“Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”: Sự hội tụ của ý chí chính trị và đạo lý dân tộc

Ngày 2-4-2026, tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị - vùng đất từng hứng chịu những mất mát, hy sinh to lớn trong các cuộc kháng chiến, đồng chí Phạm Thị Thanh Trà - Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ phát động “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”.

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Thủ tướng nhấn mạnh: Công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, đồng thời là trách nhiệm thiêng liêng, thể hiện đạo lý và lương tri của dân tộc. Đây là “mệnh lệnh từ trái tim”, đòi hỏi sự vào cuộc với quyết tâm cao nhất, sự kiên trì bền bỉ và tinh thần trách nhiệm sâu sắc của cả hệ thống chính trị.

Những kết quả quan trọng - nền tảng để bước vào chiến dịch cao điểm

Trong giai đoạn 2021 - 2025, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ và sự nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận. Toàn quốc đã tìm kiếm, quy tập được gần 7.000 hài cốt liệt sĩ, trong đó hơn 3.100 hài cốt trong nước, gần 1.000 hài cốt tại Lào và gần 3.000 hài cốt tại Campuchia. Đồng thời, đã tiếp nhận gần 13.500 mẫu phục vụ giám định ADN, xác định được danh tính cho hơn 100 liệt sĩ bằng phương pháp ADN và trên 2.500 liệt sĩ bằng phương pháp thực chứng. Việc thu nhận gần 60.000 mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ để xây dựng ngân hàng gen là bước tiến quan trọng, tạo nền tảng cho công tác đối sánh, xác định danh tính trong thời gian tới.

Tuy nhiên, thực tiễn cũng đặt ra những thách thức rất lớn. Hiện nay, cả nước vẫn còn khoảng 175.000 hài cốt liệt sĩ chưa được tìm thấy và hơn 300.000 mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Trong khi đó, thời gian trôi qua làm cho thông tin ngày càng mai một, nhân chứng lịch sử ngày càng ít, địa hình biến đổi mạnh, khiến công tác tìm kiếm ngày càng khó khăn, phức tạp. Chính vì vậy, việc phát động một chiến dịch cao điểm mang tính tổng lực, toàn diện là yêu cầu tất yếu, cấp bách.

“Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” được triển khai từ ngày 15-3-2026 đến 27-7-2027 với những mục tiêu cụ thể, rõ ràng và mang tính đột phá: Tìm kiếm, quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ; Hoàn thành lấy mẫu khoảng 230.000 hài cốt liệt sĩ chưa xác định thông tin; Giám định ADN khoảng 18.000 mẫu; Xây dựng, vận hành cơ sở dữ liệu gen thân nhân liệt sĩ; Đẩy mạnh rà phá bom mìn phục vụ công tác tìm kiếm.

Đây là những mục tiêu lớn, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của toàn hệ thống chính trị. Đặc biệt, chiến dịch nhấn mạnh yêu cầu đổi mới phương pháp, ứng dụng mạnh mẽ khoa học - công nghệ, từ số hóa dữ liệu, sử dụng bản đồ số đến mở rộng giám định ADN. Đây chính là bước chuyển quan trọng, đưa công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ từ chỗ dựa nhiều vào kinh nghiệm sang kết hợp chặt chẽ giữa kinh nghiệm và công nghệ hiện đại.

Một trong những điểm nhấn quan trọng của chiến dịch là việc huy động sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội. Không chỉ lực lượng quân đội giữ vai trò nòng cốt, mà các bộ, ngành, địa phương, các tổ chức chính trị - xã hội, doanh nghiệp và Nhân dân đều được kêu gọi tham gia.

Công tác tuyên truyền được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, nhằm lan tỏa tinh thần trách nhiệm trong toàn xã hội, để mỗi người dân đều ý thức được vai trò của mình trong việc góp phần tri ân các liệt sĩ.

Bên cạnh đó, việc hoàn thiện thể chế, chính sách, bảo đảm nguồn lực cũng được đặc biệt chú trọng. Các bộ, ngành đã và đang khẩn trương sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật, nâng cao năng lực giám định ADN, xây dựng ngân hàng gen, tăng cường hợp tác quốc tế.

Hội CCB Việt Nam - cầu nối ký ức và hiện tại

Nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân và cả hệ thống chính trị trong thực hiện nhiệm vụ thiêng liêng này, ngày 6-4-2026, Ban Chỉ đạo 515 Trung ương Hội CCB Việt Nam đã ban hành Công văn số 154/BCĐ về việc triển khai thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” tới Hội CCB các tỉnh, thành trên cả nước.

Để thực hiện thắng lợi các mục tiêu trên, Trung ương Hội CCB Việt Nam xác định rõ vai trò, trách nhiệm của các cấp Hội trong việc tham gia và phối hợp triển khai Chiến dịch. Trước hết, cần tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện, sâu sát; phát huy cao độ tinh thần trách nhiệm, quyết tâm chính trị của cán bộ, hội viên. Công tác tuyên truyền phải đi trước một bước, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức và hành động của toàn xã hội. Mỗi cán bộ, hội viên và mỗi người dân cần thấm nhuần sâu sắc ý nghĩa của công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, từ đó tự giác, tích cực tham gia, đóng góp bằng những việc làm cụ thể, thiết thực. Một trong những nội dung trọng tâm là tiếp tục triển khai hiệu quả Chương trình phối hợp giữa Ban Chỉ đạo quốc gia 515 và Trung ương Hội CCB Việt Nam giai đoạn 2023-2030. Trên cơ sở đó, phong trào “CCB cung cấp thông tin, đi tìm đồng đội” cần được đẩy mạnh, lan tỏa sâu rộng. Với ký ức chiến trường, sự am hiểu địa bàn và tinh thần đồng đội sâu sắc, CCB chính là “kho tư liệu sống” quý giá, góp phần quan trọng trong việc cung cấp, kết nối và xử lý thông tin về liệt sĩ và mộ liệt sĩ. Đồng thời, cần tích cực tham gia rà soát, bổ sung, hoàn thiện hồ sơ, danh sách liệt sĩ; xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia; giải mã ký hiệu, phiên hiệu đơn vị quân đội; lập bản đồ phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập.

Ở cấp địa phương, yêu cầu đặt ra là phải chủ động, linh hoạt trong xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch Chiến dịch, phù hợp với điều kiện thực tiễn từng địa bàn. Các cấp Hội cần phối hợp chặt chẽ với Ban Chỉ đạo 515 địa phương, huy động tối đa nguồn lực, nhất là lực lượng hội viên, cựu quân nhân tham gia. Trong quá trình tổ chức lấy mẫu phục vụ giám định ADN, cần thực hiện nghiêm nguyên tắc “6 rõ”: Rõ người, rõ việc, rõ sản phẩm, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ thẩm quyền. Đây là cơ sở quan trọng để bảo đảm tính khoa học, minh bạch, hiệu quả, đồng thời giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội.

Bên cạnh đó, việc phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân có ý nghĩa quyết định đối với thành công của Chiến dịch. Công tác tuyên truyền trong toàn Hội cần được đẩy mạnh, tạo sự đồng thuận, ủng hộ và tham gia tích cực của Nhân dân. Việc cung cấp thông tin, hỗ trợ tìm kiếm, cũng như phối hợp trong các hoạt động lấy mẫu, giám định, bàn giao và an táng hài cốt liệt sĩ cần được thực hiện trên tinh thần trách nhiệm, nghĩa tình và nhân văn sâu sắc. Đồng thời, cần thiết lập cơ chế theo dõi, kiểm tra, giám sát chặt chẽ trong suốt quá trình triển khai. Việc nắm bắt kịp thời tâm tư, nguyện vọng của thân nhân liệt sĩ, giải quyết nhanh chóng những khó khăn, vướng mắc phát sinh là yếu tố quan trọng bảo đảm tiến độ và hiệu quả của Chiến dịch. Công tác báo cáo, lưu trữ dữ liệu phải được thực hiện nghiêm túc, đầy đủ, chính xác, góp phần nâng cao khả năng kết nối, chia sẻ thông tin giữa các cơ quan, đơn vị.

Chiến dịch 500 ngày đêm là một hành trình dài, nhiều khó khăn, thách thức, nhưng cũng đầy ý nghĩa và nhân văn. Thành công của Chiến dịch không chỉ được đo bằng những con số cụ thể về hài cốt được tìm thấy hay danh tính được xác định, mà còn thể hiện ở sự lan tỏa của tinh thần trách nhiệm, lòng tri ân và sự gắn kết cộng đồng.

Công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không chỉ là nhiệm vụ chính trị, mà còn là hành trình nhân văn sâu sắc, góp phần hàn gắn vết thương chiến tranh. Mỗi hài cốt được tìm thấy, mỗi danh tính được xác định là thêm một gia đình được an ủi, thêm một phần lịch sử được làm sáng tỏ. Đó cũng là cách để giáo dục truyền thống yêu nước, lòng biết ơn cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

“Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” là một bước đi mạnh mẽ, thể hiện quyết tâm chính trị cao nhất của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội trong việc thực hiện trách nhiệm thiêng liêng đối với các anh hùng liệt sĩ. Với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự tham gia tích cực của Nhân dân, đặc biệt là sự vào cuộc của tổ chức Hội CCB Việt Nam, tin tưởng rằng chiến dịch sẽ đạt được những kết quả thiết thực, góp phần quan trọng vào việc hoàn thành mục tiêu đến năm 2027 và những năm tiếp theo, khẳng định trách nhiệm và nghĩa tình của thế hệ hôm nay đối với quá khứ, với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc và hạnh phúc của Nhân dân.