Luật sư nói gì về việc tùy tiện sử dụng Quốc kỳ?

Theo đó, Luật sư Tĩnh cho biết cơ sở pháp lý, hiện nay pháp luật Việt Nam có những quy định liên quan trực tiếp, như:

- Điều 13 Hiến pháp 2013: Quốc kỳ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là biểu tượng thiêng liêng của Tổ quốc.

- Luật Quảng cáo 2012 (Điều 8, Khoản 1, Điểm d): Nghiêm cấm quảng cáo làm ảnh hưởng đến Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca, chân dung lãnh tụ.

- Nghị định 145/2013/NĐ-CP và Nghị định 75/2010/NĐ-CP (nay được thay thế, bổ sung trong các văn bản xử phạt hành chính hiện hành) có quy định xử phạt hành vi xúc phạm Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca.

- Thông tư 342/2005/TT-BVHTT (vẫn còn hiệu lực ở phần liên quan) hướng dẫn chi tiết về việc treo và sử dụng Quốc kỳ, nêu rõ yêu cầu: Cờ phải nguyên vẹn, sạch sẽ, không được rách, nhàu nát; treo trang trọng, đúng quy cách.

Như vậy, pháp luật đã có quy định rõ ràng về sử dụng Quốc kỳ nhưng trong thực tế vẫn còn nhiều biểu hiện lệch lạc. Tuy nhiên, có điểm cần lưu ý: Không phải mọi hành vi sử dụng Quốc kỳ đều vi phạm pháp luật, song nếu dùng vào mục đích trang trí, kinh doanh, quảng cáo thì rõ ràng không phù hợp, thậm chí có thể bị coi là vi phạm theo Luật Quảng cáo.

Về việc tùy tiện in và sử dụng hình ảnh Quốc kỳ như: In hình Quốc kỳ vào bát phở, coi như chiêu thức “yêu nước” để thu hút khách; phủ kín mặt tiền nhà bằng Quốc kỳ; in cờ trên quần áo, bàn ghế, tờ rơi quảng cáo... đều là những cách sử dụng không đúng, dễ làm sai lệch ý nghĩa thiêng liêng của Quốc kỳ - Luật sư Phan Thị Tĩnh đánh giá.

Theo Luật sư Tĩnh: “Về ý nghĩa: Quốc kỳ không phải vật trang trí hay công cụ kinh doanh. Khi bị gắn vào những sản phẩm đời thường, giá trị biểu tượng cao quý dễ bị tầm thường hóa”.

Về pháp lý: Một số trường hợp có thể xem là vi phạm, đặc biệt khi in Quốc kỳ trên sản phẩm thương mại, quảng cáo.

Về văn hóa, xã hội: Việc sử dụng bừa bãi còn tạo ra tâm lý coi thường hoặc vô cảm đối với biểu tượng quốc gia, lâu dài ảnh hưởng tới ý thức tôn trọng của cộng đồng, nhất là thế hệ trẻ.

Bởi vậy, hình ảnh lá cờ Tổ quốc cần được đặt đúng vị trí trang nghiêm, thể hiện sự tôn kính và tự hào dân tộc, chứ không nên bị biến thành công cụ trang trí hay thương mại.

Hiện nay, các Quy định pháp luật về việc sử dụng Quốc kỳ hay Đảng kỳ khá rõ.

Nghị định 38/2021/NĐ-CP: Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa, quảng cáo; phạt tiền tới 100 triệu đồng với cá nhân, 200 triệu đồng với tổ chức nếu quảng cáo, sử dụng hình ảnh biểu tượng quốc gia gây ảnh hưởng đến sự tôn nghiêm.

Bộ luật Hình sự 2015 (Điều 351): Người nào cố ý xúc phạm Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca có thể bị xử lý hình sự: phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.

Những quy định trên khẳng định rõ: Quốc kỳ, Đảng kỳ là biểu tượng thiêng liêng của dân tộc, không được tùy tiện sử dụng vào mục đích trang trí, thương mại hay quảng cáo”- luật sư Tĩnh nói.