ĐẶC CÁCH TÍN DỤNG CHO 18 DỰ ÁN TRỌNG ĐIỂM: Khơi thông nguồn lực, tạo động lực tăng trưởng mới

Tháo gỡ điểm nghẽn về vốn cho các công trình chiến lược

Trong bối cảnh nhu cầu đầu tư hạ tầng của Việt Nam ngày càng lớn trong khi nguồn lực ngân sách nhà nước còn hạn chế, việc huy động hiệu quả nguồn vốn xã hội, đặc biệt là vốn tín dụng ngân hàng và nguồn lực của khu vực kinh tế tư nhân, được xác định là giải pháp quan trọng để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển. Trên cơ sở đó, Ngân hàng Nhà nước đã quyết định các khoản tín dụng phát sinh đối với 18 dự án trọng điểm của Công ty Cổ phần Tập đoàn Mặt Trời (Sun Group), Tập đoàn Vingroup và Công ty Cổ phần Hạ tầng Hàng không Masterise sẽ không tính vào hạn mức tăng trưởng tín dụng (room tín dụng) của các ngân hàng thương mại.

Theo cơ chế này, các khoản cho vay đối với những dự án trọng điểm quốc gia như hệ thống công trình phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC 2027, các dự án đầu tư theo phương thức đối tác công - tư (PPP), các dự án thuộc Cảng hàng không quốc tế Gia Bình cùng nhiều công trình hạ tầng quan trọng khác sẽ được loại trừ khi xác định hạn mức tăng trưởng tín dụng hằng năm. Điều này tạo thêm dư địa để các tổ chức tín dụng mạnh dạn bố trí nguồn vốn trung và dài hạn cho các dự án quy mô lớn mà không ảnh hưởng đến khả năng cung ứng tín dụng đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh của nền kinh tế.

Theo các chuyên gia kinh tế, quyết định này phát đi thông điệp rõ ràng về sự linh hoạt trong điều hành chính sách tiền tệ. Thay vì điều hành theo hướng cứng nhắc, Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước đã lựa chọn cơ chế phù hợp để ưu tiên nguồn lực cho những công trình có sức lan tỏa lớn, tạo nền tảng nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Một trong những dự án được kỳ vọng hưởng lợi từ cơ chế mới là hệ thống công trình phục vụ APEC 2027 tại Phú Quốc do Sun Group đầu tư với tổng mức đầu tư gần 91.600 tỷ đồng. Không chỉ đáp ứng yêu cầu tổ chức sự kiện quốc tế, dự án còn hướng tới hình thành hệ sinh thái du lịch, nghỉ dưỡng hiện đại, tạo động lực phát triển lâu dài cho địa phương và khu vực.

Thực tiễn của nhiều nền kinh tế phát triển cho thấy, đầu tư mạnh vào hạ tầng chiến lược luôn là bước đi mang tính quyết định trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Hệ thống sân bay, cảng biển, logistics, đường sắt và các công trình phục vụ hội nhập quốc tế không chỉ tạo ra giá trị trước mắt mà còn mở rộng không gian phát triển trong nhiều thập niên tiếp theo. Nếu được triển khai đồng bộ từ cơ chế chính sách, nguồn vốn đến quản trị và giám sát thực hiện, 18 dự án trọng điểm sẽ góp phần hình thành các cực tăng trưởng mới, thúc đẩy liên kết vùng, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và tạo nền tảng phát triển bền vững.

Đáng chú ý, cơ chế tín dụng lần này không chỉ tháo gỡ khó khăn về vốn mà còn tạo điều kiện để các doanh nghiệp tư nhân có năng lực tài chính, quản trị và công nghệ tham gia sâu hơn vào các dự án hạ tầng quy mô quốc gia. Đây cũng là bước cụ thể hóa chủ trương của Đảng về phát huy vai trò của kinh tế tư nhân, phù hợp với kinh nghiệm phát triển của nhiều quốc gia châu Á như Nhật Bản và Hàn Quốc.

Điều hành linh hoạt nhưng vẫn bảo đảm an toàn hệ thống

Thông tin rõ hơn về chủ trương này tại họp báo sơ kết hoạt động ngân hàng 6 tháng đầu năm, ông Phạm Chí Quang - Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ cho biết, Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước luôn đặc biệt quan tâm đến tăng trưởng tín dụng, bởi đây là “mạch máu” của nền kinh tế. Theo ông Phạm Chí Quang, việc loại trừ dư nợ khỏi room tín dụng đối với 18 dự án của ba tập đoàn kinh tế tư nhân cùng một số lĩnh vực như phát triển khu công nghiệp, khu chế xuất và nhà ở là do đây đều là các dự án trọng điểm quốc gia, có quy mô lớn và tạo hiệu ứng lan tỏa đối với phát triển kinh tế - xã hội.

Ông Phạm Chí Quang nhấn mạnh, các dự án này cùng với chương trình phát triển nhà ở xã hội, nhà cho thuê, bất động sản khu công nghiệp, khu chế xuất sẽ góp phần mở rộng tổng cầu, nâng cao tổng cung của nền kinh tế, từ đó thúc đẩy tăng trưởng GDP. “Ngân hàng Nhà nước quyết định không tính dư nợ vào room tín dụng để doanh nghiệp yên tâm đầu tư vào các dự án trọng điểm quốc gia. Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước cũng đang nghiên cứu cơ chế tái cấp vốn cho các công trình trọng điểm quốc gia, đặc biệt là các dự án nhà ở xã hội và nhà cho thuê nhằm tạo thêm nguồn lực tín dụng phục vụ mục tiêu tăng trưởng GDP ở mức hai con số trong thời gian tới”, ông Phạm Chí Quang cho biết thêm.

Lãnh đạo Vụ Chính sách tiền tệ cũng chỉ ra thực tế, trong khoảng 5 năm trở lại đây, tốc độ tăng trưởng tín dụng luôn cao hơn đáng kể so với tốc độ huy động vốn. Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước, giai đoạn 2021-2025, tăng trưởng tín dụng bình quân cao hơn tăng trưởng huy động khoảng 3,8% mỗi năm. Đến ngày 15-6-2026, tín dụng toàn hệ thống tăng 6,3%, trong khi huy động vốn chỉ tăng 4,3%. Diễn biến này khiến áp lực cân đối nguồn vốn của các tổ chức tín dụng ngày càng lớn. Hệ số cho vay trên huy động (LDR) bằng đồng Việt Nam hiện ở mức khoảng 112%, phản ánh việc các ngân hàng phải huy động thêm nhiều nguồn vốn ngoài tiền gửi để đáp ứng nhu cầu vay vốn của nền kinh tế.

Ông Phạm Chí Quang khẳng định, đây không phải áp lực về thanh khoản. Hệ thống ngân hàng vẫn bảo đảm đầy đủ khả năng chi trả, đáp ứng kịp thời nhu cầu rút tiền của người dân và doanh nghiệp để hỗ trợ hệ thống ngân hàng trong bối cảnh huy động vốn tăng chậm. Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ. Trong đó, Nghị quyết số 168 của Chính phủ cho phép nâng tỷ lệ tiền gửi của Kho bạc Nhà nước tại các ngân hàng thương mại nhà nước vượt mức giới hạn trước đây, qua đó bổ sung thêm nguồn vốn cho hệ thống ngân hàng và tăng khả năng cung ứng tín dụng cho nền kinh tế.