VẪN LÀ “VŨ KHÍ” SẮC BÉN

  Tuyên truyền miệng thực hiện trong bối cảnh giao tiếp trực tiếp của người tuyên truyền và đối tượng tuyên truyền.   Trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, tuyên truyền miệng là “vũ khí” sắc bén , giúp Đảng ta biến chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách luật pháp của Nhà nước thành hành động cách mạng của hàng triệu người, góp phần quan trọng vào việc hoàn thành nhiệm vụ trong các thời kỳ của cách mạng. 

Ngày 22/12/1944, tại Cao Bằng, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân (tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam) được thành lập theo chỉ thị của Hồ Chí Minh, với 34 chiến sĩ.Ngay từ tên gọi “Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân” Hồ Chí Minh đã khẳng định đó là đội quân không chỉ để đánh giặc mà quan trọng hơn là để tuyên truyền, giác ngộ nhân dân về chủ trương của Việt Minh, gây dựng cơ sở chính trị và phát triển phong trào đấu tranh.Trong những ngày đầu thành lập, vũ khí của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân rất thô sơ, chủ yếu là các loại súng trường, súng kíp và mã tấu, được gom góp từ các đội du kích Cao-Bắc-Lạng. Việc tiếp xúc, tuyên truyền, giải thích, thuyết phục quần chúng trực tiếp chủ yếu bằng miệng, điều đó có thể khẳng định tuyên truyền miệng là “vũ khí”chủ yếucủa Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân.

Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ (1945-1975), quân và dân ta đã sử dụng tuyên truyền miệng như một thứ "vũ khí đặc biệt", góp phần làm nên những chiến thắng to lớn trong lịch sử dân tộc.

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954), tuyên truyền miệng đã phát huy tác dụng cao độ trong việc giác ngộ quần chúng; nó được sử dụng ở mọi lúc, mọi nơi, từ trong phòng họp các cơ quan lãnh đạo, chỉ huy, trên đường hành quân băng đèo, vượt núi đến tận chiến hào, công sự, ở đâu có hoạt động lãnh đạo của Đảng, ở đó có công tác tuyên truyền miệng để trực tiếp truyền đạt đường lối "kháng chiến, kiến quốc", "toàn dân, toàn diện, trường kỳ" của Đảng, giúp bộ đội và nhân dân hiểu rõ chính nghĩa, đập tan âm mưu chia rẽ của địch.Động viên tinh thần "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh".Ở thời đó chúng ta xác định, mỗi cán bộ, đảng viên dù ở hậu phương hay chiến trường đều có nhiệm vụ làm báo cáo viên hoặc tuyên truyền viên, hằng ngày bám sát nhân dân, đơn vị và chiến trường, thực hiện “tuyên truyền rỉ tai” để lan tỏa sâu rộng đường lối kháng chiến kiến quốc của Đảng từ người này sang người khác, từ thôn xóm đến vùng địch tạm chiếmđể khích lệ tư tưởng trong bộ đội và nhân dân, phê phán tư tưởng bi quan, dao động, ngại hy sinh, gian khổ; trực tiếp vận động nhân dân huy động sức người, sức của, đóng góp lương thực, thực phẩm, tham gia dân công hỏa tuyến phục vụ các chiến dịch, đỉnh cao là chiến dịch Điện Biên Phủ.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954-1975), tuyên truyền miệng đã phát huy vai trò chủ động, nhạy bén, sáng tạo, bám sát diễn biến chiến trường nâng cao giác ngộ chính trị, xây dựng "thế trận lòng dân". Để góp phần làm nên Đại thắng mùa Xuân năm 1975, “binh chủng” tuyên truyền miệngđã phát huy "rễ chuỗi" trong khắp các chiến trường từ đồng bằng, đô thị đến rừng núi, biển đảo bưng biền; từ vùng giải phóng của ta đến vùng tạm chiếm do Mỹ - ngụy kiểm soátđể truyền đạt chủ trương nhanh chóng, định hướng tư tưởng sát với từng thời điểm để tuyên truyền, vận động quândân thấu triệt quyết tâm chiến lược, cổ vũ ý chí đấu tranh, khơi dậy niềm tin chiến thắng. Tại các đô thị miền Nam, tuyên truyền miệng được thực hiện bí mật, khéo léo vận động quần chúng nổi dậy, đấu tranh chính trị, phá vỡ tâm lý sợ Mỹ, "thần tượng Mỹ", dám đánh, biết đánhvà quyết thắng Mỹ, tiến tới giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Trong thời kỳ đổi mới, công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, “vũ khí” tuyên truyền miệng đóng vai trò là "cầu nối" vô cùng quan trọng để truyền tải nội bộ, linh hoạt; là kênh thông tin chính thống, trực tiếp, giúp lan tỏa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến người dân một cách nhanh chóng, dễ hiểu, phù hợp với từng đối tượng.Khác với thông tin đại chúng, tuyên truyền miệng là kênh thông tin đặc thù, sử dụng sức thuyết phục của lý lẽ và cảm xúc tình cảm trực tiếp làm cho những chính sách khô khan trở nên gần gũi, những vấn đề khó hiểu nhanh chóng, dễ dàng tạo nên sự thống nhất, đồng thuận, tin tưởng và hưởng ứng tích cực từ nhân dân, đến nhân dân, giúp nhân dân "làm ấm" chính sách. Tuyên truyền miệng không chỉ thông qua đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên trực tiếp  “nói dân nghe” mà còn giúp Đảng và Nhà nước “nghe dân nói”, kịp thời nắm bắt dư luận, tâm tư nguyện vọng của quần chúng để điều chỉnh chính sách. Với đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên đông đảo từ Trung ương đến cơ sở rất thuận lợi trong việc tuyên truyền lan toả thông tin trực tiếp,giúpmọi cán bộ và nhân dânnâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật, tham gia các phong trào thi đua yêu nước.

Với phương thức thông tin trực tiếp, tuyên truyền miệng cung cấp, phổ biến thông tin tuyên truyền sâu rộng chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong cán bộ, đảng viên và nhân dân; cổ vũ, động viên toàn xã hội tích cực học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; giải thích một cách thấu đáo những quan điểm, định hướng lớn của Đảng ta đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong thời kỳ quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội; đáp ứng kịp thời, nhanh nhạy yêu cầu nhiệm vụ chính trị của từng địa phương, cơ quan, đơn vị và từng đối tượng cụ thể. Đồng thời, “vũ khí” tuyên truyền miệng còn được phát huy cao độtrực tiếp định hướng dư luận, uốn nắn nhận thức lệch lạc, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.  

Cựu chiến binh Việt Nam - những người lính từng được “tôi luyện” qua “lò lửa” chiến tranh, nay trở về cuộc sống thời bình họ luôn mang trong mình bản chất "Bộ đội Cụ Hồ",luôn là lực lượng nòng cốt trên mọi mặt trận công tác. Dù không còn cầm súng nhưng họ vẫn làm rất tốt công tác tuyên truyền miệng. Có nhiều cựu chiến binh trước đây từng là báo cáo viên, tuyên truyền viên “có nghề” trong quân đội, nay trong đội hình “binh chủng” tuyên truyền miệng của Hội Cựu chiến binh Việt Namđã phát huy vai trò xung phong, xung kích của những “chiến binh”,trực tiếp truyền bá sâu rộng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, phổ biến, giáo dục, quán triệt các quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; định hướng tư tưởng cho cán bộ, hội viên cựu chiến binh và nhân dân trước các vấn đề thời sự quan trọng trong nước và quốc tế và tích cực đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Chính những cựu chiến binh - nhân chứng sốngtrong hai cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa họ sẽ là người trực tiếp kể lại những năm tháng hào hùng, những ký ức không thể nào quên của họ và những đồng đội. Bằng những câu chuyện thật từ chiến trường, thôngqua hình thức “Ông kể cháu nghe”, với bản lĩnh chính trị vững vàng những cựu chiến binh là người trực tiếp tạo nên sức lan tỏa mạnh mẽtrong cộng đồng,nhất là giúp thế hệ trẻ,thanh thiếu niênhiểu rõ hơn về giá trị của hòa bình, tình yêu đất nước và đạo lý "Uống nước nhớ nguồn".Trong kỷ nguyên mới, những báo cáo viên, tuyên truyền viên cựu chiến binhlà “cầu nối” vững chắc giữa Đảng, chính quyền và người dân thông qua các buổi sinh hoạt chi hội, các chương trình nói chuyện chuyên đề, tuyên truyền về pháp luật, xây dựng nông thôn mới, an ninh trật tự hoặc hoạt động kể chuyện truyền thống tại các trường học, nhà văn hóa thôn, xóm nhân các ngày lễ lớn của Đảng, đất nước, quân đội. Ở một góc độ khác, thông qua những hành động gương mẫu đi đầu trong các phong trào thi đua, hiến đất làm đường, tham gia xây dựng nông thôn mới, xây dựng đời sống văn hóa, phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương đang là những tấm gương sống để mọi người học tập và làm theo.

Mang đậm bản chất “Bộ đội Cụ Hồ”, phát huy truyền thống “Trung thành – Đoàn kết – Gương mẫu – Đổi mới”, trong kỷ nguyên phát triển mới công tác tuyên truyền miệng vẫn là “vũ khí” sắc bén của những Cựu chiến binh chúng ta hôm nay./.

Tô Quang Hanh, Ban Công tác Cựu chiến binh Trung ương