Dấu ấn Việt Nam trên hành trình gìn giữ hòa bình thế giới

Từ khát vọng hòa bình của nhân loại

Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ra đời năm 1948, khi Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc triển khai phái bộ đầu tiên tại Trung Đông nhằm giám sát việc thực thi thỏa thuận đình chiến giữa các bên xung đột. Từ những quan sát viên quân sự ban đầu, hoạt động gìn giữ hòa bình ngày càng phát triển cả về quy mô lẫn tính chất nhiệm vụ.

Trong bối cảnh thế giới liên tục xuất hiện xung đột sắc tộc, nội chiến, khủng bố, thiên tai và khủng hoảng nhân đạo, lực lượng gìn giữ hòa bình không chỉ thực hiện nhiệm vụ quân sự mà còn tham gia tái thiết xã hội, hỗ trợ nhân đạo, bảo vệ dân thường, bảo vệ phụ nữ và trẻ em, rà phá bom mìn, xây dựng cơ sở hạ tầng và hỗ trợ tiến trình hòa giải.

Tính đến nay, Liên hợp quốc đã triển khai hàng chục phái bộ tại nhiều khu vực trên thế giới như Nam Sudan, Cộng hòa Trung Phi, Liban, Congo, Abyei... Hàng trăm nghìn quân nhân đến từ hơn 120 quốc gia đã tham gia sứ mệnh gìn giữ hòa bình. Không ít người đã ngã xuống trong khi làm nhiệm vụ. Nhưng chính sự hy sinh ấy càng khẳng định giá trị thiêng liêng của hòa bình và tinh thần nhân văn quốc tế.

Việt Nam - từ một dân tộc yêu chuộng hòa bình đến quốc gia tích cực đóng góp cho hòa bình thế giới

Lịch sử dân tộc Việt Nam là lịch sử của khát vọng độc lập, tự do và hòa bình. Trải qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, nhân dân Việt Nam đã phải đối mặt với nhiều cuộc chiến tranh xâm lược, chịu biết bao đau thương, mất mát để bảo vệ chủ quyền và quyền được sống trong hòa bình. Hơn ai hết Việt Nam hiểu rằng hòa bình không phải điều tự nhiên có được mà là thành quả của biết bao hy sinh, mất mát và nỗ lực gìn giữ của cả cộng đồng quốc tế.

Sau ngày đất nước thống nhất, Việt Nam luôn kiên định đường lối đối ngoại hòa bình, độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế; mong muốn là bạn, là đối tác tin cậy và là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế. Từ một quốc gia từng nhận được sự hỗ trợ của bạn bè quốc tế trong công cuộc tái thiết đất nước sau chiến tranh, Việt Nam ngày nay đã từng bước trưởng thành, chủ động đóng góp vào các hoạt động quốc tế vì hòa bình, ổn định và phát triển bền vững.

Việc tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc là bước phát triển về đối ngoại quốc phòng và thể hiện trách nhiệm chính trị, đạo lý và tinh thần nhân văn của con người Việt Nam đối với cộng đồng quốc tế.

Năm 2014, Việt Nam chính thức cử những sĩ quan đầu tiên tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc. Đây là dấu mốc đặc biệt quan trọng, khẳng định quyết tâm hội nhập quốc tế sâu rộng của Quân đội nhân dân Việt Nam. Là dân tộc từng chịu nhiều đau thương mất mát do chiến tranh, Việt Nam hơn ai hết hiểu giá trị của hòa bình.

Người lính “mũ nồi xanh” Việt Nam đã có mặt tại Nam Sudan, Abyei và nhiều cơ quan của Liên hợp quốc với các nhiệm vụ như: Quan sát viên quân sự, sĩ quan tham mưu, quân y, công binh, hậu cần, điều phối quân dân sự, bảo vệ phụ nữ và trẻ em. Ở bất cứ nhiệm vụ nào, lực lượng Việt Nam cũng thể hiện tinh thần kỷ luật, chuyên nghiệp và nhân văn.

Dấu ấn của những bệnh viện dã chiến mang màu cờ đỏ sao vàng

Một trong những dấu ấn nổi bật nhất của Việt Nam trong hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc chính là việc triển khai Bệnh viện dã chiến cấp 2 tại Nam Sudan. Khi những chuyến bay quân sự đầu tiên đưa các y, bác sĩ Việt Nam tới Bentiu - vùng đất khắc nghiệt của châu Phi - không ít người đã lo ngại về khả năng thích ứng của lực lượng Việt Nam trước điều kiện thời tiết khắc nghiệt, dịch bệnh, xung đột vũ trang và thiếu thốn đủ bề. Nhưng vượt lên tất cả, các y bác sĩ quân y Việt Nam đã nhanh chóng khẳng định năng lực chuyên môn và bản lĩnh nghề nghiệp.

Dưới sự chỉ huy của Thượng tá, bác sĩ Trần Quốc Việt - Giám đốc đầu tiên của Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 1 - lực lượng quân y Việt Nam đã thực hiện thành công hàng nghìn ca khám chữa bệnh, nhiều ca cấp cứu phức tạp cho binh sĩ Liên hợp quốc và người dân địa phương.

Không chỉ điều trị bệnh, các bác sĩ Việt Nam còn mang đến sự sẻ chia và tình người cho người dân châu Phi nghèo khó. Hình ảnh những nữ quân y Việt Nam tận tình chăm sóc trẻ em, phát thuốc miễn phí, hướng dẫn phòng dịch đã để lại nhiều xúc động với bạn bè quốc tế.

Đại úy Đỗ Thị Hằng Nga là một trong những gương mặt tiêu biểu như thế. Trong nhiều bài chia sẻ với báo chí, chị kể về những ngày trực cấp cứu giữa cái nóng hơn 40 độ C, về những đứa trẻ suy dinh dưỡng, những bệnh nhân bị thương vì xung đột và cả những giọt nước mắt xúc động của người dân địa phương khi được cứu chữa.

Các bệnh viện dã chiến của Việt Nam còn được Liên hợp quốc đánh giá cao ở khả năng kiểm soát dịch bệnh, quản lý hậu cần và tổ chức điều hành. Nhiều cán bộ quân y Việt Nam được trao Huy chương Vì sự nghiệp gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc.

Những người lính công binh mở đường cho hòa bình

Nếu các y bác sĩ quân y gieo mầm hy vọng bằng sự sống thì những người lính công binh Việt Nam lại âm thầm kiến tạo hạ tầng cho hòa bình. Tại khu vực Abyei - nơi được coi là một trong những điểm nóng phức tạp của châu Phi - Đội Công binh Việt Nam đã thực hiện hàng loạt công trình quan trọng như sửa chữa đường sá, dựng cầu tạm, xây dựng doanh trại, cải tạo sân bay dã chiến và hỗ trợ dân sinh.

Trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, nhiều tháng mưa lũ kéo dài, thiết bị thiếu thốn, nguy cơ mất an toàn luôn hiện hữu, nhưng những người lính công binh Việt Nam vẫn ngày đêm làm việc với tinh thần trách nhiệm cao nhất. Đại tá Phạm Văn Hạnh - chỉ huy Đội Công binh Việt Nam tại Abyei - từng chia sẻ rằng mỗi con đường được sửa chữa không chỉ phục vụ hoạt động của Liên hợp quốc mà còn mở ra cơ hội giao thương, cứu trợ và kết nối cho người dân địa phương.

Không dừng lại ở nhiệm vụ chuyên môn, các chiến sĩ Việt Nam còn tổ chức nhiều hoạt động nhân đạo như: Hỗ trợ trường học, tặng quà trẻ em, sửa chữa nhà cửa cho người dân, hướng dẫn kỹ năng vệ sinh phòng bệnh, giúp đỡ cộng đồng trong thiên tai. Chính những hành động giản dị ấy đã khiến hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” trở nên gần gũi giữa châu Phi xa xôi.

Những nữ quân nhân Việt Nam - vẻ đẹp của trí tuệ và lòng nhân ái

Một điểm đặc biệt của lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam là tỷ lệ nữ quân nhân tham gia luôn ở mức cao so với yêu cầu của Liên hợp quốc. Trong môi trường quốc tế nhiều áp lực và hiểm nguy, các nữ quân nhân Việt Nam đã chứng minh năng lực không thua kém đồng nghiệp nam.

Thượng tá, tiến sĩ Hoàng Kim Phụng là nữ sĩ quan đầu tiên của Việt Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc. Bà được xem là một trong những người đặt nền móng quan trọng cho quá trình xây dựng lực lượng “mũ nồi xanh” Việt Nam.

Bằng trình độ chuyên môn, khả năng ngoại ngữ và kinh nghiệm quốc tế, bà đã góp phần đưa hình ảnh nữ quân nhân Việt Nam đến gần hơn với bạn bè thế giới.

Bên cạnh đó còn có những gương mặt tiêu biểu như: Thượng tá Nguyễn Thị Minh Phương, Trung tá Hà Thị Minh Thu, Đại úy Nguyễn Thị Liên. Họ không chỉ làm tốt nhiệm vụ quân sự mà còn trở thành cầu nối nhân văn với cộng đồng sở tại thông qua các hoạt động chăm sóc phụ nữ, trẻ em, hỗ trợ giáo dục và truyền thông cộng đồng.

Trong nhiều cuộc tiếp xúc với người dân châu Phi, hình ảnh những nữ quân nhân Việt Nam trong màu áo xanh Liên hợp quốc đã trở thành biểu tượng của sự thân thiện, bao dung và trách nhiệm.

Khẳng định vị thế và trách nhiệm quốc tế của Việt Nam

Nhìn lại hơn 10 năm tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, có thể khẳng định Việt Nam đã đi một chặng đường dài đầy tự hào. Từ một quốc gia từng nhận sự hỗ trợ quốc tế sau chiến tranh, Việt Nam hôm nay đã trở thành quốc gia tích cực đóng góp cho hòa bình toàn cầu.

Những thành công của lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam không chỉ thể hiện năng lực hội nhập quốc tế của Quân đội nhân dân Việt Nam mà còn phản ánh đường lối đối ngoại đúng đắn của Đảng và Nhà nước: Độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác, phát triển, là bạn, là đối tác tin cậy của cộng đồng quốc tế.

Thông qua hoạt động gìn giữ hòa bình, hình ảnh Việt Nam yêu chuộng hòa bình, trách nhiệm và nhân văn ngày càng được cộng đồng quốc tế ghi nhận.

Nhiều sĩ quan Việt Nam được Liên hợp quốc đánh giá cao về trình độ chuyên môn, kỹ năng phối hợp đa quốc gia và tác phong chuyên nghiệp. Các đơn vị của Việt Nam luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, bảo đảm an toàn tuyệt đối. Đặc biệt, tinh thần “giúp bạn như giúp mình”, sự chân thành và gần gũi của quân nhân Việt Nam đã để lại nhiều tình cảm tốt đẹp với nhân dân sở tại.

Thế giới hôm nay vẫn còn nhiều bất ổn bởi xung đột, chiến tranh, biến đổi khí hậu, dịch bệnh và khủng hoảng nhân đạo. Điều đó đồng nghĩa với việc sứ mệnh gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc sẽ tiếp tục đối mặt nhiều khó khăn và thách thức.

Trong bối cảnh ấy, Việt Nam xác định tiếp tục mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc; chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nâng cao năng lực ngoại ngữ, chuyên môn và khả năng phối hợp quốc tế.

Mỗi quân nhân “mũ nồi xanh” mang theo truyền thống yêu chuộng hòa bình của dân tộc, tinh thần nhân văn của Bộ đội Cụ Hồ và khát vọng chung tay xây dựng một thế giới an toàn hơn, tốt đẹp hơn.

Nhân Ngày Quốc tế Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc 29-5, càng thêm trân trọng những đóng góp thầm lặng nhưng lớn lao của những người lính “mũ nồi xanh” Việt Nam nơi tuyến đầu gìn giữ hòa bình thế giới. Giữa những vùng đất còn khói lửa, bất ổn và nghèo khó, người lính Việt Nam vẫn đang tỏa sáng như biểu tượng của trách nhiệm, lòng nhân ái và khát vọng hòa bình bền vững cho nhân loại.