Xuất khẩu Việt Nam hướng tới mốc 1.000 tỷ USD

Nếu tổng kim ngạch thương mại vượt 1.000 tỷ USD, thì riêng xuất khẩu sẽ đạt khoảng hơn 500 tỷ USD - tương đương với GDP cả nước. Việt Nam đã duy trì tỷ lệ này liên tục trong gần 10 năm qua, điều mà ít nền kinh tế trên thế giới làm được. Đây là con số rất ấn tượng và có thể đưa Việt Nam gia nhập nhóm 13 hoặc 14 nền kinh tế có tổng kim ngạch thương mại lớn nhất thế giới.

Trong đó, xi măng đang "nổi lên" nhờ nhu cầu xây dựng gia tăng, hoa quả hưởng lợi từ sự phục hồi nhập khẩu tại Trung Đông. Ngoài ra, dệt may đón thêm đơn hàng phục vụ quá trình tái thiết tại các khu vực hậu xung đột, trong khi nhóm nông sản chủ lực gồm cà phê, hạt điều và hạt tiêu tiếp tục duy trì đà tăng trưởng. Đây được xem là những ngành hàng giàu tiềm năng nhất của xuất khẩu Việt Nam trong những tháng cuối năm. Nếu trước đây thị trường chỉ ghi nhận khoảng 20 đơn hàng lớn mỗi tháng thì hiện nay số lượng đơn hỏi mua xi măng đã tăng lên khoảng 40-50 đơn hàng mỗi tháng. Nhiều đối tác quốc tế có nhu cầu mua hàng gấp, đẩy nhanh quá trình đàm phán và sẵn sàng sang Việt Nam làm việc trực tiếp để chốt đơn hàng. Dệt may tiếp tục được đánh giá là ngành hàng có sức hút lớn nhờ nhu cầu tiêu dùng ổn định và khả năng tạo giá trị gia tăng cao.

Bên cạnh xi măng và dệt may, nhóm hàng hoa quả và nông sản cũng đang có sự tăng trưởng đáng kể. Theo thống kê của VIETGO, khoảng 80% đơn hàng hoa quả thời gian gần đây đến từ khu vực Trung Đông. Ba mặt hàng nổi bật gồm cà phê, hạt điều và hạt tiêu đều ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể. Cà phê tiếp tục là điểm sáng khi kim ngạch xuất khẩu tăng lên 9 tỷ USD trong năm 2025. Xu hướng này được dự báo sẽ tiếp tục duy trì trong năm nay khi nhu cầu tiêu dùng cà phê trên thế giới vẫn ở mức cao.

Ông Việt cho biết trong giai đoạn xảy ra xung đột, hoạt động nhập khẩu tại khu vực này chịu ảnh hưởng đáng kể do chi phí logistics và vận tải gia tăng. Tuy nhiên, khi tình hình dần ổn định, các nhà nhập khẩu đã nhanh chóng quay trở lại tìm kiếm nguồn cung bởi nhu cầu tiêu dùng vẫn ở mức cao trong khi nguồn hàng còn thiếu hụt.

Tuy nhiên, ông Việt cũng cho rằng doanh nghiệp trong nước cần tận dụng tốt hơn làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, từ đó nâng tỷ trọng đóng góp của khu vực kinh tế nội địa.

Ngoài ra việc nhiều tập đoàn đa quốc gia như Apple, Samsung, Intel, Toyota lựa chọn Việt Nam làm cứ điểm sản xuất cho thấy sức hấp dẫn ngày càng lớn của môi trường đầu tư trong nước. Việt Nam đang từng bước trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đối với thị trường nhập khảu, kim ngạch nhập khẩu 5 tháng đầu năm đạt gần 300 tỷ USD, tăng 31% so với cùng kỳ, khiến Việt Nam nhập siêu khoảng 13,8 tỷ USD. Tuy nhiên, điều này cũng không phải vấn đề đáng lo ngại bởi phần lớn giá trị nhập khẩu đến từ máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu phục vụ sản xuất và các dự án đầu tư hạ tầng quy mô lớn. Điều này phản ánh nhu cầu mở rộng năng lực sản xuất của nền kinh tế, đồng thời tạo tiền đề cho tăng trưởng xuất khẩu trong thời gian tới.

Bên cạnh những cơ hội từ thị trường, doanh nghiệp xuất khẩu vẫn phải đối mặt với không ít thách thức như biến động địa chính trị, hàng rào kỹ thuật và các chính sách thương mại ngày càng khắt khe. Để hoàn thành mục tiêu đưa tổng kim ngạch xuất nhập khẩu vượt 1.000 tỷ USD, doanh nghiệp cần thay đổi tư duy từ sản xuất sang phát triển thương mại, chủ động kết nối với khách hàng toàn cầu và nâng cao năng lực cạnh tranh và khẳng định vị thế của chính bản thân đơn vị mình.