Thế nhưng không hiểu vì lý do gì chính quyền không giải quyết, đồng thời UBND phường Cốc Lếu còn có nhiều biểu hiện mất dân chủ, thiếu công bằng trong quá trình xử lý việc quản lý, sử dụng đất trên địa bàn.

Theo đơn trình bày của các hộ dân, đa số các gia đình sinh sống ở khu vực này từ trước năm 1979, sau đó được Nhà nước cấp sổ đỏ. Do giáp với bãi bồi nên hàng năm nước dâng lên đến vườn. Để chống chọi với nước lũ, hằng năm bà con phải đổ đất đá, kè sông, chắn sóng bảo vệ móng nhà; bồi đất làm vườn trồng hoa màu. Diện tích đất bãi mà bà con khai hoang, cơi nới để chống xói mòn của nước lũ, bảo vệ nhà ở, vừa canh tác này do quá trình sinh sống, diện tích cấp bìa đỏ quá chật chội đối với mặt sinh sôi về nhân khẩu, nên hầu hết các gia đình đều có nhu cầu đăng ký chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ đất khai hoang thành đất ở và chấp hành nộp thuế chuyển đổi theo quy định của Nhà nước.

Tuy nhiên, đề nghị của người dân không được chấp nhận. Lý do chính quyền đưa ra là Quyết định 2448/QĐ-UBND ngày 14-8-2009 của UBND tỉnh Lào Cai phê duyệt điều chỉnh quy hoạch khu vực chợ Cốc Lếu, trong đó khu vực xin mua thuộc quy hoạch khu tái định cư (TĐC) và nhà ở liền kề phục vụ cho việc sắp xếp TĐC dự án kè sông Hồng.

Ông Nguyễn Văn Lâm, ở số nhà 179, đường Hồng Hà cho biết: “Việc triển khai kè sông Hồng các hộ dân chúng tôi không biết quyết định thu hồi đất thế nào, chỉ thấy cán bộ Ban quản lý gửi cho tờ kê khai không thấy có dấu má để người dân điền vào nộp cho họ… Dự án TĐC và nhà ở kiền kề theo Quyết định 2482 của UBND tỉnh cũng mới chỉ có thông báo treo biển quy hoạch...”.

Tại buổi đối thoại với người dân vào ngày 15-11-2011 do TP Lào Cai chủ trì, có sự tham gia của một số sở, ngành liên quan, đại diện Sở TNMT có ý kiến: “Nếu đất đó chưa thu hồi mà bà con có nhu cầu đăng ký sử dụng hoặc mua thì đề nghị UBND TP đề xuất UBND tỉnh xem xét cho hợp lý”.

Tuy nhiên, trong lúc chờ ý kiến của tỉnh, bất ngờ ngày 12-12-2011, UBND phường Cốc Lếu đã đưa lực lượng đến “cưỡng chế” khu đất liền kề với đất ở của người dân và cắm cọc phân lô nền 6 suất đất. Khi người dân đề nghị lực lượng cưỡng chế cho xem quyết định thu hồi, quyết định giao đất của cấp có thẩm quyền thì lực lượng cưỡng chế không trình ra được một giấy tờ nào?

Tại biên bản đối thoại với dân vào ngày 15-11-2011, các bên thống nhất: "UBND TP Lào Cai có trách nhiệm thực hiện nghiêm túc nhiệm vụ GPMB theo phạm vi ranh giới đã được UBND tỉnh phê duyệt theo QĐ 2482/QĐ-UBND ngày 14-8-2009; sắp xếp TĐC cho các hộ đủ điều kiện TĐC trong dự án; phần diện tích đất còn lại sẽ GPMB dứt điểm và UBND thành phố có trách nhiệm bàn giao quỹ đất cho UBND tỉnh và Sở TNMT lập phương án sử dụng theo quy định. Nguyện vọng của 13 hộ dân đề nghị được mua đất thông ra đường D1 theo hình thức định giá, UBND TP và các ngành tiếp thu, báo cáo tỉnh xem xét giải quyết…”.

Dù cuộc họp đối thoại đề cập rất rõ các nội dung, nhưng có điều bất bình thường, trước đó ngày 2-11-2011, tại trụ sở Đảng uỷ phường Cốc Lếu còn diễn ra cuộc họp "thống nhất quan điểm giải quyết đơn đề nghị của 13 hộ tại đường Hồng Hà". Cuộc họp có mặt Bí thư Đảng uỷ phường Hoàng Văn Dần, lãnh đạo UBND phường, công an phường Cốc Lếu, tổ dân phố và bí thư Chi bộ phố 3. Không một hộ dân nào trong diện có đơn kiến nghị được mời lên để "thống nhất giải quyết", nhưng trong biên bản lại có tên, địa chỉ của 5 hộ tổ 3, phường Hồng Hà? Những hộ dân phát hiện thấy mình có tên khống trong biên bản; nội dung biên bản trái với tinh thần ý kiến của tổ trưởng tổ dân phố, 5 hộ viết đơn yêu cầu UBND phường Cốc Lếu có ý kiến về những khuất tất đó.

Trả lời thắc mắc của công dân, ngày 4-11-2011, Phó chủ tịch UBND phường Cốc Lếu Hoàng Thái Phiên ký văn bản giải thích: "Là do sơ suất của cán bộ ghi biên bản. Việc này UBND phường Cốc Lếu xin được rút kinh nghiệm, đồng thời sẽ thu lại biên bản cuộc họp"(?!).

Theo phản ánh của 13 hộ dân, họ cho rằng có đủ căn cứ pháp luật theo quy định tại Khoản 1,2 và 5 Điều 50 Luật Đất đai được cấp giấy chứng nhận QSDĐ đối với phần diện tích đất không có giấy tờ, bởi phần đất liền kề đất ở của họ đã khai phá sử dụng từ trước ngày 15-10-1993. Khi triển khai dự án kè sông Hồng, TP Lào Cai cũng đã tạo điều kiện cho nhiều hộ đăng ký sử dụng đất và cấp sổ đỏ cho người dân đối với phần diện tích dư thừa trên cùng thửa đất như một số hộ ở các tổ 35, 36, 37 phường Cốc Lếu là ví dụ minh chứng. Chính điều đó dẫn tới sự hoài nghi của người dân. Họ cho rằng, “trên cùng một dự án, trên cùng một địa bàn mà UBND TP Lào Cai áp dụng quy định với mỗi tổ khác nhau. Phải chăng có sự phân biệt đối xử, có một số người được hưởng đặc quyền, đặc lợi ở việc này? Còn những người dân tổ 3, họ có công khai phá, công sức tôn tạo mấy chục năm qua giống như các hộ dân tổ 35, 36, 37; nộp đầy đủ thuế và các nghĩa vụ công dân khác thì lại không được mua lại chính mảnh đất dư thừa của mình, đã sử dụng nhiều năm qua là rất bất công”.

Báo CCB Việt Nam xin chuyển nội dung phản ánh của các hộ dân đến các cơ quan chức năng và chính quyền tỉnh Lào Cai để xem xét, giải quyết.

Bài và ảnh: Doanh Chính