Chúng tôi nói về... chúng tôi

Mỗi sáng thứ tư hằng tuần, khi cầm trên tay tờ báo còn thơm mùi giấy mới, bạn đọc thường dừng lại ở những dòng tít nổi bật, những bài viết hấp dẫn hay những bức ảnh giàu cảm xúc. Ít ai nghĩ rằng để có được một số báo đến đúng hẹn thì ngoài những phóng viên, biên tập viên trực tiếp làm nên nội dung còn có rất nhiều con người âm thầm đứng phía sau. Họ không có tên dưới bài viết, không xuất hiện trong các lễ trao giải báo chí, không được bạn đọc biết mặt nhưng chính họ là những người góp phần để mỗi số báo được hoàn thiện, được phát hành và đến với bạn đọc trên khắp mọi miền đất nước.

Những ngày tháng 6 này, khi những người làm báo cả nước hướng về kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, tôi lại nghĩ nhiều đến những đồng nghiệp thầm lặng ấy. Những con người vẫn ngày ngày lặng lẽ giữ nhịp cho guồng máy tòa soạn vận hành.

Cuối giờ chiều, khi nhiều phòng làm việc trong tòa soạn đã thưa người thì ánh đèn phòng Thư ký tòa soạn vẫn sáng. Trên màn hình máy tính những trang báo đang dần hoàn thiện. Từng dòng chữ, từng bức ảnh, từng khoảng trắng trên mặt báo đều được rà soát kỹ lưỡng trước giờ lên khuôn. Ngồi trước màn hình là anh Nguyễn Tuấn Anh - kỹ thuật viên trình bày đã gắn bó với Báo CCB Việt Nam từ năm 2009. 17 năm là quãng thời gian đủ để chứng kiến nhiều thay đổi của tờ báo, từ cách làm báo truyền thống đến quá trình chuyển đổi số, từ những ngày dàn trang thủ công đến những phần mềm hiện đại ngày nay. Nhưng có một điều không thay đổi, đó là yêu cầu về sự chính xác. Chỉ một lỗi nhỏ trong trình bày cũng có thể ảnh hưởng đến chất lượng của cả số báo. Một bức ảnh đặt sai vị trí, một dòng chú thích nhầm lẫn, một tiêu đề mất cân đối, hay đơn giản là một lỗi kỹ thuật trong quá trình dàn trang. Tất cả đều có thể trở thành điều tiếc nuối khi tờ báo được in ra. Bởi vậy, sự cẩn trọng gần như trở thành phản xạ nghề nghiệp của những người làm công tác kỹ thuật.

Khi được hỏi điều gì khiến anh gắn bó với công việc ít được nhắc đến này suốt nhiều năm, anh cười hiền: "Làm kỹ thuật giống người đứng sau sân khấu. Khán giả không nhìn thấy mình nhưng mình vẫn phải làm tốt công việc của mình". Quả thật, bạn đọc có thể không biết ai là người trình bày tờ báo nhưng mỗi khi cầm trên tay một số báo được trình bày đẹp mắt, khoa học và dễ đọc, ở đó có công sức của những người như thế. Những dịp lễ lớn, những sự kiện chính trị quan trọng của đất nước và của Hội CCB Việt Nam, khi nhiều người được nghỉ ngơi bên gia đình thì những người làm kỹ thuật vẫn có mặt ở tòa soạn để đảm bảo số báo được ra đúng kỳ và có chất lượng tốt nhất.

Nếu kỹ thuật góp phần tạo nên diện mạo của tờ báo thì công tác phát hành và quảng cáo lại là chiếc cầu nối giữa tòa soạn với bạn đọc và đối tác.

Nhiều năm qua, chị Nguyễn Thu Hải - Trưởng phòng Hành chính - Tài chính vẫn âm thầm đảm nhận công việc ấy. Đó là công việc đòi hỏi sự cẩn trọng, tỉ mỉ và khả năng dung hòa nhiều yêu cầu khác nhau. Phía sau mỗi trang quảng cáo xuất hiện trên mặt báo là rất nhiều cuộc trao đổi, điều chỉnh và cân nhắc giữa người phụ trách làm quảng cáo với Phòng Thư ký Toà soạn, bộ phận trình bày. Quảng cáo đặt ở đâu, diện tích bao nhiêu, sắp xếp thế nào để vừa đảm bảo quyền lợi khách hàng vừa không ảnh hưởng đến chất lượng tờ báo. Chị Hải chia sẻ: “Khách hàng bỏ tiền quảng cáo thì ai cũng muốn vị trí đẹp. Mình phải cân đối sao cho khách hàng hài lòng mà tờ báo vẫn hài hòa”. Nghe thì đơn giản nhưng đó là cả quá trình tính toán và trách nhiệm bởi phía sau mỗi hợp đồng quảng cáo không chỉ là doanh thu mà còn là uy tín của một cơ quan báo chí.

Bên cạnh đó là công tác phát hành, với mỗi số báo đến đúng địa chỉ, đúng thời gian là kết quả của sự theo dõi sát sao và phối hợp chặt chẽ giữa nhiều bộ phận. Một số báo đến tay độc giả chậm có thể làm giảm giá trị thời sự, một sai sót trong phát hành có thể ảnh hưởng đến niềm tin của bạn đọc. Vì thế những người làm công tác phát hành luôn mang trong mình sự cẩn trọng đặc biệt. Họ không viết nên những bài báo nhưng lại góp phần để những bài báo ấy đến được với bạn đọc.

Trong dây chuyền làm báo, có một bộ phận ít được nhắc đến nhưng lại giữ vai trò không thể thiếu. Đó là công tác tài chính, nhiều người nghĩ công việc tài chính chỉ gắn với những con số, chứng từ hay sổ sách. Nhưng thực tế phía sau mỗi số báo là rất nhiều công việc đòi hỏi sự theo dõi tỉ mỉ. Từ làm việc với nhà in, theo dõi tiến độ thực hiện các hợp đồng, kiểm tra khối lượng công việc hoàn thành đến thực hiện các thủ tục thanh toán với đối tác, khách hàng. Mỗi công đoạn đều phải chính xác và kịp thời. Một khoản thanh toán chậm có thể ảnh hưởng đến tiến độ in ấn. Một thủ tục chưa hoàn tất có thể làm gián đoạn công việc của nhiều bộ phận khác. Những ngày cuối tháng, cuối quý, cuối năm hay trước các sự kiện lớn thường là khoảng thời gian bận rộn nhất. Tất cả nhằm đảm bảo cho guồng máy vận hành thông suốt. Công việc ấy không xuất hiện trên mặt báo nhưng lại hiện diện trong sự đều đặn của mỗi kỳ xuất bản. Giống như những bánh răng âm thầm trong một cỗ máy, góp phần để những trang báo đến với bạn đọc đúng hẹn.

Ở một góc khác trong tòa soạn, có những người vừa làm công việc chuyên môn vừa sẵn sàng đảm nhận những nhiệm vụ phát sinh vì lợi ích chung. Anh Trần Hoàng Linh là một người như thế. Là Phó trưởng phòng Điện tử (nay là phòng Thư ký tòa soạn - điện tử), nhưng khi công việc cần anh cũng sẵn sàng ngồi sau tay lái. Trong những chuyến công tác, những lần đưa đón cán bộ hay vận chuyển tài liệu, anh đều nhận nhiệm vụ một cách tự nhiên. Đó không phía là việc bắt buộc cũng không phải là nhiệm vụ được ghi trong chức danh công việc. Đơn giản vì anh hiểu rằng tập thể luôn cần sự sẻ chia. Khi được hỏi có thấy vất vả khi đảm nhận nhiều vai trò cùng lúc hay không, anh chỉ cười: “Được góp một phần để công việc chung thuận lợi là vui rồi”. Sự mộc mạc trong câu trả lời ấy khiến tôi nhớ đến phẩm chất của người lính năm xưa. Không nề hà, không tính toán, luôn sẵn sàng khi tập thể cần. Đó là điều mà chúng tôi học và theo gương của những người làm báo CCB Việt Nam đi trước.

Hơn một thế kỷ qua, Báo chí Cách mạng Việt Nam đã đồng hành cùng dân tộc ta trên mọi chặng đường lịch sử. Đằng sau những tác phẩm báo chí để lại dấu ấn là công sức của nhiều thế hệ người làm báo. Phía sau những tác phẩm ấy còn là sự đóng góp âm thầm của rất nhiều con người khác. Mỗi người một nhiệm vụ, mỗi người một vị trí nhưng tất cả đều góp phần vào mục tiêu chung là đưa thông tin chính xác, hữu ích và nhân văn đến với bạn đọc. Có những người được nhắc tên nhiều hơn, có những người lặng lẽ phía sau nhưng giá trị của mỗi công việc đều đáng được trân trọng. Bởi nếu thiếu đi một mắt xích guồng máy sẽ không thể vận hành trọn vẹn.

Mỗi khi cầm trên tay một số báo mới, tôi thường nghĩ đến những con người âm thầm ấy. Họ không xuất hiện trên mặt báo nhưng công sức của họ hiện diện trong từng trang báo. Những việc làm giản dị ấy có lẽ đã nói thay tất cả, rằng phía sau mỗi trang báo luôn có những con người âm thầm cống hiến. Không ồn ào, không nổi bật nhưng bền bỉ và trách nhiệm.

Chính sự tận tụy ấy những số báo vẫn đều đặn ra đời, mang theo nhịp sống của đất nước, tiếng nói của người CCB và niềm tin của bạn đọc. Đó cũng là một vẻ đẹp rất riêng của nghề báo. Vẻ đẹp của những người đứng phía sau mỗi trang báo.