Phản biện xã hội đối với hồ sơ Dự án Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt

Tham dự có các đồng chí: Thượng tướng Phạm Hồng Hương - Phó chủ tịch Hội CCB Việt Nam; đồng chí Trịnh Xuân An - Ủy viên Thường trực Ủy ban Quốc phòng và An ninh của Quốc hội; các đồng chí đại thành viên Tổ soạn thảo Dự án Luật: Đại tá Bùi Hoàng Anh - Phó cục trưởng Cục Pháp chế, Bộ Quốc phòng, thành viên Tổ soạn thảo Dự án Luật; Đại tá Lê Xuân Dũng - Phó tư lệnh, Tham mưu trưởng Binh chủng Hoá học; cùng các đại biểu đại diện các bộ, ngành, cơ quan, đơn vị, đại diện Hội CCB một số tỉnh, thành phố và các chuyên gia, nhà khoa học.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Thượng tướng Bế Xuân Trường khẳng định việc xây dựng Dự án Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt là hết sức cần thiết trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nhiều nguy cơ đe dọa đến hòa bình, an ninh và sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia. Đây là dự án luật có phạm vi điều chỉnh rộng, liên quan đến nhiều lĩnh vực, ngành nghề và cơ quan chức năng khác nhau, do đó cần có sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ của các bộ, ngành trong quá trình xây dựng cũng như tổ chức thực hiện sau khi luật được ban hành.

Đồng chí Chủ tịch Hội CCB Việt Nam nhấn mạnh, việc xây dựng một đạo luật đầy đủ, thống nhất và khả thi sẽ tạo cơ sở pháp lý quan trọng, góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị trong phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi liên quan đến phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Thượng tướng Bế Xuân Trường cho biết, Hội CCB Việt Nam là tổ chức chính trị - xã hội của những người đã từng trải qua các cuộc kháng chiến, chiến tranh bảo vệ Tổ quốc. Trong thực tiễn chiến đấu và công tác, nhiều CCB đã trực tiếp tiếp xúc, chứng kiến hậu quả nặng nề của các loại vũ khí có sức hủy diệt lớn, đặc biệt là các loại vũ khí hóa học, sinh học. Vì vậy, các cấp Hội và hội viên CCB luôn dành sự quan tâm sâu sắc đối với lĩnh vực này, đồng thời nhận thức rõ trách nhiệm của mình trong việc tham gia đóng góp ý kiến xây dựng chính sách, pháp luật liên quan.

Đồng chí mong muốn các đại biểu, chuyên gia, nhà khoa học và cán bộ Hội phát huy tinh thần trách nhiệm, bản lĩnh chính trị, trí tuệ và kinh nghiệm thực tiễn, tập trung nghiên cứu, thảo luận kỹ lưỡng những nội dung còn có ý kiến khác nhau hoặc chưa đạt được sự thống nhất cao; từ đó đề xuất các giải pháp, kiến nghị xác đáng, góp phần hoàn thiện hồ sơ Dự án Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt bảo đảm chất lượng, tính khả thi và phù hợp với thực tiễn.

Các ý kiến tại Hội nghị đều thống nhất cho rằng việc ban hành Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt sẽ góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa, đấu tranh với các nguy cơ liên quan đến vũ khí hủy diệt hàng loạt, bảo đảm quốc phòng, an ninh quốc gia, an toàn xã hội và thực hiện đầy đủ các cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Nhiều ý kiến đề nghị Ban soạn thảo nghiên cứu bổ sung quy định xác định rõ Bộ Quốc phòng là cơ quan chủ trì trong công tác phòng ngừa, phát hiện và ứng phó với các nguy cơ liên quan đến phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; đồng thời làm rõ hơn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các chủ thể tham gia thực hiện luật. Theo các đại biểu, dự thảo luật phải bảo đảm đủ cơ sở để cụ thể hóa trong quá trình triển khai, tránh chồng chéo hoặc bỏ sót trách nhiệm.

Các đại biểu cũng đề nghị tiếp tục rà soát, làm rõ nhiệm vụ, quyền hạn của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và các bộ, ngành liên quan trong cơ chế phối hợp liên ngành; đồng thời bổ sung quy định về trách nhiệm của các tổ chức chính trị - xã hội trong công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, vận động nhân dân tham gia phòng ngừa, phát hiện các hành vi liên quan đến phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Một số ý kiến cho rằng dự thảo luật cần nghiên cứu kỹ hơn mối quan hệ và phạm vi điều chỉnh với Luật Phòng, chống rửa tiền năm 2022 nhằm bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, tránh chồng lấn trong quá trình tổ chức thực hiện. Bên cạnh đó, phần giải thích từ ngữ cần được bổ sung, hoàn thiện theo hướng cụ thể, rõ ràng hơn đối với các khái niệm mới, có tính chuyên ngành và tương đối phức tạp để bảo đảm cách hiểu thống nhất khi áp dụng.

Liên quan đến công tác quản lý thông tin, các đại biểu đề nghị bổ sung các quy định bảo đảm an toàn dữ liệu, phòng ngừa nguy cơ lộ lọt, rò rỉ thông tin; đồng thời làm rõ hơn giá trị pháp lý, giá trị sử dụng của các thông tin cảnh báo và trách nhiệm của các cơ quan trong việc tiếp nhận, xử lý thông tin cảnh báo. Đối với các đối tượng bị chỉ định theo quy định của luật, cần quy định rõ trách nhiệm thông báo, bảo đảm quyền được biết và các quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân có liên quan.

Nhiều ý kiến cũng đề nghị rà soát các điều khoản giao Chính phủ quy định chi tiết để bảo đảm trong luật đã có những nội dung, nguyên tắc và tiêu chí cơ bản, tránh tình trạng khung pháp lý quá rộng, gây khó khăn cho quá trình áp dụng. Một số đại biểu kiến nghị nghiên cứu bổ sung cơ chế áp dụng đặc biệt đối với những tình huống khẩn cấp hoặc các trường hợp phát sinh nguy cơ cao liên quan đến phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Bên cạnh đó, các đại biểu cũng góp ý đối với một số quy định liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp, đề nghị đánh giá kỹ tác động của chính sách, bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước nhưng không làm phát sinh thủ tục hành chính không cần thiết, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh hợp pháp của doanh nghiệp.

Một số đại biểu phát biểu ý kiến xây dựng Dự án Luật:

Phát biểu kết luận Hội nghị, Thượng tướng Bế Xuân Trường đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, sự tâm huyết và những ý kiến đóng góp sâu sắc, có chất lượng của các đại biểu, chuyên gia, nhà khoa học và cán bộ Hội CCB các cấp đối với hồ sơ Dự án Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Đồng chí khẳng định, các ý kiến tại Hội nghị cơ bản thống nhất về sự cần thiết ban hành luật, đồng thời tập trung phân tích, làm rõ nhiều nội dung quan trọng liên quan đến phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, cơ chế phối hợp liên ngành, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức và các biện pháp phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn hành vi phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Nhiều ý kiến đã đề xuất những giải pháp thiết thực nhằm bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật, nâng cao tính khả thi của các quy định trong quá trình triển khai thực hiện.

Thượng tướng Bế Xuân Trường đề nghị Ban soạn thảo nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ các ý kiến xác đáng được nêu tại Hội nghị để tiếp tục hoàn thiện hồ sơ Dự án Luật, bảo đảm chất lượng, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới cũng như phù hợp với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Đồng chí nhấn mạnh, việc xây dựng và ban hành Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt không chỉ nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý cho công tác phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm mà còn góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của toàn xã hội trong bảo vệ an ninh quốc gia, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước.

Thay mặt Trung ương Hội CCB Việt Nam, Thượng tướng Bế Xuân Trường trân trọng cảm ơn các cơ quan của Quốc hội, Bộ Quốc phòng, các bộ, ngành, địa phương, các chuyên gia, nhà khoa học và đại biểu tham dự Hội nghị. Hội CCB Việt Nam sẽ tổng hợp đầy đủ các ý kiến phản biện xã hội để gửi cơ quan chủ trì soạn thảo và các cơ quan có thẩm quyền xem xét, phục vụ quá trình hoàn thiện Dự án Luật trước khi trình cấp có thẩm quyền theo quy định.