Đảng không làm thay việc của Chính phủ

Trong tổ chức quyền lực của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, một nguyên tắc có tính nền tảng, là: Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Chính phủ điều hành.

Nghĩa là, Đảng lãnh đạo bằng cương lĩnh, đường lối, chủ trương; Nhà nước (trong đó có Chính phủ) tổ chức thực hiện bằng pháp luật, cơ chế, chính sách, điều hành cụ thể. 

Nguyên tắc ấy không chỉ được khẳng định trong Hiến pháp, mà còn được kiểm nghiệm qua thực tiễn đổi mới bốn thập kỷ qua.

Vì vậy, ý kiến cho rằng “Đảng không nên làm thay việc của Chính phủ” là đúng về nguyên lý.

Nhưng nếu từ đó quy kết rằng, Chỉ thị 57-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường bảo đảm an ninh mạng, bảo mật thông tin, an ninh dữ liệu trong hệ thống chính trị, do đồng chí Trần Cẩm Tú, thay mặt Ban Bí thư vừa ký ban hành là sự “lấn sân điều hành”, thì đó là một cách hiểu sai bản chất vấn đề.

Trước hết, cần khẳng định, Chỉ thị 57-CT/TW của Ban Bí thư không phải là văn bản điều hành. Chỉ thị không quy định quy trình kỹ thuật, không phân bổ ngân sách, không giao chỉ tiêu hành chính, càng không thay Chính phủ ban hành chính sách quản lý nhà nước về an ninh mạng hay an ninh dữ liệu.

Nội dung cốt lõi của Chỉ thị 57 là xác lập yêu cầu chính trị và trách nhiệm lãnh đạo đối với an ninh mạng, bảo mật thông tin trong toàn bộ hệ thống chính trị.

Đây là điểm mấu chốt cần được nhận thức thẳng thắn, và thảo luận (nếu có).

An ninh mạng hiện nay không còn là vấn đề thuần túy kỹ thuật hay nghiệp vụ công nghệ thông tin đơn thuần. Nó liên quan trực tiếp đến bí mật quốc gia, bí mật Đảng, dữ liệu chiến lược, gắn với hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan nhà nước, đoàn thể chính trị - xã hội.

Nếu chỉ xem đây là việc riêng của Chính phủ hay của một vài bộ, ngành chuyên môn, thì sẽ để lọt khoảng trống trách nhiệm chính trị, đó là nơi mà kỷ luật Đảng, ý thức nêu gương của cán bộ lãnh đạo chưa được đặt đúng vị trí.

Thực tiễn cho thấy, nhiều nguy cơ mất an ninh thông tin không xuất phát từ thiếu công nghệ, mà từ sự chủ quan, lỏng lẻo trong tổ chức, khoán trắng cho bộ phận kỹ thuật, thậm chí coi nhẹ nguyên tắc bảo mật trong sinh hoạt, điều hành của tổ chức Đảng.

Đây không phải là vấn đề mà Chính phủ có thể giải quyết chỉ bằng mệnh lệnh hành chính. Nó đòi hỏi sự chấn chỉnh từ gốc, nghĩa là từ nhận thức và trách nhiệm chính trị, điều chỉ có thể được đặt ra bằng vai trò lãnh đạo của Đảng.

Chỉ thị 57 vì thế không “làm thay”, mà làm đúng phần việc của Đảng, đó là thống nhất nhận thức, nâng tầm ưu tiên chiến lược, buộc người đứng đầu cấp ủy, cơ quan, đơn vị phải coi an ninh mạng, an ninh dữ liệu là một bộ phận của nhiệm vụ chính trị, chứ không phải việc phụ trợ.

Trên cơ sở đó, Chính phủ mới có đủ nền tảng chính trị để cụ thể hóa bằng luật pháp, cơ chế, chương trình hành động và nguồn lực.

Cũng cần nói rõ, nếu trong quá trình thực hiện Chỉ thị 57, có nơi để xảy ra tình trạng cấp ủy can thiệp sâu vào nghiệp vụ, chỉ đạo vi mô, hành chính hóa chỉ thị chính trị, thì đó không phải là lỗi của Chỉ thị, mà là sự hiểu sai và thực hiện sai vai trò lãnh đạo của Đảng.

Ranh giới giữa lãnh đạo và quản lý phải được giữ nghiêm, bằng việc: Đảng định hướng, giám sát, chịu trách nhiệm chính trị; Chính phủ tổ chức thực hiện, chịu trách nhiệm quản trị và hiệu quả.

Vấn đề vì thế không nằm ở việc có hay không có Chỉ thị 57, mà nằm ở năng lực phân vai và kỷ luật quyền lực trong hệ thống chính trị.

Khi ranh giới ấy được tôn trọng, xác lập chính xác vai trò vị trí, thì Chỉ thị của Đảng không làm yếu Chính phủ, mà ngược lại, tăng sức mạnh điều hành của Chính phủ bằng sự thống nhất ý chí và hành động từ trên xuống dưới.

Nói chính xác hơn, Đảng không làm thay Chính phủ, nhưng Đảng không thể đứng ngoài những vấn đề mang tính sống còn của chế độ.

Chỉ thị 57 là một minh chứng cho sự lãnh đạo đúng vai, đúng tầm trong bối cảnh an ninh phi truyền thống ngày càng gay gắt và phức tạp.