Lễ hội xuống đồng của người Sán Dìu và khát vọng về cuộc sống ấm no

Năm 2026, Lễ hội Xuống đồng được tổ chức tại di tích Đình Ngọc Quang, phường Xuân Hòa trong không khí trang trọng, đầm ấm, thu hút đông đảo nhân dân và du khách tham dự. Đây là hoạt động văn hóa truyền thống của cộng đồng người Sán Dìu và cũng là dịp để gìn giữ, phát huy những giá trị di sản văn hóa đã được trao truyền qua nhiều thế hệ.

Mở đầu ngày hội là chương trình văn nghệ đặc sắc do Câu lạc bộ Sọong Cô và nhân dân tổ dân phố Đại Quang biểu diễn. Trong sắc màu rực rỡ của những bộ trang phục truyền thống, các làn điệu Sọong Cô ngọt ngào, sâu lắng vang lên giữa sân đình, ca ngợi quê hương, đất nước và cuộc sống lao động yên vui.

Đối với người Sán Dìu, Sọong Cô không dừng lại ở hình thức hát giao duyên mà còn là một phần hồn cốt văn hóa của dân tộc. Những câu hát mộc mạc đã đồng hành cùng cộng đồng qua nhiều thế hệ, phản ánh đời sống lao động, phong tục tập quán và tình yêu quê hương sâu nặng. Việc loại hình nghệ thuật này được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia càng khẳng định giá trị độc đáo của văn hóa Sán Dìu trong kho tàng văn hóa dân tộc Việt Nam.

Điểm nhấn của lễ hội là nghi thức cúng Thần Nông và Thành hoàng làng được tổ chức trang nghiêm tại Đình Ngọc Quang. Trên bàn thờ là những lễ vật do chính người dân chuẩn bị từ thành quả lao động của mình như xôi, gà, thịt lợn, bánh chưng, rượu và hoa quả.

Trong làn khói hương nghi ngút, các đại biểu, Ban quản lý di tích cùng nhân dân thành kính dâng hương, gửi gắm những ước nguyện về một năm sản xuất thuận lợi, cây trồng tươi tốt, vật nuôi phát triển, cuộc sống bình yên và đủ đầy. Những nghi thức được lưu giữ qua nhiều thế hệ không chỉ thể hiện đời sống tâm linh phong phú mà còn phản ánh đạo lý "uống nước nhớ nguồn", sự gắn bó mật thiết giữa con người với thiên nhiên.

Phát biểu tại buổi lễ, đồng chí Phạm Văn Bình, Phó Chủ tịch UBND phường Xuân Hòa nhấn mạnh, Lễ hội Xuống đồng là nét đẹp văn hóa truyền thống được cộng đồng người Sán Dìu gìn giữ từ đời này sang đời khác. Đây là dịp để các thế hệ cùng chung tay bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc, củng cố tình đoàn kết và xây dựng đời sống văn hóa ngày càng phong phú ở khu dân cư.

Sau phần lễ là phần hội với nhiều hoạt động giao lưu, gặp gỡ và thưởng thức các món ăn truyền thống của đồng bào Sán Dìu. Những món ăn dân dã như xôi đen, xôi trứng kiến, bánh chưng gù, bánh nẳng... mang đậm hương vị vùng trung du, phản ánh sự khéo léo, sáng tạo của người dân trong lao động và đời sống.

Sức sống bền vững của Lễ hội Xuống đồng không chỉ được tạo nên bởi những nghi lễ truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ, mà còn bởi vai trò chủ thể của cộng đồng trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc. Thông qua lễ hội, người dân không chỉ gửi gắm ước vọng về mùa màng bội thu, cuộc sống ấm no mà còn có dịp gặp gỡ, trao đổi kinh nghiệm sản xuất, tăng cường tình đoàn kết và cùng nhau xây dựng quê hương ngày càng phát triển.

Trong dòng chảy của cuộc sống hiện đại, việc duy trì Lễ hội Xuống đồng có ý nghĩa đặc biệt trong việc bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc Sán Dìu. Đồng thời, đây cũng là hoạt động thiết thực thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, góp phần khẳng định quan điểm phát triển hài hòa giữa kinh tế và văn hóa, giữa gìn giữ truyền thống và xây dựng tương lai.

Lễ hội khép lại nhưng những giá trị mà nó mang lại vẫn tiếp tục lan tỏa. Đó là niềm tự hào về cội nguồn, là sức mạnh của tình đoàn kết cộng đồng và là khát vọng về những mùa vàng bội thu, về cuộc sống ngày càng ấm no trên quê hương Xuân Hòa.

Duy Thưởng