Còn sáng kiến mới của Bắc Kạn là “đổi vàng lấy du lịch” thì càng gây nhiều bức xúc cho người dân và chính quyền cơ sở như: Cấp phép khai thác mỏ vào đất trồng lúa, ngô, gây khiếu nại giữa người dân có ruộng đất sản xuất với doanh nghiệp được cấp mỏ vàng. Các dự án du lịch theo cơ chế này đã tiêu tốn tiền tỷ của Nhà nước, vì Bắc Kạn đã chi phí nhiều tỷ đồng ngân sách cho doanh nghiệp khai thác mỏ vàng làm đường nhựa vào khu du lịch rồi bỏ mặc cho hoang hoá...

Tỉnh Bắc Kạn được coi là địa phương có nhiều mỏ, điểm mỏ khoáng sản vàng. Trong những năm gần đây, việc cấp phép khai thác các mỏ vàng ở Bắc Kạn đã gây ra nhiều chuyện “rùm beng”, ảnh hưởng đến uy tín của lãnh đạo tỉnh, gây phiền toái cho người dân sống trên đất vàng. Để việc khai thác vàng êm ái đi vào quỹ đạo, mới đây lãnh đạo tỉnh này đã mạnh tay ban hành văn bản mới, gọi nôm na là “đổi vàng lấy du lịch”…

Theo Quyết định số 2758/2008/QĐ-UBND, ngày 25-12-2008, về việc ban hành danh mục các dự án khuyến khích đầu tư và quy định các chính sách ưu đãi áp dụng cho các dự án khuyến khích đầu tư phát triển du lịch trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn, do ông Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Kạn ký (hiện ông đã chuyển công tác và giữ chức Thứ trưởng Bộ Tài chính), thì số mỏ nằm trong danh mục theo quyết định này là 11 điểm mỏ chính và nhiều điểm mỏ nhỏ khác. Với mục tiêu cấp các mỏ vàng hiện có cho những doanh nghiệp đầu tư vào phát triển du lịch.

Bị đề nghị tạm dừng cấp mỏ

Khoảng hơn một năm sau khi Quyết định 2758 có hiệu lực và đi vào cuộc sống, Tỉnh ủy Bắc Kạn đã tổng kết, đánh giá tính hiệu quả của mô hình này như sau. Thông báo số 1238-TB/TU, ngày 28-7-2010 của Tỉnh ủy Bắc Kạn, đã chỉ ra: “Việc thực hiện đầu tư vào lĩnh vực du lịch chưa đúng với chủ trương của tỉnh, chỉ tập trung vào khu vực Vườn quốc gia Ba Bể, có nguy cơ gây ảnh hưởng đến môi trường sinh thái và quy hoạch tổng thể phát triển du lịch hồ Ba Bể; đối với công tác quản lý khoáng sản từ khâu lập quy hoạch, thủ tục, chất lượng hồ sơ xin cấp phép còn bất cập…”.

Sau hơn một năm thực hiện cơ chế chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư phát triển du lịch gắn với khai thác khoáng sản chưa đạt được như mong muốn, về hiệu quả kinh tế chưa rõ ràng, một số huyện và nhiều hộ dân nằm trong khu vực các điểm mỏ vàng không đồng tình ủng hộ, phản ứng gay gắt. Cụ thể: “Ban Thường vụ Huyện ủy Na Rì đã có Công văn số 764-CV/HU ngày 3-8-2009 gửi Ban Thường vụ Tỉnh ủy đề nghị tạm dừng cấp giấy phép mới khai thác tận thu vàng sa khoáng; Đảng ủy xã An Thắng, huyện Pác Nặm có Công văn số 43- VB/ĐU ngày 29-9-2009 báo cáo Ban Thường vụ Huyện ủy Pác Nặm việc 8 hộ dân thôn Tiến Bộ không nhất trí cho khai thác vàng sa khoáng khu vực bản Nghiểng, Vằng Ma… Ý kiến của nhiều đại biểu dự hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm 2010 của HĐND tỉnh tháng 7-2010 không đồng tình, đề nghị tạm dừng đối với chủ trương khai thác khoáng sản, chủ yếu là khai thác vàng gắn với phát triển du lịch; gây ra nhiều mâu thuẫn giữa các doanh nghiệp, dư luận trong cán bộ, đảng viên không đồng thuận”.

Vì làm trái luật…

Nội dung Thông báo số 1238-TB/TU, ngày 28-7-2010 của Tỉnh ủy Bắc Kạn cũng chỉ ra những vấn đề chưa đúng về mặt pháp lý đối với Quyết định 2758. Vì Quyết định 2758 ra đời theo suy nghĩ chủ quan cá nhân, không đúng theo trình tự: “Trước khi UBND tỉnh ban hành quyết định này đã không thông qua HĐND tỉnh xem xét, quyết định được quy định tại Khoản 2, Điều 11 và Khoản 2, Điều 13, Chương II, Luật Tổ chức HĐND và UBND; việc cấp giấy phép khai thác, thăm dò… chưa đúng với điểm C, Khoản 1, Điều 6, Chương II, Nghị định số 160/2005/NĐ-CP ngày 27-12-2005 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật khoáng sản”. Rõ ràng về mặt pháp lý văn bản của Quyết định 2758 là chưa đúng, nhưng không hiểu vì lý do gì nó vẫn tồn tại đến tận thời điểm hiện tại? Còn việc đi vào thực thi thì cũng chẳng thuận lợi gì, vì nó đang gây nhiều bất bình cho cán bộ, đảng viên và người dân nơi đây, ví như trường hợp Công ty cổ phần 19-8 đã được UBND tỉnh Bắc Kạn cấp giấy phép khai thác mỏ vàng Hoàng Phài, xã Cốc Đán, huyện Ngân Sơn vào đúng nơi “bờ xôi ruộng mật”, đã gây nên phản ứng dữ dội từ phía cấp uỷ, chính quyền và người dân xã Cốc Đán. Tuy nhiên, mỏ vàng thì Công ty CP 19-8 đã khai thác triệt để, còn Khu du lịch Thác Bạc, được đặt tên là “dự án đổi vàng lấy du lịch” của tỉnh thì vẫn nằm yên tại chỗ, gây bức xúc cho người dân TX Bắc Kạn…

Vậy tại sao Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Bắc Kạn vẫn cho phép tồn tại Quyết định 2758 trái với luật? Tại sao chưa dám làm rõ cá nhân, đơn vị nào đã tham mưu, đề xuất việc ban hành văn bản trái luật như vậy? Phải chăng việc ban hành văn bản “đổi vàng lấy du lịch” nhằm tạo cơ hội cho một nhóm người mà quên mất lợi ích số đông người dân? Câu hỏi trên xin chuyển đến các cơ quan chức năng T.Ư để xem xét cho thấu đáo.

Quốc Hưng