“Ngôi nhà bom” nơi lưu giữ, tôn vinh lịch sử

Ký ức từ vùng đất lửa

Chủ nhân của “ngôi nhà bom” là ông Trần Công Chức (56 tuổi, ở thôn Nam Sơn, xã Vĩnh Thuỷ, tỉnh Quảng Trị), người con út trong gia đình có 9 anh chị em. Nhưng chiến tranh đã cướp đi sinh mạng của 6 người thân trong gia đình ông. Ông cũng chính là con trai của Mẹ Việt Nam anh hùng. Lớn lên giữa những đau thương và mất mát của chiến tranh, ông Chức hiểu hơn ai hết cái giá phải trả cho hòa bình. Ông vẫn thường nói rằng “Hòa bình không tự nhiên mà có, nó được đánh đổi bằng máu xương của biết bao thế hệ”.

Chính từ nỗi đau riêng của gia đình và của quê hương đã khiến ông ấp ủ một mục tiêu “xây dựng một nơi lưu giữ những kỷ vật chiến tranh để không chỉ tưởng nhớ quá khứ mà còn nhắc nhở thế hệ hôm nay, mai sau về giá trị lịch sử của dân tộc”. “Ngôi nhà bom” được khởi công vào đầu năm 2023, dựng trên diện tích gần 200m² với 18 cột chính, theo lối kiến trúc nhà rường 4 mái truyền thống. Điều đặc biệt là mỗi cột nhà cao từ 4 đến 6m, nặng tới gần 2 tấn được kết nối từ 3–4 vỏ bom rỗng ruột. Càng lên cao, vỏ bom càng nhỏ dần, tạo nên sự vững chãi nhưng cũng rất độc đáo. Mái nhà được lợp lá cọ mộc mạc, ở chính giữa treo những bức ảnh quý và dòng chữ trang nghiêm: “Nhà bom lưu giữ kỷ vật chiến tranh, tôn vinh giá trị lịch sử dân tộc”.

Để tạo nên “ngôi nhà bom” này vơi khoảng 1.000 kỷ vật và hơn 300 vỏ bom, đạn các loại, ông Chức đã miệt mài sưu tầm hơn 20 năm, lặn lội khắp rừng núi, sông nước, bãi phế liệu... gom góp từng vỏ bom, từng mảnh kỷ vật. Có cái ông mua lại, có cái xin về, cũng có khi là được người quen tặng.

“Bảo tàng” ký ức chiến tranh

Anh Nguyễn Lợi (47 tuổi), người phụ giúp ông Chức trông coi ngôi nhà, kể rằng: “Để có được bộ khung cột bom này, anh Chức phải mất rất nhiều công sức. Từng vỏ bom han gỉ được anh đánh bóng, gò hàn, chắp nối cẩn thận. Nhìn bây giờ chắc chắn, đẹp đẽ vậy thôi, nhưng là mồ hôi, công sức tích lũy suốt bao năm của anh ấy”.

Không chỉ dừng ở khung nhà mà bên trong là cả một thế giới kỷ vật được trưng bày công phu: Những chiếc đèn dầu làm từ vỏ bom bi, bi-đông làm từ vỏ pháo sáng, kẻng báo động từ vỏ bom, hay nồi quân dụng của bộ đội... Mỗi hiện vật đều có câu chuyện riêng, gợi nhớ về một thời máu lửa.

Phía sau ngôi nhà, ông Chức còn tái hiện căn hầm chữ A, hệ thống giao thông hào, bếp Hoàng Cầm rồi cả một ngôi nhà tranh thời chiến, trưng bày thêm nhiều vỏ bom, đạn... xếp thành bản đồ Việt Nam - một hình ảnh vừa mang giá trị lịch sử, vừa đầy tự hào.

Ngay bên cạnh ngôi nhà, ông Chức mở một quán ăn nhỏ với cái tên độc đáo “Cơm nhà bom”. Ở đó, thực khách có thể thưởng thức những món ăn dân dã gắn với ký ức thời chiến như cơm muối vừng, rau tàu bay, rau dớn chấm mắm, rượu đoác... giúp người ăn hình dung phần nào cuộc sống gian khổ của bộ đội Trường Sơn năm xưa.

Rất nhiều đoàn khách, sau khi thắp hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ ở Nghĩa trang Trường Sơn đã ghé qua “ngôi nhà bom”. Họ ngắm cột nhà bằng vỏ bom, ngắm nhìn từng kỷ vật, rồi thưởng thức bữa cơm giản dị... Không ít người lặng đi trước những câu chuyện được ông Chức, anh Lợi kể lại.

Chiều thu, bên trong “ngôi nhà bom”, ông Chức chia sẻ: “Tôi không xây ngôi nhà này để mưu sinh. Tôi chỉ mong, khi đứng giữa những cột bom, ngắm nhìn những kỷ vật, thế hệ sau hiểu rằng chúng ta đang sống trong hòa bình nhờ vào sự hy sinh quá lớn của cha anh”.