Vùng Vịnh trong vòng xoáy chiến tranh

Cuối tuần trước, Lực lượng vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã mở các cuộc tấn công trong Chiến dịch Nasr-2 nhằm đáp trả các đợt không kích của quân đội Mỹ và Israel vào các thành phố ven biển và cơ sở quân sự ở miền nam Iran. Hàng loạt các căn cứ quân sự của Mỹ ở vùng Vịnh như căn cứ không quân Al Udeid tại Qatar, căn cứ quân sự Al-Tanf tại Syria, trạm radar giám sát hàng hải tại đảo đá Salamah cùng hệ thống radar giám sát trên không tại đảo Ghanam của Oman đã trúng tên lửa của Iran.

Chưa dừng ở đó, IRGC cảnh báo Washington và các quốc gia cho phép Mỹ đặt căn cứ quân sự sẽ phải hứng chịu những đòn đáp trả mạnh mẽ cho đến khi Washington chấm dứt các đợt không kích nhằm vào Iran. Như vậy, khoảng 20 cơ sở quân sự, trong đó có 8 căn cứ lớn tại Bahrain, Iraq, Jordan, Kuwait, Qatar, Saudi Arabia, Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) và Oman, sẽ nằm trong tầm ngắm của Tehran.

Dù không phải là bên tham chiến nhưng nay nhiều quốc gia vùng Vịnh trở thành mục tiêu tấn công và liên tục phải gánh chịu những hậu quả nghiêm trọng về an ninh và kinh tế. Không chỉ nhằm vào các căn cứ quân sự Mỹ, tên lửa và máy bay không người lái của Iran đã tấn công nhiều mục tiêu trên khắp khu vực, những nơi mà Tehran xác định có gắn với lợi ích của Washington.

Các nước vùng Vịnh rơi vào thế kẹt. Các cuộc tấn công của Iran đã khiến ngành hàng không và du lịch trong khu vực gần như sụp đổ, nhiều cơ sở hạ tầng và kinh tế trọng yếu như nhà máy điện, nhà máy khử mặn nước, cơ sở dầu mỏ...bị tàn phá. Tuy nhiên, mở các cuộc tấn công quân sự vào Iran để trả đũa hay răn đe lại không phải là điều dễ dàng.

Trước hết, đa số các nước vùng Vịnh đều lo ngại rằng một chiến dịch mới với quy mô lớn hơn có thể tạo ra sự hỗn loạn trong khu vực, dẫn đến một cuộc chiến tranh tổng lực phá vỡ cấu trúc năng lượng và an ninh hiện có. Chỉ cần eo biển Hormuz, nơi 20% lượng dầu mỏ toàn cầu đi qua, bị phong tỏa kéo dài, giá dầu có thể vọt lên tới 200USD/thùng, tàn phá kinh tế thế giới.

Các nước vùng Vịnh cũng không muốn rơi vào cái bẫy của Israel, nước đang tìm mọi cách kích động xung đột giữa Iran với các nước láng giềng. Nếu kế hoạch của Israel thành công trong việc châm ngòi chiến tranh giữa các nước Vùng Vịnh với Iran, khu vực sẽ biến thành một vùng đất hoang tàn và bị tàn phá, và Israel sẽ thành công trong việc áp đặt ý chí của mình lên khu vực, trở thành thế lực duy nhất chi phối hoàn toàn Trung Đông.

Chính vì thế, cho đến nay, các nước vùng Vịnh vẫn giữ thái độ thận trọng, không muốn xung đột lan rộng. Xu hướng bao trùm là vận động hành lang để kiềm chế xung đột, thay vì mạo hiểm với sự hỗn loạn có thể châm ngòi cho những chia rẽ sắc tộc trên khắp vùng Vịnh. Các cường quốc trong khu vực như Ai Cập, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ đều mong muốn giảm leo thang và giải quyết xung đột bằng con đường hòa bình. Hai thành viên của Hội đồng hợp tác vùng Vịnh (GCC) là Qatar và Oman thì đang tích cực làm trung gian cho các cuộc đàm phán giữa Tehran và Washington.

Tuy nhiên, những cuộc tấn công liên tiếp của Iran vào các căn cứ quân sự của Mỹ cùng các cơ sở dân sự gắn với lợi ích của Mỹ ở vùng Vịnh đang khiến nội bộ các nước trong khu vực chia rẽ. Ông Anwar Gargash, cố vấn ngoại giao của Tổng thống Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), cho rằng: “Trước những hành động gây hấn lặp đi lặp lại của Iran nhằm vào các quốc gia anh em Kuwait và Bahrain, một lập trường vùng Vịnh mạnh mẽ, thống nhất và gắn kết là điều tối quan trọng”.

Tổng Thư ký Hội đồng hợp tác vùng Vịnh (GCC) Jasem Mohamed Albudaiwi còn tiến xa hơn khi công khai lên án các cuộc tấn công của Iran nhằm vào các nước trong khu vực. Theo ông Albudaiwi, các hành động của Iran là hành vi leo thang hết sức nguy hiểm, vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc, đồng thời cấu thành tội ác chiến tranh do cố ý nhằm vào cơ sở hạ tầng và các mục tiêu dân sự.

Không những thế, đã xuất hiện thông tin về những cuộc tiếp xúc bí mật giữa các nước vùng Vịnh để thống nhất hành động cùng các cuộc tấn công bí ẩn vào Iran mà dư luận cho rằng đó là hành động cảnh báo của các nước trong khu vực. Một số quan chức vùng Vịnh thậm chí còn tiết lộ với báo chí rằng “sự kiên nhẫn đang cạn kiệt”.

Vùng Vịnh đang bị cuốn vào vùng xoáy chiến tranh. Điều này đặt ra sự cần thiết phải nhanh chóng chấm dứt cuộc xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran, tránh để nó làm bùng phát một cuộc chiến tranh tổng lực trên toàn Trung Đông.