Tam nông trông đợi

15 năm qua, phát huy sức người, sức của của cả hệ thống chính trị, chúng ta đã huy động gần 10 triệu tỷ đồng đầu tư cho hai chương trình mục tiêu quốc gia là xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững. Hai chương trình mục tiêu quốc gia này đã có sự tham gia tích cực, hiệu quả của lực lượng CCB từ khắp các mọi miền Tổ quốc, góp phần tạo bức tranh phát triển khá toàn diện của Việt Nam trong thời gian gần đây.

Tuy nhiên, theo ý kiến của nhiều CCB, hai chương trình nói trên vẫn chưa có sự kết hợp chặt chẽ trên từng địa bàn, còn có tư tưởng “xin-cho” trong từng dự án, nguồn vốn đầu tư còn dàn trải... Chính vì vậy, đông đảo CCB và nông dân cả nước đang kỳ vọng Đề án tích hợp hai chương trình xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững thành một Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2035 được Chính phủ giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì xây dựng, là bước đi mang tính đột phá, tinh gọn bộ máy, gắn kết đa mục tiêu, huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực. Chương trình dự kiến gồm 11 nhóm nội dung thành phần với 64 nhiệm vụ cụ thể. Chương trình được thiết kế theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tích hợp mục tiêu kép, gắn kết chặt chẽ giữa tăng trưởng kinh tế nông thôn - nâng cao thu nhập - giảm nghèo đa chiều khi tích hợp 2 chương trình trước đó. Bộ tiêu chí mới linh hoạt, phân nhóm, lấy chỉ số đo lường “hạnh phúc - an sinh - bao trùm” làm căn cứ đánh giá chất lượng phát triển.

 Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng cho biết: Chương trình không chỉ là đạt chuẩn mà còn phải xây dựng nông thôn hiện đại, văn minh.

Theo ý kiến của đông đảo các CCB, việc tích hợp hai Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2035 là quyết sách đột phá, mở ra hướng đi mới cho nông thôn Việt Nam tiến lên hiện đại, số hóa, xanh và bao trùm, trong đó người nông dân giữ vai trò trung tâm.

Tuy nhiên, chính sách này chỉ trở thành hiện thực khi có sự đổi mới tư duy quản trị, sự quyết tâm hành động từ trung ương đến cơ sở, sự đồng hành của doanh nghiệp và sự tham gia chủ động của người dân. Khi đó, chính sách sẽ không dừng ở khẩu hiệu, mà thực sự biến mỗi làng quê thành nơi “đáng sống”, mỗi người nông dân thành “chủ thể sáng tạo và hạnh phúc”. Đó chính là con đường để đi tới mục tiêu lớn: Xây dựng nông thôn hiện đại, nông dân giàu có như Chương trình hướng đến.

Cách đây gần 300 năm, nhà bác học Lê Quý Đôn từng tổng kết “Phi nông bất ổn”, có nghĩa là nông nghiệp mà không bảo đảm thì đất nước, xã hội sẽ khó ổn định. Ngày nay, dù người làm nông nghiệp và giá trị nông nghiệp trong tổng sản phẩm xã hội có giảm, nhưng đây vẫn là lĩnh vực có vị trí chiến lược hàng đầu; là cơ sở và lực lượng quan trọng để phát triển bền vững kinh tế-xã hội; ổn định chính trị; bảo đảm quốc phòng, an ninh; giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc và bảo vệ môi trường.

Không chỉ nông dân mà cả xã hội đang mong muốn nông nghiệp Việt Nam ngày càng làm ra nhiều của cải hơn; nông dân có thu nhập cao hơn; nông thôn văn minh, hiện đại hơn nhưng vẫn giữ được các nét “truyền thống” của làng quê Việt. Để giải quyết hài hòa các mong muốn nói trên, rất cần một quyết sách về nông nghiệp, nông dân, nông thôn tương tự như Nghị quyết 10-NQ/TW ngày 5-4-1988 của Bộ Chính trị về đổi mới quản lý kinh tế nông nghiệp trong giai đoạn mới cách đây gần 40 năm.

Không chỉ người nông dân, mà cả nước đang trông đợi những quyết sách mới này, trong đó cần có những chính sách phát triển nông thôn toàn diện. Cần đẩy mạnh quá trình tái cơ cấu, phát triển nông nghiệp theo hướng hiện đại, phát huy lợi thế so sánh, nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và bền vững. Phát triển công nghiệp, dịch vụ, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động trong nông thôn. Xây dựng nông thôn mới toàn diện, bền vững gắn với tiến trình xóa đói, giảm nghèo, bảo đảm an sinh xã hội, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Phát triển y tế, giáo dục, văn hóa, bảo đảm an ninh-trật tự, phát huy dân chủ ở nông thôn. Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, huy động nguồn lực cho phát triển nông nghiệp, nông thôn, chủ động hội nhập và hợp tác quốc tế. Nâng cao trình độ khoa học và công nghệ, chất lượng nguồn nhân lực trong nông nghiệp, nông thôn...

Nông dân Việt Nam đang mong đợi các cơ quan chức năng của Nhà nước dự báo xa hơn, chính xác hơn các thông tin của thị trường để định hướng sản xuất. Bên cạnh đó, nông dân Việt Nam đang rất cần những nhà khoa học-công nghệ giúp mình trong việc lựa chọn giống cây trồng, vật nuôi, chế biến nông sản và các doanh nghiệp, doanh nhân tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp.