“NHỊP CẦU HÒA HỢP”: Hành trình của ký ức, hòa giải và khát vọng hòa bình Việt Nam

Đoàn đại biểu CCB đã kính tặng nguyên Chủ tịch nước, Đại tướng Lương Cường lẵng hoa tươi thắm cùng cuốn sách do Thiếu tướng Hoàng Kiền biên soạn với tựa đề “Nhịp cầu hòa hợp”, ghi lại những khoảnh khắc xúc động, những cuộc gặp gỡ đầy nghĩa tình và hành trình đặc biệt của Đoàn CCB Việt Nam trong chuyến tháp tùng Chủ tịch nước tại Hoa Kỳ. Các CCB, phần lớn đều đã ở tuổi “xưa nay hiếm”, người từng chỉ huy chiến dịch, người từng lái MiG-21 đối đầu không lực Hoa Kỳ, người từng mở đường Trường Sơn giữa mưa bom B-52, hôm ấy cùng ôn lại chuyến đi đặc biệt sang Hoa Kỳ - hành trình của ký ức, của hòa giải và của lòng nhân ái Việt Nam.

Trong không khí đầm ấm của cuộc gặp, nguyên Chủ tịch nước, Đại tướng Lương Cường đã thân mật trao tặng mỗi thành viên trong Đoàn đại biểu CCB một biểu tượng hoa sen vàng làm kỷ niệm. Món quà tuy giản dị nhưng chứa đựng nhiều ý nghĩa sâu sắc. Hoa sen từ lâu được xem là biểu tượng của tâm hồn và cốt cách Việt Nam - loài hoa vươn lên từ bùn đất nhưng luôn thanh cao, tinh khiết, tượng trưng cho nghị lực, lòng nhân ái và khát vọng hòa bình. Đối với những người lính từng đi qua chiến tranh, biểu tượng hoa sen còn mang thông điệp về sự vượt lên đau thương để hướng tới hòa hợp và tương lai. Các thành viên trong Đoàn bất ngờ và xúc động khi nhận món quà rất ý nghĩa và giàu giá trị tinh thần ấy, qua đó càng cảm nhận sâu sắc hơn tấm lòng gần gũi, chân thành của nguyên Chủ tịch nước, Đại tướng Lương Cường đối với những người lính năm xưa.

Chuyến công tác tại Hoa Kỳ năm 2025 mang nhiều dấu mốc đặc biệt: Kỷ niệm 30 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Hoa Kỳ và 2 năm nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện. Trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, chuyến đi của Chủ tịch nước Lương Cường mang thông điệp nhất quán của Việt Nam: Gác lại quá khứ, hướng tới tương lai; khép lại đau thương để cùng nhau kiến tạo hòa bình.

Đoàn CCB Việt Nam tháp tùng Chủ tịch nước Lương Cường sang Hoa Kỳ gồm 11 thành viên. Đó là Trung tướng Phùng Khắc Đăng - nguyên Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, nguyên Phó chủ tịch Hội CCB Việt Nam, Trưởng đoàn; Trung tá, Tiến sĩ Nguyễn Sỹ Hưng - cựu phi công MiG-21 thuộc Trung đoàn Không quân 921, nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Vietnam Airlines, Phó đoàn. Trong đoàn có11 thành viên thì có tới 6 CCB là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân: Trung tướng Nguyễn Văn Phiệt - nguyên Phó Tư lệnh về Chính trị, Bí thư Đảng ủy Quân chủng Phòng không - Không quân; Thiếu tướng Hoàng Kiền - nguyên Tư lệnh Binh chủng Công binh; Đại tá Từ Đễ - nguyên Phó Tham mưu trưởng Quân chủng Phòng không - Không quân, nguyên Phó cục trưởng Cục Huấn luyện Nhà trường, Bộ Tổng Tham mưu; Đại tá Nguyễn Đình Kiên - nguyên Phó Cục trưởng Cục Tác chiến; Đại tá Trần Mạnh Hiến - nguyên Sư đoàn trưởng Sư đoàn Phòng không 369; Thiếu tá Hoàng Văn Nam - trắc thủ Tiểu đoàn 52, Trung đoàn tên lửa 267, nguyên Chủ tịch Hội CCB thị trấn Nghi Lộc (cũ), tỉnh Nghệ An. Cùng tham gia Đoàn còn có Thiếu tướng Hoàng Anh Tuấn - nguyên Bí thư Đảng ủy,  Phó chủ nhiệm về Chính trị Tổng cục Kỹ thuật, Phó chủ tịch Thường trực Hội truyền thống Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh Việt Nam; Đại tá Nguyễn Văn Đông - nguyên Trưởng phòng Hành chính Văn phòng Tổng cục Chính trị, hiện là chuyên viên Ban Công tác CCB Trung ương Hội CCB Việt Nam; Thiếu tá Võ Hồng Nam - nguyên cán bộ Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng.

Đó là những người từng trực tiếp chiến đấu trên bầu trời Hà Nội, trên tuyến lửa Trường Sơn, ở chiến trường miền Nam, Đường 9 - Nam Lào, trong những năm tháng khốc liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Nửa thế kỷ sau chiến tranh, họ cùng nhau sang Hoa Kỳ không phải với tâm thế của những người chiến thắng hay chiến bại, mà với tư cách những người lính đã hiểu tận cùng giá trị của hòa bình.

Điều đặc biệt xúc động là trong cuộc gặp gỡ CCB Việt Nam - Hoa Kỳ tại New York, không chỉ có những người lính từng ở hai chiến tuyến, mà còn có con em của họ. Đó là Thiếu tá Võ Hồng Nam - con trai Đại tướng Võ Nguyên Giáp; Trung tá, Tiến sĩ Nguyễn Sỹ Hưng - con trai Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên; ông Craig McNamara - con trai cựu Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Robert McNamara; ông Tom Wilber - con trai một cựu binh Mỹ phản đối chiến tranh Việt Nam. Những người thuộc hai phía lịch sử hôm qua nay cùng ngồi lại để nói về hòa giải, về trách nhiệm hàn gắn quá khứ và gìn giữ hòa bình cho các thế hệ mai sau.

Trong khán phòng tại New York hôm đó, những cái bắt tay diễn ra không còn khoảng cách của quá khứ. Những ánh mắt từng chất chứa đau thương, nay ánh lên sự cảm thông và sẻ chia. Mở đầu cuộc gặp là bộ phim tài liệu ngắn về hành trình bình thường hóa quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ. Trong không gian lặng đi vì xúc động, hình ảnh chiến tranh xen lẫn hình ảnh hợp tác hôm nay như nhắc nhở rằng hòa bình không tự nhiên mà có. Hòa bình được xây dựng từ lòng can đảm vượt qua hận thù.

Trong bài phát biểu tại cuộc gặp gỡ CCB Việt Nam - Hoa Kỳ hôm ấy, Chủ tịch nước, Đại tướng Lương Cường nhắc lại hành trình 30 năm vượt qua mặc cảm chiến tranh để xây dựng lòng tin giữa hai dân tộc - từ ngày bình thường hóa quan hệ năm 1995 đến khi hai nước nâng tầm thành Đối tác Chiến lược toàn diện. Khát vọng hòa bình đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh  gửi gắm trong bức thư gửi Tổng thống Truman năm 1946, với mong muốn Việt Nam và Hoa Kỳ có thể “hợp tác đầy đủ” vì hòa bình và phát triển. Ông cũng bày tỏ sự trân trọng đối với những con người đã góp phần tháo gỡ những nút thắt của lịch sử, những “người phá băng” như John McCain, John Kerry hay Patrick Leahy - các chính khách Hoa Kỳ từng bước qua ký ức chiến tranh để thúc đẩy hòa giải với Việt Nam. Khép lại bài phát biểu, Chủ tịch nước Lương Cường nhấn mạnh một thông điệp mang đậm tính nhân văn và tinh thần hòa hiếu của dân tộc Việt Nam: “Không có hận thù nào là vĩnh viễn, không có vết thương nào là không thể hàn gắn nếu chúng ta biết mở lòng và hướng về tương lai”.

Trung tướng Phùng Khắc Đăng -Trưởng đoàn CCB Việt Nam, trong bài phát biểu của mình đã nhắc lại lời Nguyễn Trãi từ thế kỷ XV: “Giữ cho hòa hiếu sẽ tắt muôn đời chiến tranh”. Từ tư tưởng ấy, ông khẳng định dân tộc Việt Nam luôn lấy nhân nghĩa làm gốc, lấy hòa hiếu làm nền tảng cho quan hệ với các dân tộc khác. Ông nói về những đau thương mà chiến tranh để lại trên đất nước Việt Nam: Hàng triệu người bị ảnh hưởng bởi chất độc da cam, bom mìn còn sót lại, hàng trăm nghìn liệt sĩ chưa tìm thấy hài cốt. Nhưng giữa những mất mát ấy, Việt Nam vẫn chủ động hợp tác với Hoa Kỳ để tìm kiếm quân nhân Mỹ mất tích, bởi đó là nghĩa cử nhân văn của một dân tộc yêu chuộng hòa bình.

Ông John Terzano - CCB Hoa Kỳ, đồng sáng lập tổ chức CCB Mỹ tham chiến tại Việt Nam - xúc động chia sẻ rằng hành trình từ giận dữ và đau buồn đến hòa giải là một hành trình dài đầy nước mắt.

Trong chuyến đi, các CCB Việt Nam còn được tham dự nhiều hoạt động ý nghĩa như lễ bàn giao máy bay của Vietjet Air, tham quan hãng Boeing, Bảo tàng hàng không Boeing, thăm các địa danh nổi tiếng của New York như Tượng Nữ thần Tự do, phố Wall, Ground Zero - nơi từng là tòa tháp đôi.

Thiếu tướng Hoàng Kiền đã dành nhiều tâm huyết ghi lại toàn bộ hành trình ấy trong cuốn sách “Nhịp cầu hòa hợp”. Cuốn sách dày gần 300 trang, gồm gần 170 trang viết và gần 130 trang ảnh, ghi lại những ký ức, những cuộc gặp gỡ, những câu chuyện xúc động của chuyến đi đặc biệt này để tặng nguyên Chủ tịch nước, Đại tướng Lương Cường và các thành viên trong Đoàn trong cuộc gặp ngày 15-5-2026 tại Hà Nội. Nửa thế kỷ trước, bom đạn từng cày nát dải đất hình chữ S. Hàng triệu người Việt Nam đã ngã xuống để bảo vệ độc lập dân tộc. Nhưng sau chiến tranh, Việt Nam không nuôi dưỡng hận thù. Đó là phẩm chất đặc biệt của dân tộc Việt Nam - dân tộc biết chiến đấu kiên cường nhưng cũng biết tha thứ bằng lòng nhân hậu. Từ những cánh đồng Quảng Trị hồi sinh sau bom mìn, từ sân bay Đà Nẵng từng nhiễm dioxin nay trở thành cửa ngõ quốc tế hiện đại, từ những chương trình hợp tác tìm kiếm quân nhân mất tích giữa hai nước... tất cả đều khẳng định một chân lý giản dị: Hòa bình chỉ bền vững khi được xây dựng bằng sự chân thành và tôn trọng lẫn nhau.

Tại Hoa Kỳ vào tháng 9-2025, Chủ tịch nước Việt Nam - Đại tướng Lương Cường - đã nói với thế giới bằng tiếng nói của lòng bao dung Việt Nam. Nhìn lại quá khứ không phải để khơi lại hận thù, mà để hiểu giá trị của hòa bình hôm nay. Hướng tới tương lai không phải bằng sự lãng quên lịch sử, mà bằng bản lĩnh vượt lên lịch sử. Đó chính là tinh thần Việt Nam. Tinh thần của một dân tộc đã đi qua chiến tranh bằng ý chí sắt đá và bước vào hòa bình bằng trái tim nhân hậu. Tinh thần ấy đang tiếp tục được viết tiếp bằng những “nhịp cầu hòa hợp” giữa Việt Nam với thế giới hôm nay.