Liệt sĩ Nguyễn Văn Nghĩa: 60 năm nằm lại giữa đại ngàn Tây Nguyên, nay về với đất mẹ Củ Chi

Hành trình tìm mộ liệt sĩ kéo dài hơn nửa thế kỷ

Liệt sĩ Nguyễn Văn Nghĩa sinh năm 1942 tại xã An Nhơn Tây, huyện Củ Chi, TP.HCM. Năm 1961, ông nhập ngũ, chiến đấu trong đội hình Đại đội C210 – Lâm Đồng. Sau 5 năm chiến đấu kiên cường, ông đã anh dũng hy sinh vào năm 1966 tại chiến trường Lâm Đồng.

Đến năm 1978, gia đình nhận được giấy báo tử, song không có thông tin về nơi an táng. Trong điều kiện đất nước vừa thống nhất, giao thông khó khăn, việc tìm kiếm mộ liệt sĩ gần như không thể thực hiện. Những năm tháng sau đó, gia đình vẫn luôn đau đáu, mong mỏi một ngày tìm được nơi yên nghỉ của người thân, nhưng tất cả chỉ là chờ đợi trong vô vọng.

Khi điều kiện đi lại dần thuận lợi hơn, gia đình đã nhiều lần lặn lội lên Lâm Đồng, tìm kiếm tại hầu hết các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn. Thế nhưng, mỗi chuyến đi lại khép lại trong thất vọng.

Ông Nguyễn Văn Cảm (sinh năm 1964), em trai út của liệt sĩ, người trực tiếp thờ cúng, chia sẻ: “Hành trình tìm mộ anh trai rất gian truân. Gia đình nghe được thông tin ở đâu là lại khăn gói lên đường, nhưng lần nào cũng không tìm thấy. Có lúc chúng tôi nghĩ rằng việc tìm kiếm đã rơi vào bế tắc, gần như vô vọng”.

Tia hy vọng từ những người đồng đội

Bước ngoặt chỉ đến vào đầu năm 2025. Trong một chuyến về nguồn dâng hương tại Nghĩa trang liệt sĩ Bảo Lộc (Lâm Đồng), bà Võ Thị Kim Hoàng – cán bộ y tế phường Thới An (TP.HCM), người thân trong gia đình – đã tình cờ chia sẻ câu chuyện tìm kiếm liệt sĩ với người quản trang.

Từ đây, gia đình được cung cấp thông tin quý giá về Đại tá Trần Tấn Công (sinh năm 1930, trú tại phường 2, TP. Bảo Lộc), nguyên là chỉ huy Đại đội 210 – đơn vị của liệt sĩ Nguyễn Văn Nghĩa. Dù đã 96 tuổi, Đại tá vẫn còn minh mẫn, nhớ rõ về đơn vị và các đồng đội năm xưa.

Những ký ức chiến trường từ người chỉ huy cùng sự kết nối với các đồng đội còn sống đã mở ra hướng tìm kiếm quan trọng. Trong đó có bà Lưu Thị Thanh An (sinh năm 1945, nguyên Bí thư Thị ủy Bảo Lộc cũ) và bà K’Cung – nguyên y tá của bệnh xá Đại đội 210, người trực tiếp chăm sóc liệt sĩ trước lúc hy sinh.

Chính những thông tin quý báu từ các nhân chứng lịch sử đã giúp khoanh vùng chính xác khu vực chôn cất liệt sĩ tại xã Đạ Tẻh 3, tỉnh Lâm Đồng.

Xác định vị trí, khai quật và đưa liệt sĩ về quê nhà

Thực hiện Kế hoạch số 3427/KH-BCĐ ngày 17/3/2026 của Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Lâm Đồng về công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, các lực lượng chức năng đã triển khai xác định vị trí và tổ chức khai quật tại thôn 7, xã Đạ Tẻh 3 (khu vực bệnh xá cũ của tỉnh đội Lâm Đồng).

Hoạt động được tiến hành trên cơ sở các nguồn thông tin đã được xác minh, đặc biệt là kết quả khảo sát thực địa ngày 17/01/2026 và báo cáo của Ban Chỉ huy Phòng thủ khu vực 3 – Bảo Lâm.

Từ ngày 1 đến 3/4/2026, với sự tham gia của 20 cán bộ, chiến sĩ cùng các cơ quan, đơn vị liên quan và nhân chứng lịch sử, công tác tìm kiếm được triển khai khẩn trương, bài bản. Khu vực nghi vấn được phát quang, đào tìm thủ công với diện tích khoảng 5m x 5m, độ sâu 1,5m, bảo đảm đúng quy trình, an toàn tuyệt đối.

Sau quá trình khai quật cẩn trọng, lực lượng chức năng đã phát hiện hài cốt liệt sĩ cùng một số di vật liên quan. Các bước tiếp theo được thực hiện đúng quy định, từ lập hồ sơ đến tổ chức bàn giao.

Theo nguyện vọng của gia đình, hài cốt liệt sĩ Nguyễn Văn Nghĩa đã được đưa về an táng tại quê nhà An Nhơn Tây, Củ Chi (nay thuộc xã An Nhơn Tây, TP.HCM) trong không khí trang nghiêm, xúc động.

Việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ Nguyễn Văn Nghĩa không chỉ giúp gia đình hoàn thành tâm nguyện sau hàng chục năm mong mỏi, mà còn thể hiện sâu sắc sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và chính quyền các cấp đối với công tác “Đền ơn đáp nghĩa”.

Đây cũng là minh chứng cho giá trị nhân văn của việc kết nối thông tin từ nhân chứng lịch sử, đồng đội cũ và các lực lượng chức năng trong hành trình tìm lại danh tính, nơi an nghỉ cho các liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Hơn nửa thế kỷ nằm lại giữa đại ngàn Tây Nguyên, nay liệt sĩ Nguyễn Văn Nghĩa đã trở về với đất mẹ – khép lại hành trình dài đầy nước mắt, nhưng cũng mở ra niềm an ủi lớn lao cho gia đình và những người ở lại.