Bài 5: Cựu chiến binh - hạt nhân đoàn kết ở khu dân cư

Những điều mắt thấy, tai nghe...

Khu dân cư số 12 (Hạ Đình), phường Khương Đình (Hà Nội) nhiều năm nay đều được công nhận là khu dân cư điển hình của sự hòa thuận, đoàn kết. Chi bộ khu dân cư 5 năm liên tục (từ năm 2021 đến năm 2025) đều được công nhận là Chi bộ trong sạch, vững mạnh tiêu biểu. Bí quyết của sự thành công này, theo đồng chí Trung tá CCB Lê Thị Thúy - Bí thư Chi bộ là nhờ các CCB trong khu dân cư. “Các CCB trong khu dân cư là hạt nhân của sự đoàn kết. Nhiệm kỳ trước 5/5 cấp ủy viên là CCB. Nhiệm kỳ này 4/5 cấp ủy viên là CCB. 100% thành viên tổ hòa giải của khu dân cư là CCB. Tất cả các CCB đều có uy tín cao trong khu dân cư. Các xích mích giữa các gia đình, thành viên trong từng gia đình đều được các CCB nắm bắt và xử lý từ sớm, từ xa” - Bí thư Lê Thị Thúy nhấn mạnh.

Không chỉ khu dân cư số 12 (Hạ Đình), phường Khương Đình (Hà Nội) mà tại rất nhiều thôn, xóm, ấp, bản, tổ dân phố mà chúng tôi khảo sát, Nhân dân đều đánh giá cao vai trò của các CCB tại các khu dân cư.

Đến một số xã, phường của tỉnh Tây Ninh, đến đâu, chúng tôi cũng nhận được những lời tốt đẹp dành cho Hội CCB và các hội viên CCB. Bà con nói rằng, Hội CCB các xã, phường đã luôn chủ động nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của nhân dân để phản ánh kịp thời với cấp ủy, chính quyền, góp phần hóa giải các “điểm nóng”, tạo sự đồng thuận xã hội. Phong trào thi đua “CCB gương mẫu” gắn liền với các cuộc vận động xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh đã tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng. Thông qua việc nêu gương đi đầu trong phát triển kinh tế, giữ gìn an ninh trật tự, bảo vệ môi trường và xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, các CCB không chỉ góp phần thay đổi diện mạo nông thôn, đô thị mà còn củng cố niềm tin của nhân dân, thúc đẩy khối đại đoàn kết toàn dân tộc ngày càng vững chắc.

Trên các tuyến biên giới trọng điểm trải dài từ Tân Biên, Tân Châu, Châu Thành, Bến Cầu đến các khu vực Đức Huệ, Mộc Hoá, Vĩnh Hưng, Tân Hưng... mỗi cán bộ, hội viên CCB không chỉ là lực lượng nòng cốt trong giữ gìn an ninh trật tự mà còn trực tiếp tham gia tuyên truyền, vận động Nhân dân chấp hành chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, chung tay bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới. Sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa Hội CCB cấp xã, các chi hội CCB cấp thôn, ấp với lực lượng Bộ đội Biên phòng đã tạo dựng thế trận biên phòng toàn dân ngày càng vững chắc. Nhiều mô hình tự quản về an ninh trật tự như “Tiếng mõ an ninh”, “Camera an ninh” được duy trì, nhân rộng, phát huy hiệu quả thiết thực; trong đó, cán bộ, hội viên CCB giữ vai trò nòng cốt, trở thành lực lượng “tai mắt” tin cậy tại cơ sở.

Nhiều mô hình hay cần nhân rộng

Cuối tuần qua, tại xã Mỹ Quí, Cụm thi đua số 5 của Hội CCB tỉnh Đồng Tháp gồm các xã: Tháp Mười, Thanh Mỹ, Mỹ Quý, Đốc Binh Kiều, Trường Xuân, Phương Thịnh, Phong Mỹ, Ba Sao, Mỹ Thọ, Bình Hàng Trung, Mỹ Hiệp và các phường: Cao Lãnh, Mỹ Ngãi, Mỹ Trà đã tổ chức Hội nghị Sơ kết phong trào thi đua “CCB gương mẫu” 6 tháng đầu năm, triển khai phương hướng nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026. Tại hội nghị, nhiều điển hình trong phong trào “Dân vận khéo” đã được giới thiệu như: “CCB tham gia bảo vệ môi trường”, “Vận động Nhân dân thắp sáng đường quê”... Đặc biệt, Hội CCB các xã, phường đã phối hợp với các cơ quan chức năng tổ chức hòa giải thành công 98 vụ việc ở cơ sở.

Trước đó, tại Hội nghị sơ kết phong trào thi đua “CCB gương mẫu” 6 tháng đầu năm 2026 ở Cụm thi đua số 6 của Hội CCB Việt Nam (bao gồm các Hội CCB các tỉnh, thành phố miền Đông Nam Bộ là TP. Hồ Chí Minh, tỉnh Tây Ninh, tỉnh Lâm Đồng và TP. Đồng Nai), các mô hình tự quản về an ninh, trật tự, tổ hòa giải, tổ nhân dân tự quản... đã được giới thiệu đầy sức thuyết phục. Toàn Cụm có hơn 500 mô hình, với 29.000 hội viên tham gia. Các cấp Hội CCB trong Cụm còn phối hợp với tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Phụ nữ các cấp tổ chức 1.484 đợt tuyên truyền, giáo dục tuyền thống cách mạng, nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc cho 172.169 lượt người dân, nhất là thanh niên đến tuổi nghĩa vụ quân sự, vận động 573 thanh niên là con em CCB tham gia nhập ngũ...

Thượng tướng Bế Xuân Trường - Phó chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội CCB Việt Nam cho biết: Dưới “mái nhà chung” Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Hội CCB Việt Nam luôn thể hiện rõ vai trò nòng cốt trong nhiều phong trào, cuộc vận động. Bằng uy tín, bản lĩnh và kinh nghiệm của mình, họ trở thành những “hạt nhân” nòng cốt trong công tác tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Ở khu dân cư, CCB là những người gương mẫu trong xây dựng đời sống văn hóa, giữ gìn nếp sống văn minh, tham gia hòa giải cơ sở, góp phần củng cố và giữ vững khối đoàn kết cộng đồng. Trong công tác bảo đảm an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội, họ tích cực phối hợp với lực lượng chức năng, tham gia các mô hình tự quản, kịp thời phát hiện, ngăn chặn những biểu hiện tiêu cực từ sớm, từ xa...

Trải qua rèn luyện trong quân ngũ, các CCB mang phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” cao đẹp. Lời nói và hành động của họ luôn được người dân tin tưởng, kính trọng. Dù đã rời tay súng về với đời thường, họ vẫn giữ tính kỷ luật và lòng nhiệt huyết với xã hội. Họ sẵn sàng gánh vác các công việc chung của xóm làng, khu phố. Các CCB luôn tích cực tham gia phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”. Họ vận động người dân bảo vệ môi trường, hiến đất làm đường và xây dựng đô thị văn minh. Khi trong khu dân cư có xích mích, CCB luôn là người đứng ra khuyên ngăn. Bằng sự thấu hiểu và tình cảm, họ giúp các gia đình hòa thuận, giữ gìn tình làng nghĩa xóm. CCB thường tham gia vào các tổ tự quản, tổ tuần tra ban đêm. Họ giúp phát hiện sớm các vụ việc phức tạp, bảo vệ sự bình yên cho nhân dân. Với tinh thần “xưa thắng giặc - nay thắng nghèo”, các CCB còn thành lập các câu lạc bộ giúp nhau làm kinh tế. Họ hỗ trợ vốn, chia sẻ kinh nghiệm để cùng nhau thoát nghèo bền vững.

Để “hạt nhân đoàn kết” ở khu dân cư tiếp tục phát triển

 Với vai trò, vị trí cũng như uy tín của mình, Hội CCB Việt Nam trong nhiều năm qua đã tham gia có hiệu quả vào công tác hòa giải ở cơ sở, góp phần giải quyết những mâu thuẫn, tranh chấp và vi phạm pháp luật trong nhân dân, giữ gìn tình làng, nghĩa xóm, tình đoàn kết tương thân tương ái trong cộng đồng dân cư, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, hạn chế đơn, thư khiếu nại vượt cấp, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng - an ninh của đất nước. Hòa giải ở cơ sở được coi là một trong những hoạt động thành công nhất của Hội CCB ở cơ sở.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy, việc triển khai thực hiện Luật Hòa giải ở cơ sở trong toàn Hội vẫn còn tồn tại những hạn chế, khó khăn như: Sự phối hợp giữa Hội CCB với cơ quan tư pháp và các tổ chức đoàn thể trong công tác hòa giải có nơi có lúc chưa thật chặt chẽ; một số CCB là hòa giải viên còn hạn chế về nghiệp vụ, kiến thức pháp luật, kỹ năng hòa giải; còn thiếu nhiệt tình trong hoạt động hòa giải; quá trình hòa giải có nơi chưa thống kê cụ thể được các vụ việc được thụ lý thuộc lĩnh vực nào; chưa làm rõ được nguyên nhân các vụ việc hòa giải không thành hoặc hòa giải thành nhưng không đạt được mục đích đề ra; kinh phí dành cho hoạt động hòa giải ở cơ sở quá ít; việc đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn nâng cao trình độ, năng lực cho đội ngũ hòa giải viên chưa được thường xuyên...

Để “hạt nhân đoàn kết” ở các khu dân cư tiếp tục phát triển, cần phải tiếp tục tạo cơ sở pháp lý đầy đủ cho lực lượng CCB. Trên mặt trận tư tưởng hiện nay, CCB đang là những tuyên truyền viên tích cực, có khả năng thuyết phục bằng trải nghiệm và uy tín của bản thân, cần bổ sung cho họ chức năng đầy đủ về quyền và nghĩa vụ trong Luật Hòa giải ở cơ sở và trong Luật Cựu chiến binh đang xây dựng (thay thế Pháp lệnh Cựu chiến binh). Cũng cần bổ sung thêm cho họ các kiến thức về pháp luật khi tham gia các tổ tuyên truyền, tổ hòa giải, nhất là tuyên truyền, hòa giải trên không gian mạng.

Để tiếp tục xứng đáng là “hạt nhân đoàn kết” ở các khu dân cư, Hội CCB các cấp cũng cần phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức hoạt động theo hướng sát thực tế, hiệu quả. Hội phải thực sự là “ngôi nhà chung” ấm áp tình đồng đội, nơi nắm bắt tâm tư, bảo vệ quyền lợi chính đáng của hội viên. Mỗi chi hội phải là một tế bào khỏe mạnh, chủ động, sáng tạo, không ngừng nâng cao chất lượng hoạt động để thu hút và gắn kết mọi thế hệ CCB, Cựu quân nhân.

(Nguồn: Báo Cựu Chiến binh Việt Nam số 1651, ngày 1-7-2026)