Mở "Chiến dịch 500 ngày đêm" tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ

Hội nghị không chỉ xác định nhiệm vụ trọng tâm của năm, mà còn phát đi thông điệp rõ ràng về quyết tâm chính trị và trách nhiệm thiêng liêng đối với các anh hùng liệt sĩ.

Phát biểu chỉ đạo, Phó Thủ tướng nhấn mạnh, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không đơn thuần là mệnh lệnh hành chính, mà là “mệnh lệnh từ trái tim”, mà đó là sự thôi thúc của đạo lý, của trách nhiệm trước lịch sử và nhân dân. 

Vì vậy, mỗi thành viên Ban Chỉ đạo cần thay đổi tư duy, đổi mới phương thức tổ chức thực hiện, luôn trăn trở, đau đáu để chung tay hoàn thành nhiệm vụ đặc biệt quan trọng này.

Tinh thần chỉ đạo xuyên suốt là phải tạo được cơ chế phối hợp, hiệp đồng chặt chẽ, nhịp nhàng, khoa học và hiệu quả trong nội bộ Ban Chỉ đạo; từ đó lan tỏa ra toàn hệ thống chính trị và toàn xã hội, phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn dân trong thực hiện nhiệm vụ.

Về kế hoạch năm 2026, Phó Thủ tướng đề nghị phát động “Chiến dịch 500 ngày đêm” tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Kế hoạch cần sớm hoàn thiện để chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết, phấn đấu phát động vào cuối tháng 3-2026. Đây được xem là đợt cao điểm nhằm tạo chuyển biến rõ rệt, thực chất trong toàn bộ hệ thống.

Gợi mở các nhiệm vụ trọng tâm, Phó Thủ tướng yêu cầu triển khai nghiêm túc, khẩn trương với tinh thần “nói là làm, làm ngay và có hiệu quả”, bảo đảm hệ thống chỉ đạo thống nhất, liên thông, đồng bộ. Trong đó, tập trung thực hiện ba đột phá lớn.

Trước hết là hoàn thiện toàn bộ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, thể chế, cơ chế, chính sách liên quan. Trọng tâm là sửa đổi Pháp lệnh Ưu đãi người có công; sửa đổi, bổ sung Nghị định số 131 quy định chi tiết và biện pháp thi hành Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng; đồng thời ban hành các nghị quyết, nghị định, thông tư về cơ chế đặc thù, định mức kinh tế - kỹ thuật, tạo hành lang pháp lý đồng bộ, khả thi.

Thứ hai, đẩy mạnh công tác rà phá bom mìn, vật liệu nổ phục vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, nhất là tại các địa bàn trọng điểm như Lào Cai, Lạng Sơn, Quảng Trị. Phương châm được quán triệt là làm đến đâu bàn giao đến đó, bảo đảm an toàn tuyệt đối, không để xảy ra bất kỳ rủi ro nào.

Thứ ba, quyết liệt triển khai lấy mẫu sinh phẩm đối với các hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại các nghĩa trang trên toàn quốc, thực hiện giám định ADN trên diện rộng, đồng bộ, đáp ứng mục tiêu đề ra.

Song song với đó, các nhiệm vụ như hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về liệt sĩ, mộ liệt sĩ và nghĩa trang liệt sĩ; đưa hệ thống Ban Chỉ đạo các cấp vào hoạt động thực chất; tăng cường kiểm tra, giám sát… phải được triển khai khẩn trương, hiệu quả.

Nhấn mạnh yếu tố nguồn lực, Phó Thủ tướng giao Bộ Quốc phòng chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành rà soát toàn diện các điều kiện cần thiết; đồng thời phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Nội vụ xác định nguồn kinh phí đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, bảo đảm tính khả thi và bền vững.

Theo Chương trình hoạt động giai đoạn 2026-2030, giai đoạn 1 (từ tháng 1-2026 đến 7-2027) sẽ tập trung giải quyết căn bản các tồn đọng. Mục tiêu là tìm kiếm, quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ; hoàn thành việc lấy mẫu đối với khoảng 230.000 mộ chưa xác định thông tin và các hài cốt mới quy tập; giám định khoảng 18.000 mẫu ADN; xây dựng, vận hành cơ sở dữ liệu Gen thân nhân liệt sĩ chưa xác định thông tin.

Giai đoạn 2 (từ tháng 8-2027 đến 12-2030) phấn đấu tìm kiếm, quy tập khoảng 3.000 hài cốt liệt sĩ; giám định khoảng 30.000 mẫu; đồng thời đẩy mạnh xác minh, bổ sung, đính chính thông tin các mộ còn thiếu bằng phương pháp thực chứng.

Khẳng định ý nghĩa nhân văn sâu sắc của nhiệm vụ, Phó Thủ tướng nhấn mạnh đây là công việc vinh dự, thiêng liêng, chạm đến trái tim mỗi người.

Dù còn nhiều khó khăn, thách thức, nhưng chính điều đó là động lực để toàn hệ thống nỗ lực vượt qua, thực hiện trọn vẹn trách nhiệm trước anh linh các liệt sĩ và trước nhân dân.