Sử dụng sai mục đích nguồn vốn

Theo hợp đồng xây lắp ký giữa chủ đầu tư (Sở NNPTNT Hà Nội) với đơn vị thi công (được chỉ định thầu) là Công ty CP tập đoàn xây dựng và du lịch Bình Minh (gọi tắt là Cty Bình Minh) thì tổng giá trị của hai gói thầu 12a ký ngày 16-5-2011 và gói thầu 12b ký ngày 6-12-2011 lên tới hơn 2.200 tỷ đồng. Thời gian thi công gói thầu 12a là 12 tháng và gói thầu 12b là 18 tháng với điều kiện nhà thầu nhận đầy đủ mặt bằng thi công. Tuy nhiên, sau khi ký hợp đồng, nhà thầu đã được tạm ứng hơn 200 tỷ đồng để triển khai dự án nhưng sau gần 2 năm triển khai khối lượng thi công đạt có 12 tỷ đồng. Tiến độ thi công đã chậm, người dân còn nhận ra việc GPMB cũng bất cập.

Ông Đỗ Mạnh Hưng, Trưởng ban GPBM huyện Ba Vì khẳng định, đến thời điểm hiện nay (6-9-2012), huyện vẫn chưa có phương án phê duyệt GPMB, nhưng công tác GPMB đã bàn giao cho đơn vị thi công hơn 14,5 ha được thực hiện từ giữa năm 2011 đến đầu tháng 3-2012.

“Trong tháng 9 này mới có quyết định phê duyệt phương án chính thức cho 33,7 ha ở xã Thuần Mỹ. Tổng số hộ bị thu hồi đất lên tới 941 hộ và Phòng TNMT huyện đang thẩm định phương án để ban hành quyết định thu hồi đất đến từng hộ dân”, ông Hưng cho biết.

Việc bàn giao “tắt” mặt bằng cho đơn vị thi công, trong lần trao đổi với PV vào trung tuần tháng 6-2012, ông Nguyễn Đắc Thỏa, Phó giám đốc phụ trách Ban QLDA sông Tích từng khẳng định là để có mặt bằng thi công nhà thầu đã ứng 80 tỷ đồng tiền xây lắp (nằm trong số tiền tạm ứng 173 tỷ đồng của gói thầu 12b - PV) cho chủ đầu tư vay trả tiền GPMB. Còn ngày 14-9 vừa qua, xác lập lại với PV con số 80 tỷ nêu trên lại được ông Thỏa phủ nhận. Điều này hoàn toàn trái ngược với Văn bản số 341/CV-CTBM ngày 13-12-2011, do bà Nguyễn Thị Mạch, PTGĐ Cty Bình Minh ký cam kết: “Để tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ GPMB phục vụ thi công các hạng mục của gói thầu trong trường hợp dự án chưa được TP bố trí kinh phí cho GPMB. Theo đề nghị của Ban QLDA, công ty cam kết tạm ứng phần kinh phí xây lắp đã được tạm ứng hợp đồng cho Ban QLDA chi phục vụ GPMB…”.

“Nếu khoản tiền này Cty Bình Minh mà tính lãi Ban QLDA thì Ban QLDA chết. Bắt nó viết cam kết là để mình lo cho mình thôi chứ thực ra không viết cam kết cũng được…”, ông Thỏa nói với PV ngày 14-6-2012.

Lo ngại vốn trái phiếu chính phủ bị chiếm dụng

Trước câu hỏi của PV về số tiền đã tạm ứng cho Cty Bình Minh 218 tỷ mà nhà thầu thi công mới thực hiện được 12 tỷ thì 2 năm qua số tiền còn lại ở đâu, được sử dụng ra sao? Ông Thỏa cho biết đơn vị thi công giải trình đã ký hợp đồng với các đối tác cung cấp thiết bị, vật liệu… để phục vụ công trình, theo đó, số tiền đã ký hợp đồng là 195 tỷ đồng (lấy tròn). Tuy nhiên, xem xét các hợp đồng có cái được ký vào thời điểm cận cuối tháng 8-2012 và chỉ có 2/9 hợp đồng thể hiện là phục vụ cho dự án sông Tích, còn lại thì không biết phục vụ cho dự án nào?

Theo quan sát của PV, tại hiện trường thi công vào thời điểm tháng 6-2012 gói thầu 12b không một bóng người và máy móc thi công; còn ở gói thầu 12a chỉ có hai cái máy cẩu và lèo tèo vài công nhân, nguyên vật liệu cũng chẳng thấy đâu.

Nói về số tiền tạm ứng hơn 200 tỷ có được thu hồi lại theo qui định, bà Nguyễn Thị Thu Hà, Giám đốc Kho bạc nhà nước Tây Hồ xác nhận, “đến nay số dư tạm ứng của dự án đã đã quá hạn phải thu hồi nhưng mới thu hồi vốn tạm ứng của gói thầu 12b được 4,7 tỷ; còn gói thầu 12a thu được 7,3 tỷ đồng”.

Trong Công văn số 78/CV/KBTH ngày 1-8-2012 của Kho bạc nhà nước Tây Hồ gửi Ban QLDA sông Tích đề cập số tiền tạm ứng, chi phí khác của dự án tiếp nước và cải tạo sông Tích tính đến hết 31-7-2012 là khoảng 216,4 tỷ đồng; riêng gói thầu 12a và 12b khoảng 211,282 tỷ đồng. “Theo qui định, số dư tạm ứng của dự án đã quá thời hạn phải thu hồi tạm ứng…” - Công văn số 78 nêu rõ.

Trước đó, ngày 7-11-2011, Kho bạc nhà nước Tây Hồ cũng có Công văn số 105/CV/KBTH “thúc” Ban QLDA sông Tích đẩy nhanh tiến độ thực hiện vốn xây dựng cơ bản của năm 2011 đã cấp. Công văn này cũng đề cập về khoản tiền nhà thầu thi công đã tạm ứng và đề nghị chủ đầu tư có biện pháp nhanh chóng nghiệm thu khối lượng để thu hồi vốn đã tạm ứng. Tuy nhiên, những gì chủ đầu tư, nhà thầu và Kho bạc Tây Hồ thực hiện thu hồi vốn tạm ứng ở dự án này khiến dư luận không khỏi băn khoăn, gần 2 năm qua số tiền còn lại có được sử dụng đúng mục đích ở dự án tiếp nước và cải tạo sông Tích? Chỉ biết rằng, một nguyên tắc sau khi chủ đầu tư tạm ứng vốn cho nhà thầu thi công thông qua kho bạc thì: “Chủ đầu tư thường xuyên kiểm tra tình hình thực hiện vốn tạm ứng của các nhà thầu, phải kiểm tra trước, trong và sau khi thực hiện ứng vốn cho các nhà thầu... Hết năm kế hoạch, lập bảng đối chiếu số liệu thanh toán vốn đầu tư năm gửi kho bạc nơi chủ đầu tư giao dịch để xác nhận. Đối với kho bạc nhà nước thường xuyên đôn đốc các chủ đầu tư, Ban quản lý dự án thực hiện đúng quy định về tạm ứng và thu hồi vốn tạm ứng, phối hợp với chủ đầu tư thực hiện kiểm tra vốn đã tạm ứng để thu hồi những khoản tồn đọng chưa sử dụng hoặc sử dụng không đúng mục đích” - Thông tư 86 của Bộ Tài chính qui định rõ.

Bài và ảnh: Doanh Chính