Trở lại chiến trường xưa, vùng chiến tuyến khốc liệt Vị Xuyên

Chúng tôi trở lại Vị Xuyên vào một ngày thời tiết khá mát mẻ. Sáng sớm, những cung đường uốn cong chìm trong sương mù nhẹ, những cành cây đu mình với những hạt nước nhỏ lấp lánh ánh mặt trời, dòng sông Lô ẩn hiện nhấp nhô theo triền dốc gợi nhớ.

Sau khi đến thăm và dâng hương tưởng nhớ các Anh hùng liệt sĩ ở Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên, chúng tôi ngược lên Cửa khẩu Thanh Thủy, nơi chiến trường ác liệt năm xưa, để đến Đài tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ trên Điểm cao 468 ở lưng chừng núi Nậm Ngặt.

Từ năm 1979- 1989, nơi đây là trung tâm của mặt trận Vị Xuyên phía tây sông Lô, cũng là chiến trường ác liệt nhất trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía bắc Tổ quốc.

Suốt những năm tháng chiến đấu bảo vệ biên cương Tổ quốc, cán bộ, chiến sĩ các đơn vị đóng quân ở địa bàn Vị Xuyên ngày đêm anh dũng, mưu trí, kiên cường chiến đấu, quyết tâm giữ gìn từng mỏm đồi, vách núi, điểm cao, với tinh thần "Sống bám đá đánh giặc, chết hóa đá bất tử".

Nơi đây đã có hơn 4.000 cán bộ, chiến sĩ anh dũng hy sinh và hơn 9.000 người đã để lại một phần cơ thể tại những trận địa được mệnh danh là "Đồi thịt băm", "Ngã ba cửa tử"...

Thời gian đã lùi xa, nhưng dấu tích của cuộc chiến bảo vệ biên giới thiêng liêng của Tổ quốc và những hy sinh, mất mát để gìn giữ từng tấc đất, từng mỏm đá của hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh trong cuộc chiến ác liệt vẫn còn đó.

Cùng đồng đội - những người trực tiếp chiến đấu và tham gia phục vụ chiến đấu trở lại thăm chiến trường xưa, chúng tôi lặng lẽ thắp nén hương thơm, lau từng phần mộ cho đồng đội mình. Ai cũng nghẹn ngào, xúc động khi nghĩ về những năm tháng hào hùng xen lẫn đau thương, mất mát của cuộc chiến năm xưa.

Suốt những năm tháng chiến đấu bảo vệ biên cương Tổ quốc, các chiến sĩ ở Vị Xuyên nói chung, ở Đại đội 7, Tiểu đoàn 5, Trung đoàn 881, Sư đoàn 314, Quân khu 2 nơi chúng tôi công tác nói riêng, đã anh dũng, mưu trí, kiên cường chiến đấu, quyết tâm giữ gìn từng viên đá, mỏm đồi, vách núi, điểm cao với lời thề “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh”. Đến nay đã 42 năm rồi, nhưng tôi không bao giờ quên nhưng địa danh, những cung đường mình đã đi qua, như: Thác “âm phủ”, ngã 3 “cửa tử”, điểm cao 1509, 673, 685, đồi quan sát và bình độ 400…làm sao được hình ảnh và tiếng gọi mẹ ơi của những đồng đội trước lúc hy sinh, làm sao quên được những giọt nước mắt, cái bắt tay như nắm chặt lần cuối cùng của bạn.

Tôi cùng những người lính may mắn trở về với gia đình, người thân, nhưng vẫn còn nhiều đồng đội hy sinh vì Tổ quốc mà giờ đây hài cốt của họ vẫn còn nằm lại ở chiến trường, ở vách núi, khe đá…chưa về với gia đình, đồng đội. Hàng thẳng hàng, lối thẳng lối “quân ngũ chỉnh tề, quân dung tươi tỉnh”, trên 1.860 liệt sĩ ở nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Vị Xuyên vẫn ngày đêm thao thức, trường tồn cùng với sự phát triển của dân tộc.

Nếu như trong cuộc kháng chiến chống Pháp, đất nước ta viết nên trang sử về trận Điện Biên Phủ hào hùng, trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Thành Cổ Quảng Trị đã khắc ghi tinh thần “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”, đến cuộc chiến đấu chống quân xâm lược ở biên giới phía Bắc, ý chí của quân dân cả nước lại được thể hiện “Sống bám đá đánh giặc, chết hóa đá bất tử”…Đây là những vùng đất thiêng, những địa danh lịch sử nổi tiếng được nhiều người biết và tìm về để tưởng nhớ, tri ân các anh hùng liệt sĩ thiêng liêng.

Những dãy núi đá tai mèo trước đây từng là trận địa khốc liệt năm xưa ở vùng biên giới Vị Xuyên nay đã được phủ xanh bởi bạt ngàn cây cối, nương lúa, nương ngô. Cuộc sống của người dân nơi đây đang ngày càng thay da, đổi thịt, hồi sinh trên mảnh đất biên cương vẫn còn nhiều gian khó.

Những năm qua, được sự quan tâm đầu tư của Đảng, Nhà nước, cấp ủy, chính quyền địa phương đã phát huy sức mạnh đoàn kết, sáng tạo, nội lực khai thác và phát huy thế mạnh, đột phá, tạo nguồn lực cho hạ tầng giao thông và cơ sở vật chất, phục vụ phát triển kinh tế, thương mại và du lịch, du lịch tâm linh, trong đó có việc nâng cấp, tôn tạo Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Vị Xuyên và Đài tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ trên Điểm cao 468.

Với phương châm "việc dễ làm trước, việc khó làm từng bước", Đảng ủy – UBND xã Vị Xuyên đã triển khai hiệu quả đồng bộ các kế hoạch, giải pháp, chú trọng xây dựng và phát triển các làng văn hóa du lịch cộng đồng gắn với Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, nhằm tạo bước đột phá, huy động nhiều nguồn lực thúc đẩy kinh tế hàng hóa phát triển, khai thác các tiềm năng, lợi thế để giảm nghèo bền vững; nâng cao dân trí, phát huy và giữ gìn những giá trị văn hóa truyền thống của địa phương.

Trong hành trình phát triển, Vị Xuyên định hướng đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng, lấy “du lịch tâm linh-lịch sử-văn hóa-sinh thái” làm trọng tâm. Chú trọng kết nối giữa Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên, Đài hương 468, cửa khẩu Thanh Thủy với các lễ hội của người dân địa phương, làng văn hóa, làng nghề truyền thống... Cùng với đó Vị Xuyên sẽ tăng cường đầu tư xây dựng, nâng cấp thiết chế văn hóa cơ sở như nhà văn hóa thôn, trung tâm học tập cộng đồng, sân chơi cho thanh thiếu nhi; đồng thời huy động nguồn lực xã hội hóa cho hoạt động văn hóa-thể thao, thu hút sự tham gia đồng hành của doanh nghiệp.

Đại tá Nguyễn Minh Khôi, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Tuyên Quang, cho biết: Vị Xuyên năm xưa là chiến trường ác liệt, nhưng hiện nay, cuộc sống của người dân địa phương đang có sự thay đổi, phát triển vững mạnh mọi mặt, từ công tác xây dựng Đảng, hệ thống chính trị đến phát triển kinh tế-xã hội.

Ngoài nhiệm vụ huấn luyện sẵn sàng chiến đấu, bảo vệ vững chắc địa bàn, những năm qua cán bộ, chiến sĩ Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh còn làm tốt công tác "Đền ơn đáp nghĩa", tri ân các Anh hùng liệt sĩ, các gia đình có công với nước.Triển khai và thực hiện tốt công tác dân vận, vận động đồng bào các dân tộc hiểu biết thêm và thực hiện tốt các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, góp phần đẩy mạnh phát triển kinh tế-xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh, xây dựng cơ sở hạ tầng, xóa đói, giảm nghèo, gắn với củng cố cơ sở chính trị. Đồng thời, chủ động phối hợp các ban, ngành thực hiện tốt chính sách xã hội và chính sách hậu phương quân đội; tích cực vận động nhân dân tham gia phát triển kinh tế-xã hội, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, phòng chống thiên tai, hỏa hoạn.

Cán bộ, chiến sĩ Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh thực hiện tốt phương châm: Bám bản làng, bám dân, tích cực hỗ trợ, giúp đỡ nhân dân phát triển đời sống, kinh tế-xã hội sau chiến tranh bằng nhiều chương trình, nhiều mô hình thiết thực, ý nghĩa như: chuyển đổi cây trồng, đặc biệt là giống ngô; chương trình bò giống, hỗ trợ gạo cho người nghèo; quân dân y kết hợp, khám, cấp thuốc, chữa bệnh miễn phí cho người dân; xây và tặng nhà đồng đội, tình nghĩa, đại đoàn kết, xóa nhà tạm cho người nghèo; thực hiện dự án "Cán bộ, chiến sĩ quân đội nâng bước em tới trường"...

Hàng nghìn hộ gia đình và người dân địa phương, nhất là vùng biên giới Vị Xuyên được hưởng lợi từ các mô hình, dự án nêu trên, góp phần củng cố mối quan hệ quân dân bền chặt.

Trở lại Vị Xuyên, được đi và đến những vùng đất, địa danh, những dòng sông, ngọn núi mà một thời tôi cùng đồng đội đã chiến đấu và phục vụ chiến đấu mới thấu hiểu thêm ý nghĩa về sự hy sinh của những người lính để bảo vệ biên cương Tổ quốc.

Vị Xuyên giờ đây không chỉ mang trong mình giá trị lịch sử, tâm linh, mà còn có cả những vẻ đẹp của thiên nhiên hoang sơ, phong tục, tập quán, văn hóa đa dạng, phong phú, độc đáo và tinh thần đoàn kết của các dân tộc anh em cùng sinh sống. Một Vị Xuyên đang vươn lên mạnh mẽ.

Những dãy núi đá tai mèo trước đây từng là trận địa khốc liệt năm xưa ở vùng biên giới Vị Xuyên nay đã được phủ xanh bởi bạt ngàn cây cối, nương lúa, nương ngô. Cuộc sống của người dân nơi đây đang ngày càng thay da, đổi thịt, hồi sinh trên mảnh đất biên cương vẫn còn nhiều gian khó.