Dấu ấn Bộ đội Phòng không - Không quân trên địa bàn Nam Trung Bộ

Trận chiến không tiếng súng

Ngược dòng thời gian về những năm 2020-2021, khi đại dịch COVID-19 bủa vây, cùng với cả nước, người dân nơi dải đất miền Trung rơi vào tình cảnh “nội bất xuất, ngoại bất nhập”. Trong bối cảnh ấy, các đơn vị như Sư đoàn Không quân 372, Sư đoàn Phòng không 375, 377 và Trường Sĩ quan Không quân đã lập tức chuyển trạng thái sang “thời chiến” và nhanh chóng phối hợp chặt chẽ với lực lượng của địa phương để triển khai nhiều biện pháp phòng, chống dịch hiệu quả.

Cán bộ, chiến sĩ không quản ngại nguy hiểm, đi từng ngõ, gõ từng nhà để tuyên truyền và vận động nhân dân phòng dịch. Đồng thời tổ chức thiết lập, vận hành nhiều khu cách ly tập trung và cử lực lượng quân y tham gia chăm sóc, điều trị bệnh nhân cũng như hỗ trợ thuốc men và trang thiết bị khử khuẩn cho các địa phương.

Thiếu tướng Vũ Đại Dương - Phó Tư lệnh Quân chủng PK-KQ, nguyên Sư đoàn trưởng Sư đoàn 377 giai đoạn 2020-2022, nhớ lại: “Lúc bấy giờ, lệnh phát ra là mệnh lệnh từ trái tim, nghĩa đồng bào là trên hết. Chúng tôi xác định “chống dịch như chống giặc”, nhiệm vụ cứu dân là nhiệm vụ chiến đấu hàng đầu. Anh em đã chủ động nhường từng chiếc giường, dồn dịch doanh trại để đón gần 400 bà con từ nước ngoài về cách ly. Nhìn bộ đội ngủ lán, nhường cơm xẻ áo cho dân, chúng tôi mới thấy hết giá trị của hai chữ đồng chí, đồng bào.”

Không chỉ dừng lại ở việc nhường chỗ ở, lực lượng quân y của đơn vị còn xông pha vào các “vùng đỏ”, thiết lập 3 cơ sở điều trị với quy mô gần 400 giường bệnh. Từng viên thuốc, bữa ăn đều được các chiến sĩ chăm chút, cấp phát miễn phí cho bà con, tạo nên một “pháo đài xanh” vững chắc giữa lòng TP. Cam Ranh (tỉnh Khánh Hòa).

Những “cánh chim sắt” vượt lũ, giúp dân

Đặc thù địa hình Nam Trung Bộ vốn phức tạp, thường xuyên phải đối mặt với bão lũ và sạt lở. Đặc biệt, trận lũ lịch sử tháng 10 và tháng 11 năm 2025 đã biến nhiều khu vực tại Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk và Khánh Hòa thành những “ốc đảo” bị chia cắt hoàn toàn.

Giữa mịt mù mưa giông, khi các phương tiện đường bộ hoàn toàn tê liệt, tiếng động cơ gầm vang của trực thăng Trung đoàn 917 (Sư đoàn 370) và Trung đoàn 930 (Sư đoàn 372) vang lên như một lời khẳng định về sự sống. Trong điều kiện tầm nhìn hạn chế, gió giật mạnh, những phi công của Quân chủng PK-KQ vẫn dũng cảm điều khiển “chim sắt” đáp xuống các sân bay Tuy Hòa và Phù Cát để thiết lập cầu hàng không cứu trợ nhân dân.

Hàng chục tấn nhu yếu phẩm đã được thả xuống các vùng cô lập. Dưới mặt đất, xe đặc chủng và xuồng cứu nạn của Sư đoàn 372, 375, 377 và Trường Sĩ quan Không quân lầm lũi tiến vào vùng ngập nặng để sơ tán người già và trẻ nhỏ. Khi con nước dữ rút đi, hàng nghìn ngày công lao động của chiến sĩ lại đổ xuống để dọn dẹp bùn đất, sửa sang lại từng mái nhà cho bà con. Riêng Sư đoàn 372 đã huy động cả đoàn xe tải xuyên đêm, mang theo chăn màn, thuốc men tiếp tế cho những gia đình vừa trắng tay sau lũ.

Đặc biệt, tháng 12 năm 2025, thực hiện “Chiến dịch Quang Trung” do Thủ tướng Chính phủ phát động. Quân chủng PK-KQ được giao nhiệm vụ xây dựng 21 căn nhà cho các hộ dân bị thiệt hại nặng sau mưa lũ tại tỉnh Đắk Lắk. Sư đoàn 372, Sư đoàn 375, Sư đoàn 377 và Trường Sĩ quan Không quân là các đơn vị được Quân chủng PK-KQ giao nhiệm vụ thực hiện đã nhanh chóng tổ chức lực lượng hành quân hàng trăm ki-lô-mét đến các địa bàn xã Sơn Hòa và xã Tuy An Đông để khảo sát, thi công nhà ở cho người dân.

Với tinh thần “Thần tốc hành quân - thần tốc thi công - thần tốc về đích”, những người lính vốn quen với tay súng, tay lái nay trở thành những tay thợ nề lành nghề và chỉ sau gần một tháng, những căn nhà mới đã được hoàn thành, bảo đảm chất lượng, vượt tiến độ so với yêu cầu đề ra.

Trong chuyến công tác đầu Xuân Bính Ngọ 2026, chúng tôi có dịp ghé thăm ngôi nhà mới của cụ Ngô Chim (96 tuổi) tại xã Tuy An Đông. Ngôi nhà kiên cố được cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn 377 trực tiếp xây dựng. Đứng trong ngôi nhà mới khang trang, cụ nắm chặt tay chúng tôi, đôi mắt rưng rưng cảm động: “Sau lũ, nhà tôi bị sập hoàn toàn và cứ ngỡ đời mình thế là hết vì dù có được hỗ trợ cũng khó xây lại, do không có tiền thuê thợ. Khi thấy các chú bộ đội PK-KQ đến giúp, tôi rất mừng, các chú miệt mài làm ngày, làm đêm, chưa đầy một tháng đã hoàn thành ngôi nhà kiên cố, chắc chắn hơn cả mong đợi. Bây giờ thì tôi thực sự yên tâm rồi. Cảm ơn các chú bộ đội PK-KQ nhiều lắm”.

Gửi trọn niềm tin vào người chiến sĩ canh trời

Những ngày đầu tháng 3 năm 2026, không khí hướng tới cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI lan tỏa khắp các nẻo đường Nam Trung Bộ. Tại tỉnh Khánh Hòa, cử tri bày tỏ sự quan tâm và kỳ vọng đối với các ứng cử viên đại biểu Quốc hội khóa XVI, trong đó có Thiếu tướng Vũ Đại Dương - Phó Tư lệnh Quân chủng PK-KQ.

Tâm sự với chúng tôi, nhiều cử tri cho rằng, những cán bộ Quân đội khi tham gia cơ quan dân cử sẽ mang đến góc nhìn thực tiễn, kinh nghiệm và tinh thần trách nhiệm cao trong việc tham gia hoạch định chính sách, nhất là các vấn đề gắn kết giữa phát triển kinh tế với bảo đảm quốc phòng - an ninh.

Ông Huỳnh Công Tuấn (cử tri Tổ 39, phường Phan Rang) bày tỏ sự tâm huyết bằng cái nhìn của một người dân từng được bộ đội giúp đỡ: “Chúng tôi cần những đại biểu nói đi đôi với làm, có bản lĩnh thép của người lính. Mong các anh khi tham gia Quốc hội sẽ tham mưu, đề xuất với Quốc hội những giải pháp thiết thực về phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn. Chẳng hạn như đầu tư thêm trực thăng, xuồng cao tốc, các thiết bị dò tìm nạn nhân để cứu dân kịp thời hơn nữa. Có lính giỏi, trang bị mạnh thì dân càng yên tâm bám biển, bám làng.”

Còn ông Nguyễn Văn Cảnh - Phó Chủ tịch UBND xã Bác Ái Tây, tỉnh Khánh Hòa cho biết: “Cử tri địa phương rất tin tưởng Thiếu tướng Vũ Đại Dương - Phó Tư lệnh Quân chủng PK-KQ. Với kinh nghiệm nhiều năm gắn bó với địa bàn tỉnh Khánh Hòa, nếu trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, đồng chí sẽ tiếp tục kiến nghị những chủ trương, chính sách phù hợp nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số cũng như bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống gắn với nhiệm vụ bảo đảm quốc phòng - an ninh trên địa bàn”.

Có thể khẳng định, ký ức về những ngày gian khó dần trôi qua, nhưng hình ảnh người chiến sĩ PK-KQ sẽ còn mãi in đậm trong tâm trí người dân Nam Trung Bộ. Những ngôi nhà tình nghĩa, những chuyến bay cứu trợ chính là minh chứng sống động nhất cho phẩm chất cao đẹp của “Bộ đội Cụ Hồ” trong thời kỳ mới. Họ luôn sẵn sàng vì nhân dân phục vụ, vì bình yên cuộc sống của đồng bào trên mọi miền Tổ quốc.