Sai phạm hàng trăm tỷ đồng trong việc bán đất ở dự án khu nhà ở của Vigecam tại phường Dịch Vọng, quận Cầu Giấy, Hà Nội, mua xe ô tô con vượt quy định, sử dụng đối tác để chiếm dụng vốn nhà nước gây thiệt hại nhiều tỷ đồng, chia lương thưởng trích thưởng vượt quá quy định hàng chục tỷ đồng và tuyển dụng lao động vô nguyên tắc, dùng bằng cấp giả để tiến chức của vị Tổng giám đốc… là trong 05 nội dung lớn, 15 nội dung chi tiết sai phạm nghiêm trọng ở VIGECAM được khẳng định trong kết luận số 2613/KL-TTCP ngày 01/09/2010 của Thanh tra Chính phủ (TTCP) theo đơn tố cáo của công dân… Mặc dù thanh tra sai phạm “to” như vậy nhưng vẫn bị ông Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Cao Đức Phát “xử” co nhỏ lại?

Chỉ đạo một đường… làm một nẻo?

Việc sai phạm tại Vigecam và cá nhân ông Nguyễn Đức Phong đã được khẳng định rõ như ban ngày trong kết luận 2613 của TTCP như vậy nhưng suốt gần 2 năm qua cơ quan chủ quản là Bộ NN&PTNT vẫn xử lý “nửa vời” đã khiến dư luận bức xúc và dẫn đến đơn khiếu nại, tố cáo của một số tổ chức, cá nhân về những vấn đề tồn tại trong quá trình xử lý thanh tra tại Vigecam…

Ngày 01/08/2012, Văn phòng Chính phủ có Công văn hỏa tốc số 5692. Tại CV này, Phó thủ Tướng Nguyễn Xuân Phúc, thay mặt Thủ tướng Chính phủ có ý kiến như sau: Trên cơ sở kiến nghị của TTCP tại Văn bản số 2613/KL-TTCP ngày 01/9/2010, giao Bộ NN&PTNT rà soát, xử lý theo thẩm quyền, báo cáo kết quả lên Thủ tướng Chính phủ trước ngày 20/08/2012. Bộ Giáo dục và Đào tạo có kết luận về bằng cấp của ông Nguyễn Đức Phong, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 20/08/2012”.

Mặc dù đã có hỏa tốc chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ như vậy nhưng mãi đến ngày 05/09/2012 Bộ NN&PTNT mới có báo cáo số 3018/BC-BNN-TTr về kết quả rà soát xử lý sau thanh tra tại Tổng công ty Vật tư nông nghiệp do Bộ trưởng Cao Đức Phát kí gửi Văn phòng Chính phủ, Thanh tra Chính phủ, Ủy ban Kiểm tra Trung ương (Uỷ ban KTTW). Nhưng lại không gửi báo cáo lên Thủ tướng Chính phủ theo chỉ đạo tại văn bản 5692 như đã nêu.

Bộ NN&PTNT “bật” lại Thanh tra Chính phủ?

Trong 05 nội dung lớn, 15 nội dung chi tiết trong văn bản 2613 của TTCP liên quan đến Vigecam thì theo báo cáo 3018 của Bộ NN&PTNT chỉ rà soát 04 nội dung (nội dung 5 về bằng cấp về bằng cấp của ông Nguyễn Đức Phong). Riêng nội dung về công tác đảng tại Vigecam, Bộ NN&PTNT cho rằng Ban cán sự Đảng Bộ NN&PTNT đã báo cáo Uỷ ban KTTW tại Văn bản số 131 BC-BCS ngày 07/06/2012.

Điều đặc biệt trong báo cáo 3018 bộ NN&PTNT đã bác toàn bộ những sai phạm tại Vigecam mà TTCP chỉ ra trong văn bản 2613. Không những vậy Bộ trưởng Cao Đức Phát còn kiến nghị với Thủ tướng Chính phủ về việc mua 3 xe ô tô con của Vigecam vượt quá định mức theo quy định nhưng việc mua này để phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh và là tài sản chung của Tổng công ty nên kính đề nghị Thủ tướng Chính phủ cho phép Vigecam được tiếp tục sử dụng. Việc trích quỹ khen thưởng, phúc lợi theo Nghị định 199/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 bằng 50% lợi nhuận sau thuế là sai qui định; Tổng công ty đã khắc phục, không trích tiếp các năm 2009, 2010, 2011 để bù vào số đã trích vượt trong năm 2007, 2008.

Bên cạnh đó, Bộ NN&PTNT còn mạnh dạn hơn trong việc kiến nghị TTCP xem xét lại đối với các nội dung như: - Xem xét lại kết luận về vi phạm của Công ty CP Thẩm định giá và đầu tư tài chính Việt Nam trong việc định giá bán căn hộ không chính xác, gây thiệt hại hàng trăm tỷ đồng và vi phạm của Công ty TNHH MTV Dịch vụ địa ốc ACB trong việc hợp thức hóa hợp đồng mua bán qua sàn giao dịch của Vigecam. – Xem xét lại nội dung Kết luận thanh tra cho là sai phạm; việc mua bán hàng với Công ty Thành Tín; việc cho tài sản; việc giao văn phòng làm việc và tiền vốn; việc đấu giá, thu tiền khai thác khách sạn 120 Quán Thánh; việc chi tiếp khách, tiếp thị, tặng quà; xem xét lại việc áp dụng Thông tư số 155/2009/TT-BTC ngày 31/7/2009 để kết luận số tiền Tổng công ty đã trích vượt trong năm 2007, 2008. – Xem xét lại Kết luận thanh tra về trách nhiệm việc tuyển dụng, bổ nhiệm ông Lê Anh Tuấn là Chủ tịch Hội đồng quản trị Vigecam. – Xem xét lại kết luận “nội dung đơn tố cáo nêu là đúng”, việc tuyển dụng lao động, việc bỏ nhiệm ông Nguyễn Công Minh, ông Lê Minh Thắng và ông Lê Thiên Long.

Đáng chú ý hơn, trong văn bản 3018 còn nói hay hơn và cho rằng theo qui định của Luật khiếu nại, tố cáo năm 1998 thì **tố cáo **là “việc công dân”… báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền biết về hành vi vi phạm pháp luật…”. Do hành vi này không vi phạm pháp luật nên đề nghị TTCP xem xét lại kết luận “nội dung tố cáo nêu là đúng”, tránh gây hiểu sai cứ tố cáo là vi phạm pháp luật.

Sau khi Bộ NN&PTNT ban hành văn bản 3018 đã khiến dư luận hết sức quan tâm và cho rằng Bộ trưởng Cao Đức Phát đã và đang ra sức bảo vệ cho sai phạm của Vigecam mà đã được TTCP kết luận. Dư luận cũng rất dễ thông cảm hơn cho sự việc này cũng giống như “người bố ra sức bảo vệ đứa con cưng của mình”…

Thanh tra Chính phủ phản pháo…

Thanh tra Chính phủ được dư luận coi là tai, mắt của Chính phủ, là nơi giúp cho Thủ tướng Chính phủ soi xét những sai phạm và là nơi của gần 90 triệu người dân Việt Nam tin tưởng và gửi gắm. Việc Bộ NN&PTNT ban hành Văn bản 3018 coi như đã đi ngược lại… Ngày 13/9/2012, TTCP đã có Văn bản số 2325/TTCP-V.I về việc ý kiến báo cáo xử lý sau thanh tra của Bộ NN&PTNT để gửi đến Thủ tướng Chính phủ. Ý kiến của TTCP về các nội dung Tại Văn bản số 3018/BC-BNN-TTr ngày 05/09/2012 của Bộ NN&PTNT.

Văn bản 2325 của TTCP là văn bản “tái khẳng định” kết luận thanh tra số 2613 trước đây của TTCP là hoàn toàn đúng, khách quan và công tâm. Cụ thể như trong nội dung về dự án xây dựng khu nhà ở Tổng công ty Vật tư nông nghiệp tại phường Dịch Vọng, quận Cầu Giấy, Hà Nội. Bộ NN&PTNT cho rằng: Vigecam đã thuê thẩm định giá bán căn hộ, đã thực hiện bán căn hộ qua sàn giao dịch của Công ty TNHH MTV dịch vụ địa ốc ACB nghĩa là đã qua sàn giao dịch bất động sản; đề nghị TTCP xem xét đối với kết luận là sai phạm trong việc định giá bán gây thiệt hại cho nhà nước.

Nhưng ý kiến của TTCP cho rằng: Vigecam có thuê 02 đơn vị thẩm định giá để xác định giá bán căn hộ tại vị trí khu đất thực hiện dự án nhưng kết quả định giá của 02 đơn vị này chưa chính xác (định giá thấp hơn giá thu thập được qua internet ở cùng thời điểm); HĐQT Vigecam quyết định giá bán, vị trí, đối tượng được mua căn hộ căn cứ vào Phương án do Vigecam lập (Vigecam phê duyệt giá bán căn hộ trước khi có chứng thư của 02 đơn vị thẩm định giá) và không bán các căn hộ qua sàn giao dịch bất động sản nên việc Công ty TNHH MTV Dịch vụ địa ốc ACB xác nhận bất động sản đã thực hiện giao dịch chuyển nhượng tại Sàn giao dịch là hợp thức cho việc mua bán các căn hộ chưa qua sàn giao dịch của Vigecam. Trong 34 căn hộ bán cho CBCNV có 9 căn hộ Vigecam đã chuyển nhượng hoặc ủy quyền cho cá nhân khác ngoài Vigecam ký hợp đồng; việc cá nhân ký thỏa thuận chuyển nhượng hoặc ủy quyền cho cá nhân khác ký hợp đồng đều có chênh lệch tăng so với giá bán do Vigecam phe duyệt như bà Lê Thị Mai Hương, Trưởng phòng Kế hoạch Vigecam ký văn bản thỏa thuận ngày 9/9/2009 chuyển nhượng căn hộ 3B-1 có diện tích 56,1m2 cho ông Nguyễn Văn Yên, người ngoài Vigecam hưởng chênh lệch so với giá bán của Vigecam là1.120.000.000 đồng (20.000.000 đồng/m2); ông Đoàn Quốc Tuấn, nhân viên Phòng xây dựng cơ bản có đơn đề ngày 5/7/2010 gửi Tổng giám đốc Vigecam đề nghị mua căn hộ 3D diện tích 50,7m2 với giá 101 triệu đồng/m2 (chênh lệch giữa giá đề nghị mua và giá bán của Vigecam là 51.000.000 đồng/m2)…

Như vậy, từ việc định giá vị trí khu đất chưa chính xác, việc chuyển nhượng các căn hộ không thông qua Sàn giao dịch bất động sản và thực tế một số cán bộ thuộc Vigecam được duyệt mua căn hộ đã chuyển nhượng để hưởng chênh lệch với giá trị lớn nên TTCP kết luận nội dung đơn tố cáo nêu “có sai phạm trong việc định giá bán, giao dịch qua sàn gây thiệt hại cho nhà nước hàng trăm tỷ đồng” là đúng. Đây chỉ là một phần sai phạm của Vigecam trích nội dung của Văn bản 2325 của TTCP gửi Thủ tướng Chính phủ.

Từ những sai phạm ở Vigecam đã được TTCP kết luận tại Văn bản 2613 thì Văn bản 2325 này lại khẳng định rằng các vi phạm nêu trong Kết luận thanh tra là những thiếu sót, sai phạm của lãnh đạo Vigecam và trách nhiệm trong việc quản lý nhà nước của Bộ NN&PTNT như: Vigecam là doanh nghiệp 100% vốn nhà nước đã bán hàng, điều chuyển vốn, chia lương thưởng… trái nguyên tắc; Bộ NN&PTNTcos Quyết định số 2999/QĐ-BNN-XDCB ngày 04/09/2003 điều chuyển dự án 76 căn hộ cho Vigecam làm Chủ đầu tư nhưng thiếu kiểm tra giám sát để Vigecam vi phạm Luật Kinh doanh bất động sản gây thiệt hại cho Nhà nước và Văn bản số 2459/BNN-TCCB ngày 22/4/2008 kết luận thiếu khách quan về bằng tốt nghiệp phổ thông trung học của ông Nguyễn Đức Phong, Tổng giám đốc Vigecam là một trong những nguyên nhân dẫn đến khiếu kiện.

Theo Luật Thanh Tra, Bộ NN&PTNT không có thẩm quyến xem xét lại Kết luận thanh tra của TTCP; từ khi có kết luận thanh tra đến nay TTCP không nhận được khiếu nại, kiến nghị của Vigecam, Bộ NN&PTNT về Kết luận thanh tra; nay Bộ NN&PTNT có văn bản báo cáo kết quả rà soát xử lý sau thanh tra tại Vigecam nhưng không đưa ra được các quy định làm thay đổi các điều khoản Kết luận thanh tra đã viện dẫn.

Thanh Nghĩa