Chủ tịch Hồ Chí Minh viết báo trong dịp Tết Độc lập đầu tiên

Nhân Tết Bính Tuất 1946 - cái Tết đầu tiên của nước Việt Nam độc lập sau hơn 80 năm bị ách áp bức đô hộ của thực dân Pháp và phát xít Nhật, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết một bài báo ngắn vừa đúng 100 chữ, với tên bài cũng thật ngắn gọn: “Tết” trên Báo Cứu quốc (cơ quan tuyên truyền tranh đấu của Tổng bộ Việt Minh) số 147, ra ngày 21-1-1946.

Sự việc này được đồng chí Vũ Kỳ - Thư ký của Chủ tịch Hồ Chí Minh kể lại:

“Tối ngày 19-1-1946, Bác hỏi:

- Chú Cần xem sắp đến ngày Tết ông Táo chưa nhỉ?

- Thưa Bác, hôm nay mới là 18 tháng Chạp, còn 5 ngày nữa ạ.

Đêm đó, Bác trằn trọc không ngủ. Nghe tiếng cựa mình, tôi biết Bác còn thức. Chắc giờ này Bác đang nghĩ nhiều đến đồng bào và chiến sĩ cả nước. Sáng 20, Bác gọi tôi lại, bảo lấy giấy bút, Bác đọc cho viết thư kêu gọi đồng bào nhân dịp Tết sắp đến”.

Nguyên văn bài báo của Chủ tịch Hồ Chí Minh trên Báo Cứu quốc số 147, ra ngày 21-1-1946 như sau:

TẾT

Dân tộc ta là một dân tộc giàu lòng đồng tình và bác ái. Trong lúc này toàn quốc đồng bào từ giàu đến nghèo, từ già đến trẻ, ai cũng sửa soạn ăn Tết mừng Xuân.

Tôi kêu gọi đồng bào và các đoàn thể làm thế nào để chia sẻ cuộc vui Xuân mừng Tết với:

Những chiến sĩ oanh liệt ở trước mặt trận

Những gia quyến các chiến sĩ,

Những đồng bào nghèo nàn,

Sao cho mọi người đều được hưởng các thú vui và Tết Xuân đầu tiên của nước Việt Nam độc lập.

 Hồ Chí Minh

Ngày 1-2-1946, trên Báo Cứu quốc số Tết Bính Tuất 1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết bài “Gửi cho các chiến sĩ”. Nguyên văn bài báo như sau:

Hỡi các chiến sĩ yêu quý!

Trong khi đồng bào đốt hương trầm để thờ phụng tiền nhân thì các bạn đốt thuốc súng để gìn giữ Tổ quốc. Trong khi đồng bào đốt pháo mừng Xuân thì các bạn nổ súng chống địch. Các bạn hăng hái chống địch để cho đồng bào được an toàn mừng Xuân. Vậy nên đồng bào quyết không bao giờ quên công lao các bạn.

Trong ba ngày Tết, đồng bào ai cũng đoàn tụ sum vầy quanh những bình hoa, mâm bánh. Còn các bạn thì chịu ăn gió, nằm mưa, lạnh lùng ở chốn sa trường. Song hình ảnh các bạn thì ấm áp trong lòng thân ái của mỗi một quốc dân.

Tôi thay mặt Chính phủ và toàn quốc đồng bào chúc các bạn năm mới mạnh khỏe và thắng lợi.

Bao giờ kháng chiến thành công,

Chúng ta cùng uống một chung rượu đào.

Tết này ta tạm xa nhau,

Chắc rằng ta sẽ Tết sau sum vầy.

 Hồ Chí Minh

Trong “Bài chúc Tết của Hồ Chủ tịch ngày Nguyên Đán” trên Báo Cứu quốc số 155, ra ngày 5-2-1946, Bác viết (xin trích một phần nội dung):

“Hỡi đồng bào cả nước!

Hôm nay là ngày mồng một Tết Bính Tuất. Ngày Tết đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Tôi thay mặt Chính phủ chúc đồng bào năm mới muôn sự tốt lành...

Năm mới đồng bào ta sẽ phấn đấu cho một đời sống mới, ai cũng góp sức vào cuộc kháng chiến lâu dài, để làm cho nước ta được hoàn toàn tự do độc lập...”.

Trong “Bài chúc Tết của Hồ Chủ tịch ngày Nguyên Đán”, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn có một bài thơ chúc đồng bào: “Trong năm Bính Tuất mới/ Muôn việc đều tiến tới/ Kiến quốc chóng thành công/ Kháng chiến mau thắng lợi”.

Gần đến Tết Bính Tuất 1946, các ông chủ báo tư nhân ở Hà Nội đều tập trung lo cho số Tết. Đây là số báo quan trọng nhất trong năm vì nó thể hiện “thương hiệu” của tòa báo. Chủ bút Báo Quốc gia (trụ sở ở số 67, phố Cửa Nam, Hà Nội) - Lê Quang Thiều và phóng viên Lê Chương đã đến Bắc Bộ Phủ đề nghị Chủ tịch Hồ Chí Minh viết một bài để đăng ở trang nhất, được Bác tiếp rất thân mật và vui vẻ nhận lời.

Được tin, cả toà soạn vui mừng chờ đợi. Khi tờ báo đã lên khuôn, chỉ còn trang nhất, cả toà soạn ngóng chờ bài của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Khi có anh vệ quốc đoàn mang đến trao cho phong thư của Bác gửi, mọi người mừng rỡ mở ra. Tấm phong bì làm bằng tờ giấy đã viết một mặt, bên trong là bài thơ Xuân của Bác, được viết ở mặt sau của tờ lịch cũ:

TẶNG BÁO “QUỐC GIA”

Tết này mới thật Tết dân ta

Mấy chữ chào mừng Báo Quốc gia

Độc lập đầy vơi ba cốc rượu

Tự do vàng đỏ một rừng hoa

Muôn nhà đón mừng xuân Dân chủ

Cả nước hoan nghênh phúc Cộng hoà

Ta chúc nhau rồi, ta nhớ chúc

Những người chiến sĩ ở phương xa

Hồ Chí Minh

Tờ Báo Quốc gia Tết Bính Tuất 1946 được độc giả đón nhận nhiệt liệt. Tờ báo in đi in lại nhiều lần mà vẫn không đáp ứng đủ cho bạn đọc. Điều đặc biệt là, ông Lê Quang Thiều đã quyết định tặng tất cả số tiền phát hành số báo đó vào công quỹ của Nhà nước để phục vụ sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc.