Hoàn thiện thể chế ODA, tạo đột phá huy động nguồn lực

Ngày 20/4/2026, Bộ Tài chính tổ chức Hội thảo phổ biến Nghị định số 119/2026/NĐ-CP ngày 3/4/2026 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 242/2025/NĐ-CP liên quan đến định hướng thu hút, quản lý, sử dụng vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) và vốn vay ưu đãi nước ngoài giai đoạn 2026–2030.

Hội thảo do lãnh đạo Cục Quản lý nợ và Kinh tế đối ngoại chủ trì, với sự tham dự của đại diện các đối tác phát triển, các nhà tài trợ song phương, đa phương và nhiều tổ chức quốc tế.

Nghị định số 119/2026/NĐ-CP là sự cụ thể hóa kịp thời chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về quản lý nợ công; đồng thời bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với các luật có liên quan, nhất là Luật Ngân sách Nhà nước năm 2025. Trọng tâm của Nghị định là khắc phục những bất cập kéo dài trong quy trình chuẩn bị, đàm phán, ký kết và triển khai các chương trình, dự án sử dụng vốn ODA.

Điểm mới nổi bật của Nghị định là việc áp dụng cơ chế “đề xuất khoản vay”, góp phần đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian xử lý, nâng cao tính kịp thời trong tổ chức thực hiện dự án. Cùng với đó, việc tăng cường phân cấp, phân quyền trong đàm phán và điều chỉnh thỏa thuận vay không chỉ phát huy tính chủ động của cơ quan chủ quản mà còn gắn với yêu cầu nâng cao trách nhiệm giải trình.

Đáng chú ý, Nghị định cũng đặt ra yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài chính, góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch và hiệu quả giám sát quá trình giải ngân, sử dụng vốn.

Theo định hướng được công bố tại Hội thảo, trong giai đoạn 2026–2030, việc thu hút và sử dụng vốn ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài sẽ được tập trung có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên các lĩnh vực then chốt, có tính lan tỏa cao như phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Dự kiến tổng vốn vay ODA và vay ưu đãi nước ngoài trong giai đoạn này khoảng 38,2 tỷ USD. Tuy nhiên, quan điểm xuyên suốt là quản lý chặt chẽ, sử dụng hiệu quả, bảo đảm an toàn nợ công; trong đó, vốn vay nước ngoài chỉ là nguồn bổ sung quan trọng, sau khi đã phát huy tối đa nội lực.

Để nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn, các giải pháp trọng tâm được xác định gồm: tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách; tăng cường hợp tác với các đối tác phát triển; nâng cao chất lượng công tác chuẩn bị và triển khai dự án; đồng thời chú trọng quản lý rủi ro, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực thực thi.

Việc phổ biến Nghị định số 119/2026/NĐ-CP gắn với triển khai định hướng giai đoạn 2026–2030 góp phần tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động của các bộ, ngành, địa phương; qua đó nâng cao hiệu quả huy động, quản lý và sử dụng nguồn vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài.

Đây là cơ sở quan trọng để tăng cường phối hợp với các đối tác phát triển, phát huy hiệu quả nguồn lực tài chính quốc tế, đóng góp thiết thực vào việc thực hiện các mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong thời kỳ mới.