Tỉnh Bắc Ninh: Cựu chiến binh nhọc nhằn trong hành trình xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Giấy trắng mực đen vẫn bị quy là đất công ích

Trình bày với phóng viên Báo CCB Việt Nam, ông Thao cho biết: Hiện ông đang nộp đơn đề nghị UBND phường Yên Dũng xem xét, cấp GCNQSDĐ cho diện tích 524,6m2, trong đó có 180,4m2 đất ở và 344,2m2 đất nuôi trồng thủy sản - nằm trong quy hoạch đất ở hiện trạng. Đây chỉ là một phần trong tổng số 4.550m2 mà ông Thao nhận “giao đất” từ năm 1994.

Khi nộp hồ sơ, ông Thao kèm theo Hợp đồng mua bán hồ ao (bản gốc), ký ngày 21-4-1994, có chữ ký của những người có trách nhiệm thời điểm đó: Ông Nguyễn Đăng Bằng - Trưởng thôn, ông Nguyễn Văn Tấn - Bí thư Chi bộ, bà Nguyễn Thị Luận - Thủ quỹ. Hợp đồng thể hiện rõ: Bên bán đồng ý chuyển cho ông Thao diện tích ao dài 70m, rộng 65m, tổng cộng 4.550m2, với giá 10.500.000 đồng - số tiền lớn vào thời điểm năm 1994, được dùng để làm đường, kéo điện phục vụ chung. Hợp đồng ghi rõ thời hạn sử dụng là “lâu dài”.

Trên thực tế, ngay sau đó ông Thao đã nộp tiền cho thôn, xuống ao hồ cải tạo, làm kinh tế, gây dựng cuộc sống. Nhiều người trực tiếp ký hợp đồng đến nay vẫn còn sống, không ai phủ nhận sự việc. Những năm sau, nhờ chăm chỉ lao động, ông Thao không chỉ ổn định đời sống gia đình mà còn được địa phương ghi nhận bằng nhiều bằng khen, giấy khen.

Để tập trung sản xuất, ông bán căn nhà cũ trong làng, lấy vốn dựng nhà tạm trên đất mới, rồi xây nhà kiên cố trước ngày 1-7-2004, thời điểm có ý nghĩa pháp lý trong xét duyệt đất ở. Đáng chú ý, trong hồ sơ địa chính xã Yên Lư lập năm 2009, thửa đất số 36, tờ bản đồ số 75, diện tích 5.022,3m2, cũng ghi rõ tên người sử dụng là Nguyễn Văn Thao.

Như vậy, bằng chứng về nguồn gốc sử dụng đất và quá trình sinh sống của ông Thao hoàn toàn rõ ràng, liên tục, không có tranh chấp.

Theo Điều 140 Luật Đất đai 2024, các trường hợp đất giao trái thẩm quyền hoặc mua bán, thanh lý, hóa giá nhà đất không đúng quy định tại thời điểm giao nhưng người dân sử dụng ổn định, lâu dài, thì vẫn được xem xét cấp GCNQSDĐ sau khi đã nộp tiền để được sử dụng đất lâu dài. Trường hợp của ông Thao hoàn toàn thuộc diện này.

Thế nhưng, khi ông Thao nộp hồ sơ, Phòng Kinh tế - Hạ tầng và Đô thị phường Yên Dũng đã ra phiếu trả lại, cho rằng 524,6m2 mà ông đề nghị cấp “thuộc đất công ích giao thầu đã hết hạn hợp đồng” nên không đủ điều kiện cấp giấy. Cách xác định này chỉ dựa vào biên bản xác minh nguồn gốc đất ngày 4-9-2025, lập trên cơ sở ý kiến của một số cán bộ thôn qua các thời kỳ, mà bỏ qua Hợp đồng mua bán hồ ao năm 1994 cũng như hồ sơ địa chính 2009 - là điều khiến ông Thao vô cùng bức xúc.

Nguy cơ bị thu hồi trắng tay và mong mỏi một cái nhìn thấu tình đạt lý

Một chi tiết cần làm rõ: Năm 2012 và 2017, do chủ trương địa phương, UBND xã Yên Lư ký hợp đồng cho thuê 2.348m2 đất nông nghiệp cho ông Thao. Tuy nhiên, ông khẳng định: Đó chỉ là phần đất nông nghiệp dôi dư, tách biệt, còn lại hơn 2.200m2 là diện tích ông đã mua lâu dài từ năm 1994.

Hơn nữa, ông Thao đã xây dựng nhà ở ổn định trước khi có các hợp đồng thuê này. Do đó, không thể nhập nhằng quy kết toàn bộ phần đất hiện ông đang ở là đất công ích hay đất thuê thầu.

Ông Thao cũng cho rằng, quy trình xác minh của phường thiếu khách quan. Giấy mời họp ghi ngày 29-8-2025 nhưng Biên bản họp lại lập ngày 4-9-2025; cuộc họp chỉ có cán bộ thôn, ông - người trực tiếp sử dụng đất nhưng không hề được tham dự. Ý kiến kết luận tại cuộc họp một lần nữa phủ nhận toàn bộ giấy tờ, hồ sơ của ông.

Theo Văn bản số 243/KHĐT ngày 15-5-2025 của Phòng Kinh tế - Hạ tầng và Đô thị phường Yên Dũng, phần lớn diện tích đất ông Thao đang sử dụng - khoảng 4.153m2 - nằm trong quy hoạch Khu công nghiệp Yên Lư mở rộng. Chỉ còn 869m2 thuộc quy hoạch đất nhóm ở hiện trạng (theo Quyết định 605/QĐ-UBND ngày 27-6-2024 của UBND tỉnh Bắc Giang - cũ).

Điều đó đồng nghĩa, tương lai không xa, diện tích lớn đất của ông Thao sẽ bị thu hồi để làm khu công nghiệp. Nếu không được cấp GCNQSDĐ, ông Thao lo ngại mình có nguy cơ “trắng tay”, không được bồi thường, hỗ trợ thỏa đáng, dù đã bỏ tiền mua hợp pháp từ năm 1994 và sinh sống ổn định hơn 30 năm.

“Ở đâu cũng nghe Nhà nước kêu gọi cởi trói thủ tục, tạo điều kiện cấp giấy chứng nhận để đảm bảo quyền lợi người dân. Thế nhưng, ở phường Yên Dũng, một CCB gương mẫu lại phải gian nan kêu cứu suốt nhiều năm mà vẫn chưa được bảo vệ quyền lợi chính đáng” - ông Thao nghẹn ngào.

Câu chuyện của CCB Nguyễn Văn Thao không phải là cá biệt. Thực tế ở nhiều địa phương, tình trạng “giao đất trái thẩm quyền” hay “mua bán qua thôn, xóm” diễn ra phổ biến trong bối cảnh khó khăn những năm 1990. Người dân bỏ tiền mua, làm nhà, sinh sống ổn định, đóng góp cho địa phương. Nay đối diện với nguy cơ mất đất và có thể không được bồi thường, dễ đẩy người bị thu hồi đất lâm vào cảnh khiếu nại, khiếu kiện kéo dài.

Điều người dân mong mỏi không gì khác hơn là sự công tâm, thấu tình đạt lý từ phía chính quyền. Với trường hợp của ông Thao, hồ sơ gốc, nhân chứng, quá trình sử dụng đất liên tục và phù hợp với luật hiện hành đã quá rõ ràng. Vì vậy, chính quyền cần sớm xem xét cấp GCNQSDĐ cho phần diện tích đất ở hiện trạng, để ông yên tâm sinh sống, đồng thời đảm bảo cơ sở pháp lý minh bạch nếu có thu hồi sau này.

Đối xử công bằng với người dân nói chung, và với một CCB từng có nhiều đóng góp cho quê hương như ông Thao nói riêng, cũng chính là giữ gìn niềm tin vào pháp luật, vào chính quyền cơ sở.