Báo Cựu chiến binh Việt Nam: Đồng hành cùng công lý - Góc nhìn từ thực tiễn hành nghề luật sư

Từ phòng xử án đến mặt báo - hành trình đi tìm công lý không đơn độc

Trong quá trình hoạt động nghề luật sư, tôi từng tham gia bảo vệ quyền lợi cho Công ty Bình Minh (Hải Phòng) do CCB Nguyễn Văn Út làm Giám đốc, trong một hành trình gian nan kéo dài suốt 15 năm đi đòi công lý. Đó là vụ việc đã có bản án của Tòa án có hiệu lực pháp luật, nhưng việc thi hành án lại gặp vô vàn vướng mắc, kéo dài, gây thiệt hại nghiêm trọng cho doanh nghiệp và quyền lợi hợp pháp của người trong cuộc.

Tương tự, trong vụ việc bảo vệ quyền lợi cho Công ty Hoàng Lan (Lào Cai) do Anh hùng Lao động Ninh Thị Ty - Giám đốc Công ty, tính chất pháp lý còn phức tạp hơn. Người lấn chiếm đất của doanh nghiệp lại là người khởi kiện, tìm cách thông qua bản án của Tòa án để hợp thức hóa hành vi lấn chiếm. Đây là những tình huống không hiếm gặp trong thực tiễn, nơi ranh giới giữa đúng - sai, hợp pháp - bất hợp pháp bị che mờ bởi sự chồng chéo trong quản lý và thực thi pháp luật.

Trong cả hai vụ việc trên, sự vào cuộc của Báo CCB Việt Nam đã tạo ra một bước ngoặt quan trọng. Từ phòng xử án, hồ sơ vụ việc được đưa ra ánh sáng công luận một cách thận trọng, có căn cứ pháp lý, có trách nhiệm xã hội. Các bài viết không quy chụp, không suy diễn, nhưng đặt ra những câu hỏi buộc các cơ quan có thẩm quyền phải nhìn nhận lại trách nhiệm của mình.

Qua những loạt bài ấy, tôi thực sự cảm phục tinh thần chiến đấu của những người làm Báo CCB Việt Nam. Những người từng vào sinh ra tử, cầm súng bảo vệ Tổ quốc, nay trong thời bình tiếp tục cầm bút bảo vệ chế độ, bảo vệ công lý. Phẩm chất người lính vẫn nguyên vẹn: Khó khăn nào cũng vượt qua, vụ việc nào cũng theo đuổi đến cùng, không bỏ rơi người dân trên hành trình đi tìm lẽ phải.

Luật sư và nhà báo - hai lực lượng giữ thăng bằng cán cân công lý

Nghề luật sư và nghề báo đều được xã hội tôn vinh là những nghề cao quý. Nhưng thực tế hành nghề cho thấy, đây là những công việc đầy áp lực, căng thẳng về tâm lý, tiềm ẩn nhiều rủi ro, thậm chí nguy hiểm. Không ít luật sư, nhà báo đã từng bị đe dọa, trả thù, thậm chí bị hãm hại chỉ vì dấn thân bảo vệ công lý và lẽ phải.

Vì vậy, để theo đuổi nghề nghiệp một cách tử tế, tri thức và kinh nghiệm là điều cần thiết nhưng chưa đủ. Điều quan trọng hơn là bản lĩnh, lòng dũng cảm và tâm đức nghề nghiệp - sự đồng cảm sâu sắc với nỗi đau của những người bị oan ức, thiệt thòi, yếu thế trong xã hội.

Khi làm việc cùng các nhà báo CCB, tôi nhận ra một sự đồng điệu tự nhiên và tất yếu. Luật sư và nhà báo cùng lên tiếng về một vụ việc gây bức xúc xã hội có thể tạo ra sức lan tỏa mạnh mẽ, không chỉ giúp một cá nhân, một doanh nghiệp đòi lại công lý, mà còn góp phần thúc đẩy việc sửa đổi những quy định pháp luật, cơ chế chính sách không còn phù hợp với thực tiễn.

Luật sư là kênh thông tin quan trọng giúp báo chí tiếp cận và hiểu sâu hơn các quy định pháp luật trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Trên cơ sở đó, báo chí phản ánh, phân tích, tư vấn pháp luật cho người dân bằng ngôn ngữ dễ hiểu, có căn cứ pháp lý rõ ràng. Ngược lại, quan điểm bảo vệ của luật sư dù sắc bén đến đâu cũng thường chỉ giới hạn trong phạm vi phòng xử án. Khi những bất cập, hạn chế trong hoạt động quản lý nhà nước, trong quá trình tố tụng được phản ánh công khai trên báo chí, sức lan tỏa và tác động xã hội sẽ lớn hơn rất nhiều, buộc các cơ quan liên quan phải xem xét, chấn chỉnh.

Trong một xã hội phát triển, luật sư và báo chí không chỉ phản ánh nguyện vọng của nhân dân, mà còn góp phần bảo đảm tính minh bạch và dân chủ trong đời sống xã hội. Khi hai lực lượng này hoạt động hiệu quả, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân được bảo vệ tốt hơn. Ngược lại, nếu báo chí không thể điều tra, phản biện, luật sư không thể thực hiện đầy đủ vai trò bảo vệ, thì công lý rất dễ bị thu hẹp trong phạm vi câu chữ.

Luật sư là người làm cho các quyền con người được Hiến pháp ghi nhận trở thành hiện thực trong đời sống. Trong quy trình tố tụng, bên cạnh hoạt động điều tra, truy tố và xét xử, luật sư giữ vai trò bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của thân chủ. Khi vai trò ấy bị hạn chế, cán cân công lý khó bảo đảm sự cân bằng cần thiết. Tương tự, nếu báo chí không lên tiếng - chức năng giám sát và phản biện, xã hội sẽ thiếu đi một kênh kiểm soát quan trọng đối với quyền lực.

Trong kỷ nguyên đất nước vươn mình thực hiện khát vọng “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”, hơn bao giờ hết cần một cơ chế, khung pháp lý đủ rộng để luật sư và nhà báo yên tâm cống hiến, dấn thân vì lợi ích chung của xã hội.

Nhân kỷ niệm 35 năm Báo CCB Việt Nam xuất bản số báo đầu tiên, tôi xin gửi lời chúc tốt đẹp nhất tới các nhà báo và toàn thể CCB Việt Nam. Chúc các đồng chí luôn mạnh khỏe, vững vàng, tiếp tục giữ trọn phẩm chất người lính trên mặt trận mới - mặt trận bảo vệ công lý và niềm tin của nhân dân.