Kiên quyết sắp xếp tổ chức bộ máy, tinh giản biên chế: Tạo chuyển động mới cho nền hành chính phục vụ

Trong bối cảnh đất nước bước vào thời kỳ phát triển mới với yêu cầu tăng tốc và bứt phá, cải cách hành chính không còn là lựa chọn, mà là đòi hỏi tất yếu. Bộ máy cồng kềnh, chồng chéo chức năng, phân cấp chưa triệt để, chất lượng đội ngũ chưa đồng đều... là những “điểm nghẽn” nếu không được xử lý căn cơ sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực cạnh tranh quốc gia và niềm tin của nhân dân. Chính vì vậy, Quyết định 282/QĐ-TTg được ban hành đúng thời điểm, như một mệnh lệnh hành động cho toàn hệ thống chính trị.

Cải cách hành chính - Động lực phát triển và yêu cầu từ thực tiễn

Kế hoạch cải cách hành chính giai đoạn 2026-2030 xác định rõ các trụ cột trọng tâm: Hoàn thiện thể chế; sắp xếp tổ chức bộ máy; xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; cải cách tài chính công; đẩy mạnh chuyển đổi số; nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công. Trong đó, nội dung sắp xếp thôn, tổ dân phố; kiện toàn bộ máy, cán bộ, công chức cấp xã; sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp nhà nước; tinh giản biên chế được đặt ở vị trí then chốt.

Tinh giản biên chế không đơn thuần là giảm về số lượng. Điều quan trọng hơn là cơ cấu lại đội ngũ theo vị trí việc làm, loại bỏ những khâu trung gian không cần thiết, khắc phục tình trạng “vừa thừa, vừa thiếu”, nâng cao chất lượng thực thi công vụ. Mục tiêu cao nhất là xây dựng một bộ máy hoạt động hiệu quả hơn, trách nhiệm hơn và minh bạch hơn.

Quyết định 282/QĐ-TTg cũng nhấn mạnh yêu cầu hoàn thành việc sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập, trường học, cơ sở y tế và doanh nghiệp nhà nước trong giai đoạn 2026-2027; bảo đảm mọi hoạt động sau sắp xếp được duy trì ổn định, không ảnh hưởng đến quyền lợi chính đáng của người dân và người lao động. Đây là nhiệm vụ khó, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của các bộ, ngành, địa phương.

Từ chủ trương lớn đến hành động cụ thể ở cơ sở

Tinh thần chỉ đạo của Chính phủ đã nhanh chóng được cụ thể hóa tại các địa phương.

Tại Hà Nội, thành phố đã ban hành kế hoạch sắp xếp thôn, tổ dân phố; kiện toàn bộ máy cấp xã; rà soát, sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp nhà nước. Mục tiêu giảm tối thiểu 20% biên chế hưởng lương từ ngân sách thể hiện quyết tâm rất rõ ràng. Hà Nội xác định việc sắp xếp phải đi đôi với nâng cao chất lượng đội ngũ; không để việc tinh giản trở thành “cào bằng” hay chỉ mang tính hình thức. Thành phố còn tập trung rà soát, điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan, đơn vị; khắc phục chồng chéo, trùng lặp; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý, điều hành. Việc sắp xếp thôn, tổ dân phố được tiến hành theo nguyên tắc bảo đảm quy mô dân số, diện tích phù hợp, tạo thuận lợi cho công tác quản lý và phục vụ nhân dân.

Tại Hải Phòng, cải cách tổ chức bộ máy được gắn chặt với yêu cầu nâng cao năng lực cạnh tranh và xây dựng chính quyền số. Thành phố chú trọng cơ cấu lại đội ngũ cán bộ theo vị trí việc làm, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu; đồng thời rà soát, sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập theo hướng tăng quyền tự chủ, giảm gánh nặng ngân sách. Những bước đi này nhằm bảo đảm bộ máy sau sắp xếp thực sự gọn nhẹ, vận hành thông suốt, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn.

Ở Đồng bằng sông Hồng, Ninh Bình đã giao cơ quan chuyên môn xây dựng Đề án sắp xếp, sáp nhập và tổ chức lại thôn, tổ dân phố trong năm 2026. Cùng với đó là việc kiện toàn tổ chức bộ máy cấp xã, rà soát biên chế, cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức. Tỉnh xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm của cải cách hành chính năm 2026, yêu cầu thực hiện nghiêm túc, khách quan, công khai, minh bạch.

Tại Đồng bằng sông Cửu Long, Vĩnh Long triển khai kế hoạch cải cách hành chính giai đoạn 2026-2030 với trọng tâm là tiếp tục tinh giản biên chế; sắp xếp, tổ chức lại các cơ quan, đơn vị tinh gọn, hoạt động hiệu quả. Tỉnh đồng thời hoàn thành đề án sắp xếp thôn, tổ dân phố; bố trí lại đội ngũ người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức theo yêu cầu mới.

Những động thái này cho thấy tinh thần chủ động, quyết liệt của các địa phương trong thực hiện chủ trương của Chính phủ. Không còn tâm lý chờ đợi hay làm cầm chừng; thay vào đó là sự vào cuộc đồng bộ, khẩn trương.

Sắp xếp để phát triển bền vững

Sắp xếp tổ chức bộ máy không phải là việc làm mới, nhưng mỗi giai đoạn lại đặt ra yêu cầu mới. Nếu trước đây trọng tâm là giảm đầu mối, thì nay yêu cầu cao hơn là nâng cao chất lượng quản trị, hiệu quả phục vụ và năng lực cạnh tranh.

Việc sắp xếp thôn, tổ dân phố giúp bảo đảm quy mô hợp lý, giảm đầu mối trung gian, thuận lợi cho công tác quản lý nhà nước ở cơ sở. Kiện toàn bộ máy cấp xã giúp chính quyền gần dân hơn, giải quyết công việc nhanh hơn, hiệu quả hơn. Sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp nhà nước góp phần sử dụng hiệu quả nguồn lực, tránh dàn trải, trùng lặp, nâng cao tính tự chủ và trách nhiệm giải trình.

Tinh giản biên chế gắn với cơ cấu lại đội ngũ là quá trình “lọc” để bộ máy mạnh hơn. Khi mỗi vị trí việc làm được xác định rõ ràng, khi mỗi cán bộ được giao nhiệm vụ phù hợp năng lực, khi đánh giá công vụ dựa trên kết quả cụ thể, thì hiệu quả quản lý sẽ được nâng lên rõ rệt.

Quan trọng hơn, cải cách hành chính không chỉ nhằm tiết kiệm ngân sách hay giảm số lượng biên chế. Mục tiêu sâu xa là xây dựng một nền hành chính kiến tạo phát triển, liêm chính, hành động, phục vụ nhân dân; tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư, sản xuất, kinh doanh; góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Sắp xếp bộ máy luôn gắn với thay đổi về tổ chức và con người, do đó không tránh khỏi những tâm tư, băn khoăn. Chính vì vậy, quá trình triển khai phải bảo đảm nguyên tắc công khai, minh bạch, khách quan; đặt lợi ích chung lên trên hết; đồng thời quan tâm đầy đủ đến quyền lợi chính đáng của cán bộ, công chức, viên chức và người lao động.

Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương thực hiện tinh giản biên chế gắn với chế độ, chính sách phù hợp; bảo đảm những người thuộc diện tinh giản được giải quyết chế độ thỏa đáng. Việc sắp xếp đơn vị sự nghiệp, doanh nghiệp nhà nước phải đi đôi với bảo đảm ổn định sản xuất, kinh doanh, không để gián đoạn cung ứng dịch vụ thiết yếu cho nhân dân.

Kinh nghiệm cho thấy, khi chủ trương đúng, cách làm bài bản, minh bạch và có sự đồng thuận của cán bộ, đảng viên và nhân dân, thì cải cách sẽ thành công. Điều quan trọng là phải kiên trì, không nóng vội, nhưng cũng không chần chừ, né tránh.

Cải cách hành chính là quá trình lâu dài, đòi hỏi bản lĩnh chính trị, sự kiên định và quyết tâm cao. Nhưng với sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ, sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành và sự đồng thuận của nhân dân, tin tưởng rằng việc sắp xếp thôn, tổ dân phố; kiện toàn bộ máy, cán bộ, công chức cấp xã; sắp xếp đơn vị sự nghiệp, doanh nghiệp nhà nước; tinh giản biên chế sẽ đạt được mục tiêu đề ra.

Một nền hành chính tinh gọn, hiện đại, minh bạch và hiệu quả - đó không chỉ là yêu cầu của sự phát triển, mà còn là khát vọng của toàn Đảng, toàn dân. Quyết tâm hôm nay sẽ tạo nền tảng vững chắc cho những bước tiến dài của đất nước trong những năm tới.