Người Anh hùng hai lần nhập ngũ

Chúng tôi tìm gặp lại Đại tá Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đinh Thế Văn - nguyên Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 77, Trung đoàn tên lửa 257, Sư đoàn 361, Quân chủng Phòng không - Không quân. Trong câu chuyện về một thời trận mạc với rất nhiều cung bậc ấn tượng và tự hào, ông tự hào đã có hai lần nhập ngũ, tham gia nhiều trận chiến ác liệt “đất đối không”.

Hành trình tái ngũ

Đại tá Đinh Thế Văn sinh ra trong một gia đình có truyền thống cách mạng ở xã Thụy Lâm, Đông Anh, Hà Nội (nay là xã Thư Lâm, Hà Nội). Năm 1954, khi mới tròn 16 tuổi, ông tình nguyện tham gia lực lượng thanh niên xung phong, chỉ một thời gian ngắn sau đó ông được chuyển sang bộ đội chính quy, được chuyển loại làm chiến sĩ pháo phòng không thuộc Đại đội 268, Tiểu đoàn 531, Đại đoàn 312 trực tiếp tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Nhớ lại thời gian tham gia thanh niên xung phong, rồi nhanh chóng được tuyển vào bộ đội, ông kể: “Tôi thuộc diện nhỏ con nhất đội, cân nặng chỉ có 38kg. Để được làm người chiến sĩ cầm súng ra trận, tôi đã phải “ăn gian” với tổ chức bằng cách giấu mấy viên gạch vào người để tăng cân. Khi đó tôi biết là tôi rất khỏe, sẽ đủ lực để tham gia chiến đấu, nhưng vì theo tiêu chuẩn cân nặng, chiều cao thì lại chưa đủ để nhập ngũ, vì cha mẹ sinh ra mình vốn nhỏ nhắn, chứ thực ra thời điểm đó tôi làm việc gì cũng phăng phăng có biết mệt là gì đâu. Tôi cảm thấy rất tự tin với sức trẻ của mình, nên đã quyết tâm thuyết phục bằng được để tổ chức tạo điều kiện, giúp đỡ cho mình được đứng trong hàng ngũ quân đội”.

Vinh dự là người chiến sĩ tham gia vào Chiến dịch Điện Biên Phủ, Đinh Thế Văn đã cùng đồng đội vượt núi, băng rừng dưới chiến hào trong những đêm đông lạnh giá cũng như những ngày hè oi nồng trên chiến trường Điện Biên Phủ. Nhiều trận đánh giáp lá cà, đạn nổ inh tai, đồng đội thương tích và hy sinh, trái tim người chiến sĩ Đinh Thế Văn càng cháy bỏng lòng căm thù giặc và quyết chiến đấu kiên cường cho đến ngày toàn thắng.

Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, miền Bắc được giải phóng, ông được biên chế về Sư đoàn 367 và được cử đi học lớp vô tuyến điện. Tháng 4 năm 1964, đúng tròn 10 năm trong quân ngũ, ông được xuất ngũ về địa phương. Tuy nhiên, sau khi xuất ngũ được một năm, trước tình hình Mỹ tăng cường chiến tranh phá hoại miền Bắc, Đinh Thế Văn đã viết đơn tình nguyện tái ngũ vào tháng 12 năm 1965 và được biên chế về Tiểu đoàn 77, Trung đoàn 257, Sư đoàn 361 Quân chủng Phòng không - Không quân và được đào tạo thành sĩ quan điều khiển tên lửa. Ông cảm thấy mình thật may mắn khi được tái ngũ, được tiếp tục tham gia chiến đấu bảo vệ Tổ quốc giữa lúc làn bom đạn của quân thù đang trút xuống trên mảnh đất quê hương.

Nghiên cứu cách đánh máy bay B-52

Nhớ lại những trận đánh “đất đối không” năm xưa, Đại tá Đinh Thế Văn vô cùng ấn tượng với chiến thuật “Vượt nửa góc” đánh máy bay B-52 của Tiểu đoàn tên lửa 77, mà khi đó ông làm Tiểu đoàn trưởng trực tiếp chiến đấu. Nâng chén nước trà nhâm nhi rồi ông nhắc nhớ lại rằng: Thời gian đầu ta đánh máy bay B-52 ở chiến trường khu Bốn thường là sử dụng pháo cao xạ bắn theo cảm giác, tức là khi nghe thấy tiếng máy bay xâm nhập vào vùng trời của ta thì tất cả các đơn vị đồng loạt nã đạn, kiểu gì mục tiêu cũng sẽ nằm trong vùng loạt đạn đó. Còn tên lửa thì đánh theo phương pháp 3 điểm, tức là khi ra-đa, tên lửa và mục tiêu B-52 nằm trên một đường thẳng trên màn hiện sóng thì sẽ ấn nút phóng đạn. Phương pháp này đài ra-đa của ta không phát sóng nên tránh được tên lửa Sơ-rai của địch, nhưng không phát huy được cách bắn tự động của đài điều khiển và một lúc thường phải phóng nhiều quả đạn tên lửa. Cả hai cách đánh trên đều gây lãng phí rất nhiều đạn, lại khó có thể bắn rơi B-52 tại chỗ.

Trước tình hình đó, tiểu đoàn trưởng Đinh Thế Văn cùng đồng đội đã nghiên cứu kỹ lại cuốn “Cẩm nang bìa đỏ” của lực lượng tên lửa dùng để đánh B-52, ông đã phát hiện trong cuốn cẩm nang này còn có một phương pháp nữa mà các đơn vị của ta chưa phát huy, đó là phương pháp đánh “Vượt nửa góc”. Cách đánh này là phải điều khiển tên lửa sao cho luôn đón trước nửa góc so với mục tiêu B-52. Quá trình chiến đấu bộ đội tên lửa còn gọi là bắn đón. Phương pháp này xác suất trúng mục tiêu rất cao, lại tiết kiệm đạn.

Trong quá trình thực hiện phương pháp đánh “Vượt nửa góc”, Tiểu đoàn trưởng Đinh Thế Văn còn nghĩ ra việc tắt bật ra-đa mà không phát sóng liên tục để địch khó phát hiện trận địa của ta. Để phát huy tốt được phương pháp này, ông đã cho tiểu đoàn huấn luyện liên tục để thuần thục và rút ngắn thời gian. Ông yêu cầu kíp chiến đấu phải thực hiện chỉ trong vòng 60 giây kể từ khi mục tiêu xuất hiện trong vòng ngắm phải hoàn thành việc phóng đạn và kết thúc trận đánh thì hiệu quả sẽ cao. Phát huy tốt được cách đánh “Vượt nửa góc”, Tiểu đoàn 77 của ông đã đánh nhiều trận và hạ gục pháo đài bay B-52 tại chỗ. Tiêu biểu như trận đánh đêm ngày 20, rạng sáng ngày 21-12-1972 Tiểu đoàn 77 đã đánh 4 trận, bắn rơi 2 chiếc B-52; đêm 26-2 tiếp tục bắn rơi 1 chiếc B-52 trên bầu trời Hà Nội.

Trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, với cương vị là sĩ quan điều khiển tên lửa, là tiểu đoàn trưởng, Đại tá Đinh Thế Văn đã cùng kíp chiến đấu của Tiểu đoàn 77, Trung đoàn 257 nghiên cứu, sáng tạo, tìm ra cách đánh hay, đạt hiệu quả cao. Từ năm 1966 đến cuối năm 1972 Tiểu đoàn tên lửa 77 của ông đã tham gia hàng trăm trận đánh, bắn rơi 25 chiếc máy bay Mỹ các loại, trong đó có 4 máy bay B-52 bị tiêu diệt.

Anh hùng giữa lòng dân

Quá trình tham gia quân ngũ, trực tiếp chiến đấu góp công vào thắng lợi vẻ vang của dân tộc. Người lính chiến có hai lần nhập ngũ, Đại tá Đinh Thế Văn luôn khiêm nhường trước những thành tích của mình và đề cao cho tập thể đơn vị và những đồng đội của ông. Tháng 10-2013, Đại tá Đinh Thế Văn được Đảng và nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Đến với thôn Đào Thục, chúng tôi hỏi người dân nào cũng biết anh “Văn rối nước”, đó là cái tên thân thương mà dân làng đặt cho ông. Đã mấy mươi năm về với đời thường, Đại tá Đinh Thế Văn luôn là hình mẫu đáng kính cho con cháu, gia tộc. Ông cũng luôn gần gũi, sẻ chia với bà con lối xóm và nhân dân nơi quê hương ông gắn bó từ tấm bé đến bây giờ ở thôn Đào Thục nơi có Phường Rối nước Đào Thục nổi tiếng đã được ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2023.

Chia sẻ với chúng tôi về CCB Đinh Thế Văn, ông Nguyễn Xuân Hưng - Phó chủ tịch Hội CCB xã Thư Lâm cho biết: “Đại tá Đinh Thế Văn luôn là tấm gương mẫu mực cho con cháu, xóm làng ở quê hương. Vào những dịp hội làng hay hoạt động hè của học sinh địa phương, rồi dịp tuyển quân lên đường nhập ngũ, được ông Văn nói chuyện truyền thống thì bà con và các cháu học sinh, thanh niên rất phấn khởi, tự hào. Hình ảnh ông Văn luôn là động lực cho thế hệ trẻ phấn đấu, noi theo”.

Nay đã ở cái tuổi xưa nay hiếm, nhưng Đại tá Đinh Thế Văn vẫn minh mẫn, tham gia sinh hoạt các hội, đoàn thể ở địa phương đều đặn, ông còn tham gia câu lạc bộ cầu lông của thôn rất tích cực để góp phần nâng cao sức khỏe. Đặc biệt, ông còn là chủ công của Phường Rối nước làng Đào Thục. Với tài nghệ làm con rối bằng tay, suốt mấy chục năm qua, ông Đinh Thế Văn đã làm ra hàng trăm con rối chỉ bằng phương pháp thủ công với cái cưa gỗ, con dao và bộ đục đẽo giản đơn.

Mặc dù tuổi đã cao, nhưng với ánh mắt tươi vui sẵn có của mình, ông nở nụ cười hóm hỉnh và khẳng địch chắc nịch với chúng tôi rằng: “Nếu bây giờ được gọi nhập ngũ nữa tôi vẫn sẵn sàng”. Một tinh thần đáng ngưỡng mộ và trân quý tấm gương người lính già, một biểu tượng cao đẹp của tình yêu quê hương đất nước vô bờ.