, ông Đạt được chuyển đi cấp cứu. Suốt 2 năm nằm viện, chiến đấu giữa lằn ranh sống - chết, gia đình không hề biết ông còn sống. Trong lúc mọi người nghĩ “anh Đạt đã ngã xuống ở Zặc Lài”, thì ở chiến tuyến phía sau, một người lính đang vật lộn với 19 ca đại phẫu. Có lúc tưởng không qua khỏi, có lúc tỉnh dậy giữa đêm chỉ để hỏi: “Tôi còn sống thật sao?”.

19 ca đại phẫu, 11 đoạn ruột bị cắt, thận vỡ, bàng quang nát, gãy tay, gãy đùi, vỡ xương chậu... không giết được người chiến sĩ ấy. Trong thân thể, vẫn còn 1 mảnh lựu đạn găm lại trong cột sống không thể lấy ra, một viên đạn nằm ở mông như lời nhắc nhở của chiến tranh, một ký ức về một thời lửa đạn.

Hành trình “hậu chiến” không kém phần gian khó

Năm 1980, ông Đạt trở về nhà, Nhà nước chứng nhận ông là thương binh hạng 1/4 - thương tật 81%. Cuộc sống sau chiến tranh chẳng hề yên bình. Cái đau nhức của cơ thể tật nguyền chỉ là phần nổi. Đắng cay là cơm áo, bệnh tật, đói nghèo, ba đứa con thơ và người vợ tảo tần, lấy một người chồng thân thể chẳng nguyên vẹn.

Dù mang trên mình thương tật nặng nề, nhưng ông không cho phép bản thân trở thành gánh nặng của xã hội, càng không chấp nhận gục ngã trước số phận. Nung nấu trong ông là một ý chí thép và khát vọng vươn lên mãnh liệt. Ông bôn ba khắp các nẻo đường từ Lạng Sơn, Cao Bằng, Sơn La,... làm đủ nghề để mưu sinh - từ buôn bán nhỏ đến lao động chân tay, chưa một ngày ông cho phép mình sống an nhàn trên danh nghĩa “thương binh”.

Cuối cùng, ông bén duyên với nghề kim hoàn. Từ những ngày đầu lặng lẽ thu mua vàng vụn, phân kim vàng nhỏ lẻ, ông miệt mài học hỏi, kiên trì từng bước trong nghề đầy tính tỉ mỉ, chính xác; bất chấp thân thể đã qua 19 lần đại phẫu.

Hơn 30 năm hoạt động, Tiệm vàng không chỉ là địa chỉ uy tín với người dân trong vùng, mà còn là nơi tạo việc làm cho lao động địa phương, là biểu tượng của nghị lực sống vươn lên.

Hoạt động kinh doanh của CCB Nguyễn Đình Đạt không chỉ góp phần vào sự phát triển kinh tế của địa phương, mà còn là minh chứng sống động cho tinh thần “thương binh tàn nhưng không phế”, cho khát vọng sống, lao động và cống hiến không ngừng nghỉ. Ông sống, làm việc như một lời nhắc nhở truyền cảm hứng mạnh mẽ đến thế hệ trẻ hôm nay về trách nhiệm, ý chí và khát vọng phụng sự Tổ quốc trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.