Cựu chiến binh đánh thức sức mạnh của thế hệ mai sau

Không thể đứng ngoài mặt trận tư tưởng

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không phải là một nhiệm vụ nhất thời, càng không phải công việc riêng của những người làm công tác tuyên giáo, lý luận hay báo chí. Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị đã khẳng định rõ: Bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch là nội dung cơ bản, hệ trọng, sống còn của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân. Nhận thức ấy càng có ý nghĩa trong bối cảnh hiện nay.

Không gian chiến lược đã mở rộng. Cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt; các vấn đề an ninh truyền thống và phi truyền thống đan xen; khoa học - công nghệ, trí tuệ nhân tạo, mạng xã hội và truyền thông số làm thay đổi căn bản phương thức tạo lập, truyền bá và tiếp nhận thông tin. Một thông tin sai có thể được tạo ra trong vài phút, nhưng đủ sức gây nhiễu nhận thức của hàng triệu người. Một đoạn video bị cắt ghép, một giọng nói giả bằng công nghệ AI, một tài khoản ẩn danh, một “chuyên gia tự phong” cũng có thể tạo ra những câu chuyện tưởng như có thật.

Đáng chú ý là phương thức chống phá ngày nay không nhất thiết bắt đầu bằng những luận điệu chống Đảng trực diện. Có khi nó bắt đầu bằng một câu hỏi tưởng như “khách quan”; một thông tin chưa kiểm chứng; một sự việc cá biệt được thổi phồng; một khuyết điểm có thật bị quy chụp thành bản chất; một hiện tượng tiêu cực bị sử dụng để phủ nhận toàn bộ thành quả của đất nước. Đích đến cuối cùng vẫn là làm suy giảm niềm tin, gây hoài nghi, chia rẽ Đảng với Nhân dân, Quân đội với Nhân dân, người dân với Nhà nước; thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” từ bên trong.

Trong tình hình đó, không một lực lượng nào có thể đứng ngoài. CCB càng không thể đứng ngoài. Bởi họ chính là những người đã từng đứng ở tuyến đầu bảo vệ Tổ quốc; từng chứng kiến những mất mát mà hòa bình hôm nay phải đánh đổi bằng máu xương. Với vốn sống, bản lĩnh, uy tín và trải nghiệm lịch sử, CCB có những lợi thế mà không phải lực lượng nào cũng có.

Trận địa mới với nhiều phương thức tác chiến mới

Hội CCB Việt Nam là tổ chức chính trị - xã hội, thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân, hoạt động dưới sự lãnh đạo của Đảng. Một trong những nhiệm vụ cơ bản của Hội là tham gia xây dựng, bảo vệ Đảng, chính quyền, chế độ xã hội chủ nghĩa; đấu tranh chống các âm mưu, hoạt động chống phá và các quan điểm sai trái, thù địch. Điều đó cho thấy, tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không phải nhiệm vụ “được giao thêm” cho CCB, mà nằm trong chính bản chất, chức năng, nhiệm vụ chính trị của Hội.

Trận địa tư tưởng hôm nay không chỉ nằm ở các hội trường, giảng đường hay cơ quan báo chí. Nó nằm ngay trong từng khu dân cư, từng gia đình, từng cuộc trò chuyện, từng chiếc điện thoại thông minh và từng tài khoản mạng xã hội. Ở đâu có thông tin xuyên tạc thì ở đó cần có người nhận diện. Ở đâu xuất hiện hoài nghi, dao động thì ở đó cần tiếng nói có trách nhiệm. Ở đâu lịch sử bị bóp méo thì ở đó cần những nhân chứng biết sự thật lên tiếng. Và CCB chính là một trong những lực lượng có điều kiện làm tốt điều đó.

 Một mặt trận đặc biệt quan trọng của các CCB là đấu tranh chống xuyên tạc lịch sử. Có những người chưa từng trải qua chiến tranh, nhưng lại tự cho mình quyền phán xét lịch sử bằng những đoạn video vài phút. Có những sự kiện được cắt khỏi bối cảnh; những nhân vật lịch sử bị đánh tráo vai trò; những hy sinh của thế hệ cha anh bị phủ nhận bằng những lập luận giản đơn, phiến diện. Đây là vấn đề không thể xem nhẹ. Lịch sử không phải là câu chuyện thích kể thế nào cũng được.

Lịch sử phải được nhận thức bằng tư liệu, bằng phương pháp khoa học và bằng sự tôn trọng sự thật khách quan. Ở phương diện này, CCB có một lợi thế đặc biệt: họ là những người đã sống trong lịch sử. Một CCB kể về đồng đội đã hy sinh; một người lính kể về những ngày chiến đấu; một nhân chứng kể về hoàn cảnh đất nước trong chiến tranh; một cựu quân nhân phân tích sự khốc liệt của chiến trường - những câu chuyện ấy không thay thế nghiên cứu khoa học, nhưng tạo nên sức sống của lịch sử và góp phần làm cho thế hệ trẻ hiểu rằng độc lập, thống nhất, hòa bình hôm nay không phải điều tự nhiên mà có. Bởi vậy, giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ cũng chính là một hình thức bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng từ gốc.

 Một yêu cầu mới đặt ra là không nên chỉ chờ quan điểm sai trái xuất hiện rồi mới phản bác. Nếu trận địa thông tin bị bỏ trống, người khác sẽ lấp đầy nó. Nếu người tốt im lặng, thông tin xấu sẽ có cơ hội lên tiếng. Nếu sự thật được truyền đạt chậm hơn tin giả, tin giả sẽ chiếm ưu thế về tốc độ. Do đó, CCB cần chuyển mạnh từ tư duy “đánh địch khi địch xuất hiện” sang chủ động tạo lập và chiếm lĩnh trận địa thông tin tích cực “trước khi địch xuất hiện”.

 Mỗi hội viên có thể chia sẻ câu chuyện đẹp về người tốt, việc tốt; thành tựu phát triển kinh tế - xã hội; những câu chuyện về tình đồng chí, đồng đội; ký ức chiến trường; hoạt động nghĩa tình; những tấm gương CCB làm kinh tế giỏi, tham gia xây dựng hệ thống chính trị, giữ gìn an ninh trật tự ở cơ sở. Đó chính là cách tạo “sức đề kháng” xã hội.

 Có một thứ vũ khí mà không thuật toán nào có thể tạo ra: uy tín của người từng cống hiến cho Tổ quốc. CCB nói về lòng yêu nước có sức nặng của một đời người. CCB nói về chiến tranh có ký ức của người từng trải. CCB nói về kỷ luật có trải nghiệm của người từng đứng trong hàng ngũ quân đội. CCB nói về giá trị của hòa bình có sự thấu hiểu của người từng đi qua chiến tranh. Nhưng uy tín ấy chỉ bền vững nếu mỗi CCB tiếp tục giữ gìn phẩm chất, danh dự và sự gương mẫu.

Bởi vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trước hết phải bắt đầu từ xây dựng hình ảnh người CCB mẫu mực trong đời sống. Một CCB tham gia chống tin giả nhưng bản thân lại chia sẻ tin chưa kiểm chứng thì không thể thuyết phục. Một CCB nói về đạo đức nhưng sống thiếu gương mẫu thì lời nói mất sức nặng. Một CCB bảo vệ Đảng nhưng lại dung túng tiêu cực ở địa phương thì chính mình làm suy giảm niềm tin mà mình muốn bảo vệ. Nói cách khác, mỗi CCB phải trở thành một “luận cứ sống” cho giá trị của Bộ đội Cụ Hồ.

Giáo dục truyền thống, lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ

Một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng của CCB là phối hợp với Đoàn Thanh niên, cơ quan quân sự, nhà trường và các tổ chức ở cơ sở để giáo dục truyền thống yêu nước, lý tưởng cách mạng, ý thức quốc phòng - an ninh cho thế hệ trẻ. Đây cũng là một trong những nhiệm vụ được Đại hội VIII - Hội CCB Việt Nam nhấn mạnh. Đây là cuộc đấu tranh “từ gốc”. Bởi nếu thanh niên hiểu lịch sử, có bản lĩnh chính trị, có năng lực phân biệt đúng - sai, biết kiểm chứng thông tin, có niềm tự hào dân tộc và khát vọng cống hiến, thì những luận điệu xuyên tạc sẽ khó có đất sống.

CCB không nên chỉ kể cho thanh niên nghe rằng “ngày xưa chúng tôi đã chiến đấu như thế nào”, mà cần giúp thế hệ trẻ trả lời câu hỏi: hôm nay chúng ta phải làm gì để xứng đáng với những hy sinh ấy? Đó có thể là học tập tốt hơn, lao động sáng tạo hơn, làm chủ khoa học - công nghệ, chấp hành pháp luật, bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng, sống có trách nhiệm với cộng đồng. Khi truyền thống được chuyển hóa thành hành động hiện tại, lịch sử mới thực sự sống.

Tiếp tục “lên đường” trên mặt trận mới. Người lính sau khi rời quân ngũ không có nghĩa là rời khỏi trách nhiệm với Tổ quốc. Chiến trường thay đổi, phương thức đấu tranh thay đổi, nhưng bản chất của trách nhiệm không thay đổi. Ngày trước, người lính bảo vệ từng trận địa bằng lòng dũng cảm. Hôm nay, CCB phải bảo vệ trận địa tư tưởng bằng bản lĩnh, trí tuệ, sự thật và trách nhiệm công dân.

Ngày trước, kẻ thù có thể nhìn thấy trên chiến tuyến. Hôm nay, những thông tin độc hại có thể ẩn sau một tài khoản ảo. Ngày trước, người lính cần tinh thông sử dụng vũ khí. Hôm nay, CCB cần thêm năng lực nhận diện tin giả, hiểu biết công nghệ số và kỹ năng truyền thông. Nhưng, dù phương tiện thay đổi, một nguyên tắc vẫn không thay đổi: đã là người lính thì không thể thờ ơ trước trận địa của Tổ quốc.

Hội CCB Việt Nam đang tiếp tục khẳng định vai trò chính trị của mình trong nhiệm kỳ mới; Trung ương Hội xác định bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa là nhiệm vụ chính trị hàng đầu; đồng thời đẩy mạnh đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch.

Vấn đề còn lại là làm sao biến chủ trương ấy thành hành động thường xuyên, thiết thực của từng tổ chức Hội và từng hội viên. Đó phải là những bài viết có chiều sâu. Là những tiếng nói có trách nhiệm. Là những câu chuyện lịch sử chân thực. Là những hành động nêu gương. Là những cuộc đối thoại thẳng thắn với nhân dân. Là khả năng nhận diện và phản bác thông tin giả. Là sự chủ động đưa thông tin tích cực đến với cộng đồng. Và trên hết, đó là giữ vững niềm tin bằng chính những việc làm cụ thể.

 Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là cuộc đấu tranh lâu dài, phức tạp, không có “trận đánh cuối cùng”. Ngày nào còn tồn tại âm mưu chống phá, ngày đó còn cần những người có bản lĩnh đứng về phía sự thật, lẽ phải và lợi ích quốc gia - dân tộc. CCB Việt Nam có đầy đủ điều kiện để làm tốt vai trò ấy: bản lĩnh được tôi luyện, kinh nghiệm thực tiễn, uy tín xã hội, tình đồng chí, đồng đội và truyền thống Bộ đội Cụ Hồ.

Vấn đề là phải biến những giá trị ấy thành năng lực đấu tranh trong môi trường mới. Không chỉ nói về truyền thống, mà phải dùng truyền thống để hành động. Không chỉ phản bác cái sai, mà phải làm cho cái đúng lan tỏa. Không chỉ bảo vệ nền tảng tư tưởng bằng lời nói, mà phải bảo vệ bằng chính phẩm chất, uy tín và việc làm của mình. Không chỉ đứng ở “hậu phương” của mặt trận tư tưởng, mà phải chủ động bước vào trận địa. Bởi Bộ đội Cụ Hồ có thể rời quân ngũ, nhưng không bao giờ rời trách nhiệm với Tổ quốc.

(*) Phó viện trưởng Viện Chiến lược và Lịch sử quốc phòng Việt Nam