Tạo động lực đưa Quảng Ngãi trở thành trung tâm kinh tế biển năng động của quốc gia

Đoàn công tác của Bộ Tài chính do Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc với UBND tỉnh Quảng Ngãi. Tham dự buổi làm việc có Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi Hồ Văn Niên; Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Đức Tâm cùng đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành của địa phương và các đơn vị chuyên môn thuộc Bộ Tài chính.

Tăng trưởng thuộc nhóm dẫn đầu cả nước

Báo cáo tại buổi làm việc cho thấy, giai đoạn 2021-2025 và những tháng đầu năm 2026, kinh tế - xã hội tỉnh Quảng Ngãi đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận, tạo nền tảng quan trọng cho giai đoạn phát triển mới. Năm 2025, GRDP của tỉnh đạt 92.348 tỷ đồng, tăng 10,02% so với năm 2024, đứng thứ 6 trong số 34 địa phương cả nước về tốc độ tăng trưởng và nằm trong nhóm 6 địa phương đạt mức tăng trưởng hai con số.

Quy mô nền kinh tế tiếp tục được mở rộng. GRDP theo giá hiện hành đến năm 2025 đạt 191.612 tỷ đồng, bình quân giai đoạn 2021-2025 tăng 11,8%/năm. GRDP bình quân đầu người đạt 4.042 USD, tăng bình quân 10,7%/năm. Năng suất lao động xã hội theo giá so sánh đạt 90 triệu đồng/lao động, tăng bình quân 5,6%/năm. Cùng với tăng trưởng, khả năng huy động nguồn lực đầu tư và năng lực tài chính của địa phương cũng được củng cố. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội trong 5 năm đạt hơn 332.660 tỷ đồng, tăng bình quân 11,8%/năm. Tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn ước đạt hơn 169.510 tỷ đồng, vượt 31,6% so với dự toán; đặc biệt, Quảng Ngãi có 5 năm liên tiếp vượt dự toán thu được giao.

Riêng 8 tháng năm 2026, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt 23.946 tỷ đồng, bằng 71,2% dự toán và tăng 11,5% so với cùng kỳ năm 2025. Tổng chi ngân sách địa phương ước đạt 18.185 tỷ đồng, bằng 69,1% dự toán năm. Những con số trên không chỉ phản ánh sức bật của nền kinh tế địa phương mà còn cho thấy dư địa phát triển lớn của Quảng Ngãi trong giai đoạn tới. Vấn đề đặt ra là phải tiếp tục chuyển hóa tiềm năng thành động lực tăng trưởng mới, nhất là trong bối cảnh địa phương đang đứng trước cơ hội mở rộng không gian phát triển kinh tế biển, công nghiệp năng lượng, du lịch và liên kết vùng.

Quyết liệt tháo gỡ các “điểm nghẽn”

Một trong những nội dung được quan tâm tại buổi làm việc là tiến độ giải ngân vốn đầu tư công và xử lý các dự án tồn đọng kéo dài. Năm 2026, Thủ tướng Chính phủ giao kế hoạch vốn đầu tư cho tỉnh Quảng Ngãi 8.017 tỷ đồng. Lũy kế đến ngày 20/8/2026, toàn tỉnh đã giải ngân 2.797 tỷ đồng, bằng 34,9% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Nếu loại trừ phần vốn 743 tỷ đồng mới được giao bổ sung, tỷ lệ giải ngân đạt 38,5%.

Từ nay đến cuối năm, tỉnh Quảng Ngãi xác định tập trung chỉ đạo quyết liệt, tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án, phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn được giao. Song song với giải ngân vốn đầu tư công, tỉnh đã thành lập Ban Chỉ đạo tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài; xây dựng kế hoạch xử lý theo từng nhóm dự án và giao trách nhiệm cụ thể cho các sở, ngành, địa phương.

Theo hệ thống cơ sở dữ liệu 751, trên địa bàn tỉnh hiện có 111 dự án cần tập trung xử lý, trong đó 61 dự án áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù theo Nghị quyết số 29 của Quốc hội và 50 dự án thuộc thẩm quyền giải quyết của tỉnh. Đến nay, địa phương đã giải quyết được 28/61 dự án thuộc nhóm áp dụng cơ chế đặc thù; dự kiến trong tháng 8 giải quyết thêm 18 dự án và hoàn thành xử lý toàn bộ 61 dự án trước hết tháng 11/2026. Đối với 50 dự án thuộc thẩm quyền của tỉnh, đã giải quyết 16 dự án; dự kiến tháng 9 giải quyết thêm 20 dự án và phấn đấu hoàn thành xử lý toàn bộ trong tháng 11/2026.

Tinh thần xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng cho thấy quyết tâm không để nguồn lực xã hội tiếp tục bị “chôn” trong các công trình dang dở. Đây cũng là điều kiện quan trọng để làm lành mạnh môi trường đầu tư, giải phóng đất đai, vốn và các nguồn lực phát triển. Cùng với đó, công tác sắp xếp, xử lý trụ sở và tài sản công sau quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy được tỉnh quan tâm. Đến nay, phương án sắp xếp, bố trí, xử lý 4.688 cơ sở nhà, đất dôi dư đã được phê duyệt, trong đó hơn 3.161 cơ sở được giữ lại tiếp tục sử dụng, nhiều cơ sở được điều chuyển hoặc bố trí lại phù hợp với yêu cầu thực tế.

Mở rộng không gian phát triển mới

Sau hơn một năm triển khai, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp trên địa bàn tỉnh được đánh giá vận hành ổn định, hiệu quả, không để gián đoạn nhiệm vụ và không bỏ trống công việc trong giai đoạn chuyển tiếp. Tỉnh cũng đã hoàn thành việc sắp xếp thôn, tổ dân phố theo các chủ trương, quy định của Trung ương. Sau sắp xếp, dự kiến số thôn, tổ dân phố giảm từ 1.710 xuống còn 1.098 đơn vị, giảm 612 đơn vị, tương đương 35,78%.

Việc tinh gọn tổ chức bộ máy gắn với cải cách hành chính và chuyển đổi số được xem là một trong những yếu tố quan trọng để nâng cao năng lực quản trị địa phương. Từ đầu năm 2026, Quảng Ngãi tập trung cụ thể hóa việc thực hiện Nghị quyết số 57 bằng các chương trình, kế hoạch và văn bản chỉ đạo; đồng thời triển khai phong trào “Bình dân học vụ số” và xây dựng kế hoạch thực hiện Chiến lược quốc gia về chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045.

Hạ tầng công nghệ thông tin dùng chung tiếp tục được nâng cấp; mạng lưới bưu chính, viễn thông được mở rộng, chất lượng dịch vụ từng bước được nâng lên, công tác bảo đảm an ninh mạng và an toàn thông tin được chú trọng. Từ những kết quả đạt được và yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, tỉnh Quảng Ngãi kiến nghị Bộ Tài chính tiếp tục quan tâm, hỗ trợ địa phương đối với một số dự án, công trình có ý nghĩa chiến lược.

Đáng chú ý là Đề án hình thành Trung tâm lọc, hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất; phát triển đặc khu Lý Sơn thành Trung tâm du lịch biển - đảo quốc gia; dự án đường bộ cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum; nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 24; đầu tư các giai đoạn tiếp theo của tuyến đường ven biển Dung Quất - Sa Huỳnh và bổ sung nguồn lực cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Đây đều là những công trình, dự án không chỉ có ý nghĩa đối với riêng Quảng Ngãi mà còn có khả năng tạo sức lan tỏa đối với cả khu vực, mở rộng không gian liên kết giữa vùng biển với vùng trung du, miền núi và Tây Nguyên.

Phát triển phải gắn với hiệu quả và bền vững

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đánh giá cao những kết quả tích cực mà Quảng Ngãi đạt được thời gian qua, đặc biệt là các điểm sáng về thu ngân sách và cơ cấu phát triển kinh tế.

Theo Bộ trưởng, cơ cấu kinh tế của tỉnh cơ bản đi đúng hướng và đang có xu hướng phát triển bền vững. Kinh tế biển, khai thác tiềm năng điện gió, nuôi trồng thủy sản và các ngành kinh tế gắn với biển đang đóng góp ngày càng quan trọng, đồng thời tạo sinh kế, góp phần củng cố thế trận phát triển kinh tế gắn với bảo vệ chủ quyền biển, đảo. Bộ trưởng đề nghị Quảng Ngãi tiếp tục phát huy lợi thế về kinh tế biển, năng lượng tái tạo, du lịch nghỉ dưỡng và công nghiệp; tổ chức sản xuất theo hướng xanh, sạch, nâng cao giá trị gia tăng thông qua chế biến sâu.

Đối với Đề án phát triển Trung tâm lọc, hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Dung Quất, Bộ trưởng cho rằng đây là vấn đề Chính phủ đã quan tâm và có định hướng. Tỉnh cần phối hợp chặt chẽ với các đơn vị chuyên môn của Bộ Tài chính để hoàn thiện đề án, sớm trình cấp có thẩm quyền xem xét. Về tiềm năng phát triển năng lượng tái tạo, nhất là điện gió, Bộ trưởng thống nhất cao về chủ trương khai thác hiệu quả thế mạnh của địa phương và đề nghị tỉnh sớm triển khai các công việc cần thiết.

Với Lý Sơn, yêu cầu đặt ra là phát triển mạnh nhưng phải giữ được môi trường. Theo Bộ trưởng, cần phát triển theo hướng du lịch sinh thái, tạo không gian trải nghiệm đặc sắc về môi trường biển, đồng thời phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa, xây dựng điểm đến có sức lan tỏa, góp phần khơi dậy niềm tự hào và ý thức gìn giữ biển, đảo qua các thế hệ.

Đối với các dự án hạ tầng giao thông, Bộ trưởng đánh giá cao sự cần thiết của các công trình Quảng Ngãi đề xuất. Tuy nhiên, đầu tư hạ tầng không chỉ dừng lại ở việc tạo thêm một tuyến đường hay một công trình kết nối. Điều quan trọng hơn là phải tính toán đầy đủ hiệu quả kinh tế - xã hội, khai thác hiệu quả không gian phát triển hai bên tuyến đường, từ đất đai, khu công nghiệp, du lịch, thương mại đến đô thị và nhà ở. Mỗi đồng vốn đầu tư phải được sử dụng hiệu quả hơn, tạo ra nhiều giá trị gia tăng hơn.

Bộ trưởng nhấn mạnh yêu cầu thực hiện nghiêm các định hướng, mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030; trong đó đặt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên. Trên tinh thần Trung ương và địa phương cùng làm, Bộ Tài chính sẵn sàng hỗ trợ, tháo gỡ các vấn đề thuộc thẩm quyền để các nguồn lực được sử dụng hiệu quả. Đối với tuyến đường ven biển Dung Quất - Sa Huỳnh, Bộ Tài chính sẽ phối hợp, có ý kiến với Bộ Xây dựng rà soát kỹ nhu cầu, khả năng cân đối nguồn lực để nghiên cứu, trình Chính phủ xem xét bố trí vốn thực hiện.

Với tinh thần ủng hộ cao nhất, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn khẳng định Bộ Tài chính sẽ tiếp tục rà soát, ưu tiên và hỗ trợ tối đa để Quảng Ngãi phát triển kinh tế - xã hội, phát huy tiềm năng, lợi thế, trở thành cực tăng trưởng quan trọng ở phía Nam của khu vực và từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế biển năng động của quốc gia, xứng đáng với truyền thống anh hùng của quê hương Quảng Ng